VKA
VKA (antagoniści witaminy K, ang. Vitamin K Antagonists) to grupa leków przeciwkrzepliwych, które hamują syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (II, VII, IX, X) oraz białek C i S. Do najczęściej stosowanych VKA należą warfaryna i acenokumarol.
Mechanizm działania VKA polega na blokowaniu reduktazy epoksydu witaminy K, enzymu odpowiedzialnego za regenerację witaminy K z jej formy utlenionej. Skutkuje to zmniejszeniem aktywności czynników krzepnięcia, co prowadzi do wydłużenia czasu krzepnięcia krwi i efektu przeciwzakrzepowego.
Leki z grupy VKA wymagają regularnego monitorowania parametru INR (International Normalized Ratio), którego wartość terapeutyczna zwykle wynosi 2,0-3,0 lub 2,5-3,5, w zależności od wskazania. Główne zastosowania VKA obejmują profilaktykę i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zapobieganie incydentom zakrzepowo-zatorowym u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz po wszczepieniu mechanicznych zastawek serca.
Do istotnych ograniczeń VKA należą: wąskie okno terapeutyczne, liczne interakcje z lekami i żywnością, opóźniony początek działania oraz indywidualne różnice w metabolizmie. W wielu wskazaniach VKA są obecnie zastępowane przez doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (NOAC), które nie wymagają rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia i mają mniej interakcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Losmina 150 mg/ml (15 000 j.m.)
Losmina, zawierająca enoksaparynę sodową, jest dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml oraz 15 000 j.m. (150 mg)/1 ml, stosowana głównie w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowym. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od ryzyka zakrzepowo-zatorowego, ocenianego za pomocą modelu stratyfikacji ryzyka. W profilaktyce u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem zaleca się dawkę 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów z wysokim ryzykiem – 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, zaczynając 12 godzin przed zabiegiem. Wysokie ryzyko wymaga przedłużonej profilaktyki, np. do 5 tygodni po dużych zabiegach ortopedycznych lub 4 tygodni po operacjach onkologicznych jamy brzusznej i miednicy. W leczeniu zakrzepicy i zatorowości stosuje się schematy dawkowania 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu i współistniejących schorzeń. W przypadku niestabilnej dławicy piersiowej i NSTEMI dawka wynosi 100 j.m./kg mc. co 12 godzin, a w STEMI stosuje się bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg) oraz podskórne 100 j.m./kg mc. co 12 godzin, maksymalnie do 10 000 j.m. (100 mg) dla pierwszych dwóch dawek.
antagonista witaminy K, bezpośredni doustny lek przeciwzakrzepowy, chirurgia ortopedyczna, DOAC, dostęp naczyniowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, krwiak okołordzeniowy, kwas acetylosalicylowy, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, NSTEMI, PCI, profilaktyka zakrzepowo-zatorowa, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, STEMI, terapia przeciwpłytkowa, VKA, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Razarxo 20 mg
Razarxo, zawierający rywaroksaban, jest stosowany w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej u dorosłych z migotaniem przedsionków (20 mg raz na dobę) oraz w leczeniu ostrej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG i ZP) w schemacie dwuetapowym: faza początkowa 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie, następnie faza kontynuacji 20 mg raz na dobę. Dawkowanie u pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 15-49 ml/min) jest odpowiednio zmodyfikowane (15 mg raz na dobę w profilaktyce udaru, rozważane zmniejszenie dawki w fazie kontynuacji leczenia ZŻG/ZP). U dzieci dawka zależy od masy ciała: ≥50 kg – 20 mg raz na dobę, 30-50 kg – 15 mg raz na dobę, poniżej 30 kg stosuje się postać granulatu. Leczenie dzieci trwa co najmniej 3 miesiące, z możliwością wydłużenia do 12 miesięcy, z regularnym monitorowaniem masy ciała i dostosowaniem dawki.
antagonista witaminy K, echokardiogram przezprzełykowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, INR, kardiowersja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, migotanie przedsionków, nawrotowa ZŻG, pozajelitowy lek przeciwzakrzepowy, profilaktyka udaru, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, TEE, VKA, wada zastawkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, ŻChZZ, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mibrex 10 mg
Mibrex, zawierający rywaroksaban w dawce 10 mg, jest stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowych chorób żylnych. W profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się podawanie 10 mg raz na dobę, rozpoczynając 6-10 godzin po zabiegu, przy prawidłowej hemostazie, przez 5 tygodni (biodro) lub 2 tygodnie (kolano). W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej stosuje się dwufazowy schemat: faza początkowa 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie, następnie faza kontynuacji 20 mg raz na dobę, z czasem leczenia indywidualizowanym (minimum 3 miesiące). Przedłużona profilaktyka nawrotów po co najmniej 6 miesiącach terapii obejmuje dawki 10 mg lub 20 mg raz na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu. W przypadku pominięcia dawki, schemat dawkowania raz na dobę wymaga szybkiego uzupełnienia dawki bez podwajania, natomiast w schemacie 15 mg dwa razy na dobę można jednorazowo przyjąć dwie tabletki, by utrzymać łączną dawkę dobową 30 mg.
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, leczenie przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, nawrotowa ZŻG, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka nawrotowa, rywaroksaban, VKA, wartość INR, wtórna ZŻG, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, ŻChZZ, zgłębnik żołądkowy, ZP, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kardatuxan 10 mg
Rywaroksaban w postaci tabletek powlekanych KARDATUXAN stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). W profilaktyce po zabiegach ortopedycznych zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, rozpoczynana 6-10 godzin po operacji, przy prawidłowej hemostazie, przez 5 tygodni po zabiegach stawu biodrowego i 2 tygodnie po zabiegach stawu kolanowego. W leczeniu ostrej ZŻG i ZP stosuje się początkowo 15 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę. Po co najmniej 6 miesiącach leczenia dawka profilaktyczna wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Dawkowanie należy dostosować do czynności nerek, z zachowaniem ostrożności przy klirensie kreatyniny 15-29 mL/min i przeciwwskazaniem przy wartości <15 mL/min. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C (Child-Pugh) oraz z koagulopatią i ryzykiem krwawienia.
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, INR, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy pozajelitowy, marskość wątroby, nawrotowa ZŻG, rywaroksaban, VKA, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aboxoma 5 mg
Lek Aboxoma (apiksaban) stosowany jest w terapii przeciwzakrzepowej z różnymi schematami dawkowania zależnymi od wskazań klinicznych. W leczeniu niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) standardowa dawka wynosi 5 mg doustnie dwa razy na dobę, z możliwością zmniejszenia do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów spełniających co najmniej dwa z kryteriów: wiek ≥ 80 lat, masa ciała ≤ 60 kg, stężenie kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL (133 µmol/L). W terapii ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się początkowo 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę. Profilaktyka nawrotów ZŻG i ZP wymaga dawki 2,5 mg dwa razy na dobę po zakończeniu 6-miesięcznej terapii. Maksymalne dawki dobowe wynoszą odpowiednio: 20 mg dla leczenia ZŻG i ZP, 10 mg dla NVAF (standardowa dawka) oraz 5 mg dla zmniejszonej dawki NVAF i profilaktyki nawrotów ZŻG/ZP. Długość terapii powinna być indywidualnie dostosowana, uwzględniając stosunek korzyści do ryzyka krwawienia.
ablacja cewnikowa, Aboxoma, antagonista witaminy K, apiksaban, hemostaza, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niezastawkowe migotanie przedsionków, NVAF, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka nawrotów ZŻG, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przezskórna interwencja wieńcowa, ryzyko krwawienia, skrzeplina w lewym przedsionku, stężenie kreatyniny, terapia przeciwzakrzepowa, udar mózgu, VKA, warfaryna, współczynnik INR, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rivaroxaban STADA 15 mg
Rivaroxaban STADA 15 mg jest stosowany w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej u dorosłych z migotaniem przedsionków oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Standardowa dawka u dorosłych wynosi 20 mg raz na dobę, z redukcją do 15 mg raz na dobę u pacjentów z klirensem kreatyniny 15-49 ml/min. W leczeniu ZŻG/ZP stosuje się początkowo 15 mg dwa razy na dobę (łącznie 30 mg) przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę. Dawkę 10 mg lub 20 mg raz na dobę można rozważyć w przedłużonej profilaktyce po minimum 6 miesiącach leczenia, z indywidualizacją czasu terapii w zależności od ryzyka nawrotu i krwawienia. U dzieci i młodzieży dawkowanie zależy od masy ciała: 15 mg raz na dobę dla masy 30-50 kg oraz 20 mg raz na dobę dla masy ≥50 kg, po co najmniej 5 dniach leczenia pozajelitowego i przez minimum 3 miesiące. Dawkowanie wymaga regularnej kontroli masy ciała i dostosowania dawki.
antagoniści witaminy K, echokardiogram przezprzełykowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie, leczenie przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, migotanie przedsionków, profilaktyka nawrotów, rywaroksaban, TEE, udar, VKA, wada zastawkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zgłębnik żołądkowy, ZP, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Enoxaparin sodium LEK-AM 2 000 j.m. (20 mg)/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa jest stosowana w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowym zróżnicowanym dawkowanie zależnym od ryzyka pacjenta i wskazań klinicznych. Profilaktyka u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem wymaga dawki 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem, kontynuując przez 7-10 dni. U pacjentów z wysokim ryzykiem stosuje się 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, najlepiej 12 godzin przed zabiegiem, z możliwością przedłużenia profilaktyki do 4-5 tygodni w przypadku dużych zabiegów ortopedycznych lub onkologicznych. W leczeniu zakrzepicy i zatorowości stosuje się schemat jednorazowy 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) lub dwukrotny 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie, zależnie od ryzyka nawrotu i współistniejących schorzeń. W STEMI dawka początkowa to bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg) plus 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie, z kontynuacją co 12 godzin, przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego (75-325 mg/dobę). U pacjentów ≥75 lat w STEMI pomija się bolus dożylny, stosując 75 j.m./kg mc. (0,75 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 7500 j.m. dla pierwszych dawek).
antagonista witaminy K, bezpośredni doustny lek przeciwzakrzepowy, DOAC, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, krwiak okołordzeniowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie przeciwpłytkowe, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, NSTEMI, ostry zespół wieńcowy, PCI, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, skrzep, STEMI, VKA, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa