ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa
Ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, znana również jako zespół Sweeta, to rzadka choroba zapalna skóry o nagłym początku. Charakteryzuje się wystąpieniem bolesnych, uniesionych, czerwonych lub fioletowych wykwitów skórnych, najczęściej lokalizujących się na twarzy, szyi oraz kończynach górnych.
W obrazie klinicznym dominuje gorączka, złe samopoczucie oraz zmiany skórne w postaci dobrze odgraniczonych rumieniowych grudek, guzków lub tarczek o obrzękniętej, czasem pęcherzowej powierzchni. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się neutrofilię, podwyższone parametry zapalne (OB, CRP) oraz prawidłowy wynik badania bakteriologicznego zmian skórnych.
Histopatologicznie choroba charakteryzuje się gęstym, neutrofilowym naciekiem zapalnym w skórze właściwej bez cech leukocytoklastycznego zapalenia naczyń. Zespół Sweeta może występować samoistnie, ale w około 20% przypadków towarzyszy chorobom nowotworowym (szczególnie białaczkom i zespołom mielodysplastycznym), dlatego wymaga diagnostyki w kierunku chorób współistniejących.
Leczeniem pierwszego rzutu są ogólnoustrojowe glikokortykosteroidy, które zwykle prowadzą do szybkiej poprawy. W przypadkach opornych stosuje się dapson, kolchicynę lub cyklosporynę. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, choć możliwe są nawroty choroby, szczególnie w przypadkach związanych z chorobą nowotworową.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine STADA 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u około 97% pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne powikłania hematologiczne to gorączka neutropeniczna (8,0-25,0%), neutropenia, leukopenia, małopłytkowość (do 3,5%) oraz niedokrwistość (2,3-4,2%). Infekcje, takie jak zapalenie płuc (2,5-20,3%), posocznica neutropeniczna (0,8-3,0%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, w tym zgonów. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy i żołądkowo-jelitowy, choć rzadsze (0,5-0,8%), wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zagrażające życiu. Profilaktyka infekcji, regularne monitorowanie morfologii krwi oraz szybka interwencja w przypadku pogorszenia parametrów hematologicznych są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
azacytydyna, duszność, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie dróg moczowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zdarzenie żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 50 mg
Azatiopryna, substancja czynna leku Imuran dostępna w tabletkach 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zakażenia (wirusowe, grzybicze, bakteryjne), uszkodzenie wątroby oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z zakażeniami i leukopenią jako najczęstszymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów (w tym chłoniaków, czerniaków, mięsaka Kaposiego, ostrej białaczki szpikowej) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych.
agranulocytoza, azatiopryna, chłoniak T-komórkowy, cholestaza ciążowa, choroba zapalna jelit, choroba zarostowa żył wątrobowych, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielodysplazja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedobór metylotransferazy tiopuryny, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelit, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, reaktywacja wirusa półpaśca, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie wątroby, wirus JC, wirus zapalenia wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azathioprine VIS 50 mg
Azatiopryna, stosowana jako lek immunosupresyjny w terapii chorób autoimmunologicznych oraz po przeszczepieniach narządów, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych. Najczęściej obserwuje się leukopenię (>10%), małopłytkowość (1-10%), granulocytopenię i niedokrwistość (0,1-1%). Bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu powikłania to agranulocytoza, pancytopenia i niedokrwistość aplastyczna (<0,01%). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedoborem enzymu TPMT, u których ryzyko mielosupresji jest znacznie zwiększone. Ponadto, azatiopryna może powodować zwiększoną podatność na infekcje, reakcje nadwrażliwości (gorączka, bóle mięśni i stawów, wysypki), zaburzenia hemodynamiczne (spadki ciśnienia, arytmie) oraz poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie okrężnicy czy perforacja jelita, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach.
agranulocytoza, choroba autoimmunologiczna, dysfagia, granulocytopenia, leczenie immunosupresyjne, leukopenia, małopłytkowość, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, perforacja jelita, plamica wątrobowa, polimorfizm genetyczny, rak skóry, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, spadek ciśnienia krwi, uszkodzenie szpiku kostnego, wrzodziejące zapalenie jelita, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zarastanie naczyń wątrobowych, zastój żółci, zespół limfoproliferacyjny, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biseptol (200 mg + 40 mg)/5 ml
Biseptol, zawiesina doustna zawierająca trimetoprim (200 mg) i sulfametoksazol (40 mg) w 5 ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wynikają z obu składników. Najczęściej obserwuje się hiperkaliemię oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka. Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistości megaloblastyczna, aplastyczna i hemolityczna), szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6-PD), u których istnieje ryzyko hemolizy. Ponadto, mogą pojawić się ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym zespół choroby posurowiczej, anafilaksja, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy oraz różne formy zapalenia naczyń. Wśród działań niepożądanych o bardzo rzadkiej częstości odnotowano także aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, zapalenie nerwów obwodowych, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, choroba posurowicza, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, drgawki, eozynofilia, folinian wapnia, gorączka polekowa, guzkowe zapalenie tętnic, hemoliza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, jadłowstręt, kandydoza, kotrimoksazol, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, plamica, Pneumocystis jirovecii, pneumocystozowe zapalenie płuc, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 25 mg
Azatiopryna (Imuran) jest lekiem immunosupresyjnym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania przez lekarzy. Do najważniejszych należą mielosupresja manifestująca się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a także ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych, szczególnie u pacjentów po przeszczepach stosujących azatioprynę w skojarzeniu z innymi immunosupresantami. Warto podkreślić, że zahamowanie czynności szpiku jest dawkozależne i często przemijające, jednak u pacjentów z niedoborem TPMT, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu ryzyko to jest znacznie zwiększone. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zagrażające życiu uszkodzenie wątroby, reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz nowotwory, w tym chłoniaki i mięsaki. Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania klinicznego i populacji pacjentów, co wymaga indywidualizacji terapii i regularnej kontroli parametrów hematologicznych oraz funkcji wątroby.
agranulocytoza, azatiopryna, cholestaza ciążowa, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rumień guzowaty, szpik kostny, uszkodzenie wątroby, wirus JC, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby typu B, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Eugia 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wykazuje wysoki profil toksyczności, z działaniami niepożądanymi występującymi u 97% pacjentów. Dominują reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia i leukopenia, najczęściej w stopniu 3-4, oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty) o nasileniu 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania, obejmujące rumień, ból i obrzęk, wystąpiły u 77,1% chorych, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Wśród ciężkich powikłań dominują gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), posocznica neutropeniczna (0,8%) oraz zapalenie płuc (2,5%), z ryzykiem zgonu. U pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) gorączka neutropeniczna występowała u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (41,9%), nudności (39,8%) i biegunka (36,9%), były najczęstsze i miały zwykle łagodne nasilenie.
gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Działania niepożądane
Azatiopryna, stosowana w transplantologii, chorobach autoimmunologicznych i zapalnych jelit, wykazuje działanie immunosupresyjne, jednak jej terapia wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się mielosupresję manifestującą się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością, szczególnie u pacjentów z niedoborem TPMT, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu. Działania niepożądane obejmują także zwiększoną podatność na zakażenia wirusowe (m.in. VZV, HBV), bakteryjne i grzybicze, a w rzadkich przypadkach PML związane z wirusem JC. Długotrwałe leczenie azatiopryną zwiększa ryzyko nowotworów, w tym zespołów limfoproliferacyjnych, nowotworów skóry, mięsaków, ostrej białaczki szpikowej i mielodysplazji. Uszkodzenia wątroby, od cholestazy po zagrażające życiu zmiany histologiczne, są poważnym powikłaniem, które często ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, cholestaza ciążowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelita, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirus JC, wirus VZV, wrzodziejące zapalenie jelit, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zapalenie wątroby typu B, zarastanie naczyń wątrobowych, zastój żółci, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zmiany megaloblastyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), charakteryzuje się wysokim odsetkiem działań niepożądanych, występujących u 97% pacjentów. W badaniach klinicznych (AZA PH GL 2003 CL 001, CALGB 9221, CALGB 8921) najczęściej obserwowano ciężkie powikłania hematologiczne, takie jak gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zakażenia, w tym posocznicę neutropeniczną (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów z AML i >30% blastów w szpiku (badanie AZA-AML-001) gorączka neutropeniczna występowała u 25,0%, a zapalenie płuc u 20,3%, co wskazuje na zwiększone ryzyko powikłań infekcyjnych w tej grupie. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności (39,8%), biegunka (36,9%) i zaparcia (41,9%), oraz reakcje w miejscu podania (77,1%) były najczęściej łagodne (stopień 1.-2.), jednak mogą wpływać na komfort i kontynuację leczenia.
antybiotykoterapia, azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, cytopenia, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotoczne zapalenie okrężnicy, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, supresja szpiku kostnego, wybroczyna, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gerodaza 25 mg/ml
Lek Gerodaza zawierający azacytydynę (25 mg/ml) wykazuje wysoki odsetek działań niepożądanych, obserwowanych u 97% pacjentów z MDS, CMML, AML oraz w populacji pediatrycznej. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje hematologiczne (71,4%) – trombocytopenia, neutropenia, leukopenia, zwykle w stopniu 3-4, zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty w stopniu 1-2 oraz odczyny w miejscu podania (77,1%). Ciężkie działania niepożądane obejmują neutropenię z gorączką (8,0%), niedokrwistość (2,3%), zakażenia (posocznica neutropeniczna 0,8%, zapalenie płuc 2,5%), trombocytopenię (3,5%) oraz krwotoczne powikłania, takie jak krwotok mózgowy (0,5%) i żołądkowo-jelitowy (0,8%). U pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) najczęstsze ciężkie działania to gorączka neutropeniczna (25,0%) i zapalenie płuc (20,3%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominującymi gorączką, zdarzeniami hematologicznymi i zaburzeniami przewodu pokarmowego.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwicze zapalenie powięzi, mielosupresja, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, pyoderma gangrenosum, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropne zgorzelinowe zapalenie skóry, śpiączka wątrobowa, trombocytopenia, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół różnicowania, zespół rozpadu guza