ekspozycja z zapobieganiem reakcji
Ekspozycja z zapobieganiem reakcji (ERP, ang. Exposure and Response Prevention) to skuteczna technika terapeutyczna stosowana głównie w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD). Metoda ta stanowi kluczowy element terapii poznawczo-behawioralnej i polega na kontrolowanym narażaniu pacjenta na bodźce wywołujące lęk lub dyskomfort, przy jednoczesnym powstrzymywaniu się od wykonywania czynności kompulsywnych (rytuałów).
W procesie terapii ERP pacjent stopniowo konfrontuje się z sytuacjami lub myślami, które wywołują obsesje, a następnie powstrzymuje się od wykonywania kompulsji, które zazwyczaj redukują niepokój. Dzięki temu mechanizm wzmacniania zachowań kompulsywnych zostaje przerwany, a pacjent uczy się, że niepokój może ustąpić naturalnie, bez wykonywania rytuałów.
Skuteczność ERP została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, gdzie wykazano istotną redukcję objawów OCD u 60-80% pacjentów poddanych tej terapii. Oprócz klasycznego zastosowania w OCD, technika ta znajduje zastosowanie również w leczeniu fobii specyficznych, zespołu lęku społecznego oraz zaburzeń związanych z obrazem ciała.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Patologiczny hazard – Leczenie
Patologiczny hazard to przewlekłe zaburzenie psychiczne, sklasyfikowane w DSM-5 jako zaburzenie związane z uzależnieniami, dotykające około 1% dorosłej populacji USA. Charakteryzuje się uporczywym, nawracającym problemowym zachowaniem hazardowym prowadzącym do istotnego pogorszenia funkcjonowania. Leczenie jest wyzwaniem ze względu na niską gotowość pacjentów do przyznania się do problemu – jedynie około 8% osób zdiagnozowanych poszukuje pomocy. Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest najczęściej stosowaną i skuteczną metodą, skupiającą się na modyfikacji zniekształceń poznawczych i kompulsywnych myśli, a także na behawioralnym ograniczaniu ekspozycji na wyzwalacze hazardu. Inne metody to terapia ekspozycyjna, psychoterapia psychodynamiczna, interwencje motywacyjne oraz terapia grupowa, w tym programy samopomocowe jak Anonimowi Hazardziści (GA). Farmakoterapia, choć nie ma leków zatwierdzonych przez FDA specjalnie na to zaburzenie, obejmuje stosowanie SSRI (np. paroksetyna), stabilizatorów nastroju (np. lit o przedłużonym uwalnianiu) oraz antagonistów opioidowych (naltrekson, nalmefene), które wykazały umiarkowaną skuteczność w redukcji głodu hazardu i zachowań kompulsywnych.
Anonimowi Hazardziści, antagonista opioidowy, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, ekspozycja z zapobieganiem reakcji, farmakoterapia, intensywny program ambulatoryjny, leczenie psychospołeczne, lek przeciwdepresyjny, mindfulness, nalmefene, naltrekson, patologiczny hazard, poradnictwo motywacyjne, przewlekłe zaburzenie psychiczne, psychoterapia psychodynamiczna, stabilizator nastroju, telezdrowie, terapia ekspozycyjna, terapia grupowa, terapia indywidualna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna, terapia rodzinna, trening zdrowienia, uzależnienie behawioralne, wywiad motywacyjny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne, zapobieganie nawrotom, zniekształcenie poznawcze - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół tourette’a – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół Tourette’a (ZT) to neurobiologiczne i genetyczne zaburzenie charakteryzujące się mimowolnymi tikami motorycznymi i wokalnymi. Obecnie brak jest metod prewencyjnych, a leczenie ma charakter wyłącznie objawowy. Wczesna diagnostyka i interwencja, zwłaszcza u dzieci, są kluczowe dla ograniczenia nasilenia objawów i ryzyka utrzymywania się tików w wieku dorosłym. W wybranych przypadkach, zwłaszcza przy współistnieniu OCD i ADHD oraz podejrzeniu PANDAS, rozważa się profilaktykę antybiotykową penicyliną benzatynową G. Zalecane jest także poradnictwo genetyczne u osób z rodzinnym występowaniem ZT w celu oceny ryzyka w kolejnych ciążach.
agonista dopaminy, agonista receptora alfa-2 adrenergicznego, antagonista receptora dopaminowego D2, CBIT, D-cykloseryna, ekspozycja z zapobieganiem reakcji, głęboka stymulacja mózgu, guanfacyna, infekcja paciorkowcowa, interwencja behawioralna, klonidyna, konsultacja genetyczna, leczenie objawowe, PANDAS, penicylina benzatynowa G, podłoże neurobiologiczne, poradnictwo genetyczne, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka penicylinowa, terapia behawioralna, terapia genowa, tik, toksyna botulinowa, topiramat, Trening Odwracania Nawyku, trening relaksacyjny, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zespół Tourette’a