choroba zarostowa żył wątrobowych
Choroba zarostowa żył wątrobowych (zespół Budd-Chiari) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się niedrożnością naczyń żylnych wątroby, co prowadzi do zastoju krwi, nadciśnienia wrotnego i uszkodzenia hepatocytów. Patofizjologicznie dochodzi do zamknięcia żył wątrobowych lub końcowego odcinka żyły głównej dolnej, powodując zaburzenia odpływu krwi z wątroby.
Etiologia obejmuje głównie stany nadkrzepliwości (m.in. czerwienica prawdziwa, nocna napadowa hemoglobinuria), nowotwory naciekające naczynia, choroby zapalne naczyń oraz czynniki mechaniczne. U 30-50% pacjentów identyfikuje się mutację czynnika V Leiden lub genu protrombiny. Klinicznie choroba manifestuje się jako ból brzucha, powiększenie wątroby, wodobrzusze i żylaki przełyku.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (ultrasonografia dopplerowska, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz na badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje terapię przeciwzakrzepową, angioplastykę z implantacją stentu, przezszyjne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe (TIPS) oraz w najcięższych przypadkach transplantację wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Pfizer
Leczenie karboplatyną wymaga prowadzenia terapii w wyspecjalizowanych ośrodkach pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, ze względu na ryzyko mielosupresji, nefrotoksyczności oraz poważnych powikłań hematologicznych i neurologicznych. Mielosupresja manifestuje się leukopenią, neutropenią i małopłytkowością, z nadirem około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po minimum 4 tygodniach, gdy liczba neutrofili wynosi ≥2000/mm³, a płytek ≥100 000/mm³. Nefrotoksyczność wymaga regularnej oceny funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z wcześniejszym uszkodzeniem nerek. Neuropatia obwodowa i ototoksyczność, zwłaszcza u osób powyżej 65. roku życia i po wcześniejszym leczeniu cisplatyną, wymaga monitorowania neurologicznego i audiologicznego. Karboplatyna może wywoływać reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, oraz zespół hemolityczno-mocznicowy, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
antagonista receptora dopaminowego, antybiotyk aminoglikozydowy, choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, drgawka, karboplatyna, klirens kreatyniny, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie wrotne, nadir, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz tętnic wieńcowych, toksyczność neurologiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Interakcje leku – Busulfan Accord 6 mg/ml
Busulfan Accord (6 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Itrakonazol znacząco zmniejsza klirens busulfanu, co zwiększa ryzyko toksyczności i wymaga ścisłego monitorowania lub wyboru alternatywnego leku przeciwgrzybiczego, np. flukonazolu, który nie wykazuje takich interakcji. Metronidazol i ketobemidon podnoszą stężenie busulfanu w osoczu, co również zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Paracetamol obniża poziom glutationu, prowadząc do zmniejszenia klirensu busulfanu i potencjalnego wzrostu toksyczności. W schematach kondycjonujących BuCy2 i BuMel kluczowe jest zachowanie odstępu czasowego >24 godzin między busulfanem a cyklofosfamidem lub melfalanem, aby ograniczyć ryzyko choroby zarostowej żył wątrobowych (VOD) i innych toksyczności. Fenytoina indukuje S-transferazę glutationową przy doustnym podaniu busulfanu, co może zmniejszać jego stężenie, natomiast benzodiazepiny (diazepam, klonazepam, lorazepam) nie wykazują istotnych interakcji i są preferowane w profilaktyce drgawek.
benzodiazepina, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, cytochrom P450, deferazyroks, diazepam, efekt mielosupresyjny, farmakokinetyka populacyjna, fenytoina, fludarabina, flukonazol, glutation, granisetron, hepatotoksyczność, itrakonazol, ketobemidon, klirens busulfanu, klonazepam, lek przeciwgrzybiczy, lorazepam, melfalan, metronidazol, ondansetron, paracetamol, profilaktyka drgawek, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczepienie komórek macierzystych, S-transferaza glutationowa, schemat BuCy2, schemat BuMel, schemat FB, środek przeciwbólowy, terapia przeciwwymiotna, VOD - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Eugia
Karboplatyna wymaga stosowania pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, z regularnym monitorowaniem parametrów hematologicznych oraz funkcji nerek i wątroby. Mielosupresja, manifestująca się leukopenią, neutropenią i trombocytopenią, jest głównym ograniczeniem dawkowania; najniższe wartości (nadir) obserwuje się około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po minimum 4 tygodniach i przy granulocytach ≥ 2000/mm³ oraz płytkach ≥ 100 000/mm³. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS), objawiającego się gwałtownym spadkiem hemoglobiny, małopłytkowością oraz wzrostem bilirubiny, kreatyniny, azotu mocznikowego i LDH, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym leczeniu cisplatyną wskazane jest zmniejszenie dawki i częstsze kontrole hematologiczne. Karboplatyna może indukować także reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz neurotoksyczność, ototoksyczność i zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS), szczególnie u osób starszych i z upośledzoną funkcją nerek.
anafilaksja, choroba zarostowa żył wątrobowych, dehydrogenaza mleczanowa, dializoterapia, glikokortykosteroid, granulocyty obojętnochłonne, lek cytostatyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, napad padaczkowy, neurotoksyczność obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odruchy ścięgniste, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parametry hematologiczne, parestezja, reakcja alergiczna, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, transfuzja krwi, trombocytopenia, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych klinicznych obejmujących 6588 dorosłych oraz 902 dzieci i młodzieży stosujących lek w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występujące bardzo często (≥1/10), zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych. Szczególną uwagę zwraca ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po intensywnej chemioterapii i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Ponadto, często obserwuje się chorobę zarostową żył wątrobowych, a u dzieci i młodzieży także niewydolność wątroby oraz specyficzne zaburzenia endokrynologiczne i zahamowanie wzrostu.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, ataksja, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ototoksyczność, pancytopenia, plamica małopłytkowa, przeszczepienie komórek macierzystych, sepsa, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaćma, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Kabi
Karboplatyna wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji, nefrotoksyczności oraz neurotoksyczności. Najniższe wartości parametrów hematologicznych (nadir) obserwuje się około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po co najmniej 4 tygodniach, pod warunkiem, że liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥2000/mm³, a płytek krwi ≥100 000/mm³. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym leczeniu cisplatyną zaleca się redukcję dawki i częste badania kontrolne. Nefrotoksyczność i hepatotoksyczność mogą wystąpić zwłaszcza przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających zalecaną jednorazową dawkę. W trakcie terapii należy unikać łączenia karboplatyny z aminoglikozydami i innymi lekami nefrotoksycznymi. Występują także ryzyka poważnych powikłań hematologicznych, takich jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i może prowadzić do niewydolności nerek wymagającej dializoterapii.
anafilaksja, chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, dehydrogenaza mleczanowa, granulocyt obojętnochłonny, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa toksyczność neurologiczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, płytka krwi, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wysypka rumieniowa, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Działania niepożądane
Tiotepa, stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego, wykazuje profil toksyczności obejmujący głównie supresję szpiku kostnego (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występującą bardzo często (≥1/10) u dorosłych i dzieci. Inne istotne działania niepożądane to zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po wcześniejszej intensywnej chemioterapii (w tym metotreksat) i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Tiotepa może również powodować zaburzenia płodności u obu płci oraz niewydolność wielonarządową, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leczenie kondycjonujące, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedorozwój gonad, niedotlenienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, ostra GVHD, ototoksyczność, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła GVHD, sepsa, stan splątania, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia rytmu serca, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 50 mg
Azatiopryna, substancja czynna leku Imuran dostępna w tabletkach 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zakażenia (wirusowe, grzybicze, bakteryjne), uszkodzenie wątroby oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z zakażeniami i leukopenią jako najczęstszymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów (w tym chłoniaków, czerniaków, mięsaka Kaposiego, ostrej białaczki szpikowej) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych.
agranulocytoza, azatiopryna, chłoniak T-komórkowy, cholestaza ciążowa, choroba zapalna jelit, choroba zarostowa żył wątrobowych, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielodysplazja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedobór metylotransferazy tiopuryny, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelit, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, reaktywacja wirusa półpaśca, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie wątroby, wirus JC, wirus zapalenia wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clofarabine Vivanta
Klofarabina Vivanta jest silnym lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zarówno hematologicznych (supresja szpiku, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), jak i niehematologicznych (zapalenie jelit, ciężkie reakcje skórne typu SJS/TEN, zespół rozpadu guza, SIRS, nefrotoksyczność, hepatotoksyczność). Monitorowanie pacjentów obejmuje regularne badania morfologii krwi, parametrów nerkowych (kreatynina) i wątrobowych (bilirubina, AspAT, AlAT), a także ocenę układu oddechowego, ciśnienia tętniczego, równowagi płynów i masy ciała. Supresja szpiku jest zazwyczaj odwracalna i zależna od dawki, jednak może prowadzić do ciężkich zakażeń oportunistycznych i krwawień, w tym śmiertelnych. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak SIRS, zespół przesiąkania włośniczek, czy toksyczność 3. i 4. stopnia według NCI CTC, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie leczenia wspomagającego.
acyklowir, allopurynol, amfoterycyna B, aminoglikozyd, busulfan, choroba zarostowa żył wątrobowych, Clostridium difficile, cyklosporyna, foskarnet, hiperurykemia, hydrokortyzon, klirens kreatyniny, krwotok do mózgu, lek przeciwnowotworowy, melfalan, metotreksat, morfologia krwi, napromienianie całego ciała, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parametry nerkowe i wątrobowe, pentamidyna, pochodna platyny, posocznica, supresja szpiku kostnego, takrolimus, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność hematologiczna, uogólniona odpowiedź zapalna, uwalnianie cytokin, walgancyklowir, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie serca, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy neutropeniczne, zapalenie wątroby, zespół przesiąkania włośniczek, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lanvis 40 mg
Lek Lanvis zawierający 40 mg tioguaniny jest obarczony ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Najpoważniejszym i bardzo często występującym powikłaniem jest niewydolność szpiku kostnego, wymagająca regularnego monitorowania morfologii krwi. Często obserwuje się także zapalenie jamy ustnej oraz inne zaburzenia przewodu pokarmowego, a rzadziej martwicze zapalenie jelit. Hepatotoksyczność jest istotnym problemem, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania tioguaniny, manifestującym się bardzo często chorobą zarostową żył wątrobowych, hiperbilirubinemią, hepatomegalią, wodobrzuszem oraz nadciśnieniem wrotnym z powikłaniami takimi jak splenomegalia, żylaki przełyku i małopłytkowość. W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, fosfatazy alkalicznej i gamma-glutamylotransferazy oraz żółtaczkę. Rzadko dochodzi do martwicy wątroby, w tym martwicy centralnej zrazików wątroby, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka jak alkohol czy stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.
chemioterapia skojarzona, choroba zarostowa żył wątrobowych, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, małopłytkowość, martwica wątroby, martwicze zapalenie jelit, morfologia krwi, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, niewydolność szpiku kostnego, peliosis hepatis, splenomegalia, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, włóknienie wrotne, wodobrzusze, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie jamy ustnej, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Accord
Karboplatyna powinna być podawana wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza onkologa, z zapewnieniem dostępu do odpowiedniego sprzętu diagnostycznego i terapeutycznego. Monitorowanie obejmuje regularne badania morfologii krwi (przed terapią i co tydzień), a także ocenę funkcji nerek i wątroby. Leczenie nie powinno być powtarzane częściej niż co 4 tygodnie, aby umożliwić regenerację układu krwiotwórczego. Główne działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), której nadir występuje średnio po 21 dniach w monoterapii i 15 dniach w terapii skojarzonej. W przypadku leukocytów <2000/mm³ lub płytek <100 000/mm³ zaleca się odroczenie leczenia do poprawy parametrów, zwykle po 5-6 tygodniach, z możliwością konieczności transfuzji i redukcji dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wcześniejszym leczeniem cisplatyną, obniżoną sprawnością, w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek, gdzie ryzyko toksyczności jest zwiększone.
chemioterapia, choroba zarostowa żył wątrobowych, klirens nerkowy, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadir hematologiczny, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obwodowa toksyczność neurologiczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, trombocytopenia, zaburzenie słuchu, zahamowanie szpiku kostnego, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carbomedac
Karboplatyna powinna być stosowana wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach przez doświadczonych onkologów, z zapewnieniem dostępu do diagnostyki i monitorowania terapii. Kluczowe jest regularne kontrolowanie morfologii krwi oraz funkcji nerek i wątroby, z przerwaniem leczenia w przypadku nieprawidłowości, takich jak depresja szpiku, leukopenia, neutropenia i trombocytopenia. Nadir hematologiczny występuje średnio w 21. dniu monoterapii i 15. dniu terapii skojarzonej, a kolejny cykl nie powinien być rozpoczynany przed upływem 4 tygodni oraz osiągnięciem neutrofili ≥2000/mm³ i płytek ≥100 000/mm³. U pacjentów z ryzykiem mielosupresji (np. po terapii cisplatyną, z niewydolnością nerek) konieczne jest zmniejszenie dawki i częste badania kontrolne. W trakcie leczenia mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość hemolityczna, zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), reakcje alergiczne, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, a także rzadkie, ale groźne zespoły, np. odwracalna tylna leukoencefalopatia (RPLS) czy choroba zarostowa żył wątrobowych.
choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, depresja szpiku kostnego, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, metoklopramid, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, mutagenność, nadciśnienie wrotne, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, ondansetron, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, reakcja krzyżowa, skurcz tętnic wieńcowych, trombocytopenia, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Busulfan jest silnym środkiem cytotoksycznym stosowanym pod ścisłym nadzorem lekarskim, ze względu na ryzyko głębokiej mielosupresji, obejmującej ciężką granulocytopenię (granulocyty obojętnochłonne < 0,5 x 10⁹/l), małopłytkowość (< 25 x 10⁹/l) oraz niedokrwistość (Hb < 8,0 g/dl). U dorosłych pacjentów neutropenia utrzymuje się średnio 6 dni po przeszczepie autologicznym i 9 dni po allogenicznym, a u dzieci odpowiednio 5 i 18,5 dnia. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, w tym wzoru odsetkowego leukocytów i liczby płytek, oraz profilaktyka zakażeń z zastosowaniem leków przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych. Wskazane jest także stosowanie czynników wzrostu (np. G-CSF) oraz transfuzji preparatów krwiopochodnych. Busulfan wykazuje hepatotoksyczność, w tym ryzyko choroby zarostowej żył wątrobowych (HVOD), szczególnie u pacjentów po radioterapii lub intensywnej chemioterapii, co wymaga monitorowania enzymów wątrobowych i bilirubiny przez 28 dni po przeszczepieniu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, choroba zarostowa żył wątrobowych, czerwienica prawdziwa, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, duszność, granulocytopenia, granulocyty obojętnochłonne, hiperurykemia, hiperurykozuria, immunosupresja, kardiotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakaźny, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadpłytkowość samoistna, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość Fanconiego, profilaktyka przeciwdrgawkowa, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, środek cytotoksyczny, śródmiąższowe zwłóknienie płuc, tamponada serca, terapia kondycjonująca, toksyczność układu oddechowego, wtórna choroba nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, zespół zamknięcia żył wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Karboplatyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatyna powinna być stosowana wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, z dostępem do pełnego zaplecza diagnostyczno-terapeutycznego. Monitorowanie terapii obejmuje regularne badania morfologii krwi obwodowej oraz funkcji nerek i wątroby, z przerwaniem leczenia w przypadku mielosupresji, nefrotoksyczności lub hepatotoksyczności. Nadir hematologiczny występuje średnio w 21. dniu po monoterapii karboplatyną i w 15. dniu przy terapii skojarzonej. Zaleca się nie rozpoczynać kolejnego cyklu przed osiągnięciem liczby neutrofili ≥ 2000/mm³ i płytek krwi ≥ 100 000/mm³ oraz po upływie minimum 4 tygodni od poprzedniego cyklu. Mielosupresja, zwłaszcza trombocytopenia, jest dawko-zależna i nasilona u pacjentów z uprzednią terapią cisplatyną lub zaburzeniami czynności nerek, co wymaga redukcji dawki i częstego monitorowania. Występują także rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), zagrażający życiu, wymagający natychmiastowego przerwania leczenia.
anafilaksja, chemioterapeutyk, choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, depresja szpiku kostnego, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie wrotne, nadir, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, skurcz oskrzeli, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tiotepa, substancja czynna leku Thiotepa Fresenius Kabi, charakteryzuje się wysokim potencjałem mielosupresyjnym, prowadzącym do ciężkiej granulocytopenii, trombocytopenii i niedokrwistości. Zaleca się codzienne monitorowanie morfologii krwi, w tym liczby krwinek białych i płytek, podczas terapii oraz przez minimum 30 dni po przeszczepie. Wsparcie hematologiczne obejmuje przetoczenia płytek i erytrocytów oraz stosowanie czynników wzrostu, np. G-CSF. Ze względu na ryzyko neutropenii konieczne jest rozważenie profilaktyki lub leczenia przeciwzakaźnego (antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe). Tiotepa jest metabolizowana w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza ciężką niewydolnością, wskazane jest regularne monitorowanie aminotransferaz, fosfatazy zasadowej oraz bilirubiny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po radioterapii, przeszczepie komórek macierzystych, z chorobami serca i nerek, a także u osób z wcześniejszym napromienianiem OUN ze względu na ryzyko encefalopatii i choroby zarostowej żył wątrobowych.
choroba zarostowa żył wątrobowych, działanie mutagenne, encefalopatia, G-CSF, inhibitor CYP, kriokonserwacja nasienia, krwinki białe i płytki krwi, lek przeciwgrzybiczny, leki cytotoksyczne, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, nowotwór wtórny, szczepionka atenuowana, tiotepa, toksyczność płucna, transfuzja płytek krwi, zaburzenia hematologiczne, związek alkilujący - Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Działania niepożądane
Azatiopryna, stosowana w transplantologii, chorobach autoimmunologicznych i zapalnych jelit, wykazuje działanie immunosupresyjne, jednak jej terapia wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się mielosupresję manifestującą się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością, szczególnie u pacjentów z niedoborem TPMT, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu. Działania niepożądane obejmują także zwiększoną podatność na zakażenia wirusowe (m.in. VZV, HBV), bakteryjne i grzybicze, a w rzadkich przypadkach PML związane z wirusem JC. Długotrwałe leczenie azatiopryną zwiększa ryzyko nowotworów, w tym zespołów limfoproliferacyjnych, nowotworów skóry, mięsaków, ostrej białaczki szpikowej i mielodysplazji. Uszkodzenia wątroby, od cholestazy po zagrażające życiu zmiany histologiczne, są poważnym powikłaniem, które często ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, cholestaza ciążowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelita, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirus JC, wirus VZV, wrzodziejące zapalenie jelit, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zapalenie wątroby typu B, zarastanie naczyń wątrobowych, zastój żółci, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zmiany megaloblastyczne - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Działania niepożądane
Tioguanina, substancja czynna preparatu Lanvis, wiąże się z wysokim ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym bardzo częstą (≥ 1/10) niewydolnością szpiku kostnego prowadzącą do pancytopenii, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi. Często (≥ 1/100 do < 1/10) obserwuje się zapalenie jamy ustnej i zaburzenia przewodu pokarmowego, a rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) martwicze zapalenie jelit, stanowiące zagrożenie życia. Tioguanina wykazuje znaczną hepatotoksyczność, manifestującą się bardzo często (≥ 1/10) chorobą zarostową żył wątrobowych (VOD) z hiperbilirubinemią, hepatomegalią, wodobrzuszem oraz nadciśnieniem wrotnym prowadzącym do splenomegalii, żylaków przełyku i małopłytkowości. Często (≥ 1/100 do < 1/10) występuje również hiperurykemia i/lub hiperurykozuria, mogące skutkować nefropatią moczanową. Wrażliwość na światło o nieznanej częstości wymaga edukacji pacjentów w zakresie ochrony przeciwsłonecznej.
choroba zarostowa żył, choroba zarostowa żył wątrobowych, dializoterapia, enzymy wątrobowe, fotosensytywność, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, małopłytkowość, martwica centralna zrazików wątroby, martwica wątroby, martwicze zapalenie jelit, morfologia krwi, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, peliosis hepatis, perforacja jelita, retencja płynów, splenomegalia, supresja szpiku kostnego, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, trombocytopenia, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, włóknienie wrotne, wodobrzusze, wstrząs septyczny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie otrzewnej, złogi moczanowe, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vincristine Teva 1 mg/ml
Vincristine Teva (siarczan winkrystyny) w stężeniu 1 mg/ml wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie neurotoksycznych, które są w większości odwracalne i zależne od dawki. Najczęstsze objawy to neuropatia obwodowa (postać mieszana ruchowo-czuciowa) występująca u prawie wszystkich pacjentów oraz łysienie, które jest odwracalne po odstawieniu leku. Neurotoksyczność obejmuje zaburzenia czuciowe, parestezje, nerwobóle, zaburzenia motoryczne, zniesienie odruchów głębokich, zespół opadającej stopy, ataksję i porażenia, a także uszkodzenia nerwów czaszkowych. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby działania niepożądane mogą być nasilone z powodu zmniejszonego metabolizmu i opóźnionego wydalania leku. Ponadto obserwuje się często przemijającą trombocytozę, a niezbyt często ciężkie zahamowanie czynności szpiku, anemię, leukopenię i trombocytopenię. W zakresie układu oddechowego często występują ciężkie skurcze oskrzeli i duszność, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu mitomycyny.
anafilaksja, anemia, anoreksja, ataksja, azoospermia, choroba wieńcowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, drgawka, dyzuria, działanie nerwowo-mięśniowe, głuchota, hiperurykemia, hiponatremia, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, martwica jelit, nadciśnienie tętnicze, nefropatia moczanowa, nerwoból, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, parestezja, perforacja jelit, porażenie, siarczan winkrystyny, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, trombocytoza, wynaczynienie, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół opadającej stopy, zespół SIADH - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Thiotepa Fresenius Kabi
Terapia tiotepą wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego ze względu na nieuchronną mielosupresję, w tym ciężką granulocytopenię, trombocytopenię i niedokrwistość. Zaleca się codzienną ocenę liczby leukocytów i płytek krwi podczas leczenia oraz przez minimum 30 dni po przeszczepie. Wskazane jest stosowanie leczenia wspomagającego, takiego jak przetoczenia krwinek czerwonych i płytek oraz podawanie G-CSF. W okresie neutropenii należy rozważyć profilaktykę lub leczenie infekcji bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, co jest kluczowe dla zmniejszenia ryzyka powikłań zakaźnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, serca i nerek, z regularnym monitorowaniem odpowiednich parametrów biochemicznych i funkcjonalnych, w tym aminotransferaz, fosfatazy zasadowej, bilirubiny, czynności serca oraz nerek.
aminotransferaza, bilirubina, busulfan, choroba nerek, choroba serca, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu, encefalopatia, fludarabina, fosfataza zasadowa, granulocytopenia, krwinki czerwone, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwwirusowy, mielosupresja, morfologia krwi, napromienianie mózgu, napromienianie rdzenia kręgowego, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nowotwór wtórny, płytki krwi, poradnia genetyczna, środek alkilujący, tiotepa, toksyczność płucna, trombocytopenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Interakcje
Busulfan, stosowany w protokołach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek macierzystych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego klirens i stężenie w osoczu, a tym samym na toksyczność i skuteczność terapii. Itrakonazol zmniejsza klirens busulfanu o około 20%, a metronidazol nawet o około 80%, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia busulfanu i ryzyka toksyczności. Deferazyroks zwiększa narażenie na busulfan, choć mechanizm jest niejasny, co wymaga regularnego monitorowania stężenia leku. Fenytoina indukuje S-transferazę glutationową, zwiększając klirens busulfanu i potencjalnie zmniejszając jego efekt mieloablacyjny, podczas gdy benzodiazepiny nie wpływają na farmakokinetykę busulfanu. Flukonazol, fludarabina oraz leki przeciwwymiotne 5-HT3 (ondansetron, granisetron) nie wykazują istotnych interakcji z busulfanem.
benzodiazepina, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, deferazyroks, działanie hepatotoksyczne, efekt mieloablacyjny, farmakokinetyka busulfanu, fenytoina, fludarabina, flukonazol, granisetron, immunosupresja, itrakonazol, ketobemidon, klirens busulfanu, kondycjonowanie przed przeszczepieniem, lek cytostatyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, melfalan, metronidazol, ondansetron, paracetamol, profilaktyka przeciwgrzybicza, S-transferaza glutationowa, schemat BuCy2, schemat BuMel, stężenie busulfanu w osoczu, szczepionka żywa, toksyczność busulfanu, układ oddechowy, VOD - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Tiotepa jest stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) i charakteryzuje się znacznym profilem toksyczności, obejmującym głównie układ hematologiczny, wątrobę oraz układ oddechowy. W badaniach klinicznych z udziałem 6588 dorosłych i 902 pacjentów pediatrycznych odnotowano częste działania niepożądane, takie jak leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, pancytopenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zakażenia, zapalenie błon śluzowych, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest leukoencefalopatia, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych metotreksatem i radioterapią, z ryzykiem zgonu. Długotrwałe stosowanie wiąże się także z ryzykiem wtórnych nowotworów złośliwych.
ataksja, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, erytrodermia łuszczycowa, granulocytopenia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leczenie kondycjonujące, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedorozwój gonad, niedotlenienie, niedowład, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, plamica małopłytkowa, przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnicze nadciśnienie płucne, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaburzenia pamięci, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenia pasożytnicze, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zatrzymanie oddychania, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Myleran
Busulfan, substancja aktywna Myleranu, jest lekiem cytotoksycznym wymagającym stosowania pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytostatykami. Kluczowe jest systematyczne monitorowanie morfologii krwi w trakcie leczenia, aby zapobiec mielosupresji i aplazji szpiku. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu busulfanu z itrakonazolem lub metronidazolem, zwłaszcza w dużych dawkach stosowanych przed przeszczepem komórek macierzystych, ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności. W przypadku objawów toksyczności pulmonologicznej leczenie należy przerwać, a u pacjentów wymagających znieczulenia ogólnego utrzymywać stężenie tlenu na najniższym bezpiecznym poziomie. Busulfan jest metabolizowany głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza ciężkimi, konieczna jest szczególna ostrożność. U chorych z przewlekłą białaczką szpikową wskazane jest zapobieganie hiperurykemii poprzez odpowiednie nawodnienie i stosowanie allopurynolu.
aberracja chromosomalna, allopurynol, aplazja szpiku kostnego, badanie krwi, benzodiazepina, brak laktazy, busulfan, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, czerwienica prawdziwa, dysfunkcja wątroby, dysplazja nabłonka, fenytoina, genotoksyczność, hiperurykemia, immunosupresja, itrakonazol, lek cytotoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, metronidazol, mielosupresja, morfologia krwi, nadpłytkowość samoistna, nefropatia moczanowa, nietolerancja galaktozy, oogeneza, ostra białaczka, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, radioterapia, spermatogeneza, stan przedrakowy, toksyczność busulfanu, transformacja blastyczna, zespół zamknięcia żył wątrobowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek alkilujący