martwicze zapalenie jelit

Martwicze zapalenie jelit (ang. necrotizing enterocolitis, NEC) to poważne schorzenie przewodu pokarmowego, występujące głównie u wcześniaków i noworodków o niskiej masie urodzeniowej. Charakteryzuje się martwicą ściany jelita, która może prowadzić do perforacji, zapalenia otrzewnej, posocznicy i zgonu.

Patogeneza NEC jest wieloczynnikowa i obejmuje niedojrzałość układu pokarmowego, zaburzenia mikrokrążenia jelitowego, kolonizację przewodu pokarmowego patogenami oraz nadmierną odpowiedź zapalną. Czynniki ryzyka obejmują wcześniactwo, niską masę urodzeniową, sztuczne karmienie, niedotlenienie okołoporodowe oraz wrodzone wady serca.

Objawy kliniczne NEC to wzdęcie brzucha, zalegania żołądkowe, wymioty (często z domieszką żółci), biegunka z krwią, niestabilność temperatury ciała, bezdech, bradykardia oraz objawy wstrząsu septycznego. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie radiologiczne jamy brzusznej, które może uwidocznić pęcherze gazu w ścianie jelita (pneumatosis intestinalis), gaz w układzie wrotnym lub wolne powietrze w jamie brzusznej.

Leczenie NEC obejmuje natychmiastowe wstrzymanie karmienia enteralnego, dekompresję przewodu pokarmowego poprzez zgłębnik nosowo-żołądkowy, antybiotykoterapię o szerokim spektrum działania oraz leczenie wspomagające. W przypadku perforacji jelita lub braku poprawy po leczeniu zachowawczym konieczna jest interwencja chirurgiczna. Śmiertelność w NEC wynosi 20-30%, a u pacjentów wymagających leczenia operacyjnego może sięgać 50%.

Profilaktyka NEC obejmuje karmienie mlekiem matki, które zawiera czynniki immunologiczne chroniące przed rozwojem choroby, stosowanie probiotyków oraz unikanie niepotrzebnego stosowania antybiotyków. U pacjentów, którzy przeżyli epizod NEC, mogą wystąpić długoterminowe powikłania, takie jak zespół krótkiego jelita, zaburzenia wchłaniania oraz opóźnienie rozwoju.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl