martwica awaskularna

Martwica awaskularna (jałowa, aseptyczna) to stan chorobowy charakteryzujący się obumieraniem tkanki kostnej wskutek zaburzeń jej ukrwienia. Najczęściej dotyczy głowy kości udowej, ale może wystąpić również w innych lokalizacjach, takich jak kość łódeczkowata nadgarstka, kość skokowa czy głowa kości ramiennej.

Etiologia schorzenia jest wieloczynnikowa. Do głównych przyczyn należą: urazy (złamania, zwichnięcia), długotrwała steroidoterapia, nadużywanie alkoholu, choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy), hemoglobinopatie (np. anemia sierpowatokrwinkowa), choroby metaboliczne oraz idiopatyczne zaburzenia naczyniowe. Czynniki te prowadzą do przerwania dopływu krwi do kości, co skutkuje niedotlenieniem i obumieraniem osteocytów.

Objawy kliniczne martwicy awaskularnej rozwijają się stopniowo. Początkowo pacjenci zgłaszają ból w zajętym stawie, nasilający się podczas aktywności fizycznej. Z czasem dolegliwości bólowe mogą występować również w spoczynku, a zakres ruchomości stawu ulega ograniczeniu. W zaawansowanych stadiach dochodzi do deformacji i zniszczenia struktury stawu, co prowadzi do znacznej niepełnosprawności.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe: RTG (w początkowych stadiach może nie wykazywać zmian), rezonans magnetyczny (metoda z wyboru, umożliwiająca wczesne wykrycie zmian), tomografię komputerową oraz scyntygrafię kości. Leczenie zależy od stadium zaawansowania choroby i obejmuje metody zachowawcze (odciążenie zajętego stawu, farmakoterapia) oraz operacyjne (dekompresja rdzenia kostnego, osteotomie, endoprotezoplastyka).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl