przewlekła białaczka mielomonocytowa
Przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML) to rzadki nowotwór hematologiczny łączący cechy zespołu mielodysplastycznego i choroby mieloproliferacyjnej. Charakteryzuje się przetrwałą monocytozą we krwi obwodowej (>1 × 10^9/l), obecnością dysplazji w jednej lub więcej linii komórkowej oraz często występującą hepatosplenomegalią.
W klasyfikacji WHO 2016 CMML dzieli się na trzy podtypy w zależności od odsetka blastów we krwi i szpiku: CMML-0 (blasty <2% we krwi i <5% w szpiku), CMML-1 (blasty 2-4% we krwi lub 5-9% w szpiku) i CMML-2 (blasty 5-19% we krwi lub 10-19% w szpiku). Dodatkowo wyróżnia się wariant proliferacyjny (liczba leukocytów ≥13 × 10^9/l) i dysplastyczny (liczba leukocytów <13 × 10^9/l).
Diagnostyka CMML opiera się na badaniu morfologicznym krwi obwodowej, badaniu szpiku kostnego (cytologia, histopatologia, cytogenetyka) oraz wykluczeniu innych przyczyn monocytozy. Najczęstsze mutacje w CMML dotyczą genów SRSF2, TET2, ASXL1 i RAS. Rokowanie jest zazwyczaj niekorzystne, z medianą przeżycia 20-40 miesięcy i ryzykiem transformacji do ostrej białaczki szpikowej.
Leczenie CMML obejmuje chemioterapię, leki hipometylujące (azacytydyna, decytabina), hydroksymocznik w przypadkach proliferacyjnych oraz allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, które pozostaje jedyną metodą potencjalnie prowadzącą do wyleczenia. Wybór terapii zależy od klasyfikacji ryzyka, wieku pacjenta i chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Właściwości farmakokinetyczne
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu podskórnym (Cmax 750 ± 403 ng/ml osiągane w 0,5 h) oraz wysoką dostępnością biologiczną (~89% w porównaniu do podania dożylnego). Farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawki w zakresie 25-100 mg/m². Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 76 ± 26 l, a klirens układowy 147 ± 47 l/h. Azacytydyna jest metabolizowana głównie przez spontaniczną hydrolizę i deaminację przez deaminazę cytydynową, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z CYP. Czas półtrwania eliminacji wynosi około 41 ± 8 minut, a lek jest wydalany głównie przez nerki (50-85% podanej dawki w moczu). Nie obserwuje się kumulacji przy podawaniu 75 mg/m² podskórnie przez 7 dni.
całkowita remisja, czas półtrwania eliminacji, deaminacja, deaminaza cytydynowa, dostępność biologiczna, farmakogenomika, frakcja wątrobowa S9, hodowla hepatocytów, izoenzym cytochromu P450, klirens układowy, maksymalne stężenie w osoczu, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny AML, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, ostra białaczka szpikowa, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm deaminazy cytydynowej, przewlekła białaczka mielomonocytowa, spontaniczna hydroliza, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, właściwość farmakokinetyczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Pharmascience 25 mg/ml
Azacitidine Pharmascience, dostępna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml, jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi schorzeniami, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub z ponad 30% blastów zgodnie z klasyfikacją WHO. Leczenie azacytydyną może prowadzić do poprawy parametrów hematologicznych, redukcji odsetka blastów oraz wydłużenia przeżycia u pacjentów, u których intensywne leczenie i HSCT są przeciwwskazane.
azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, chemioterapia indukująca remisję, choroba mieloproliferacyjna, cytopenia obwodowa, dysplazja, hematopoeza, IPSS, klasyfikacja WHO, komórki macierzyste szpiku kostnego, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, rekonstytucja, schemat dawkowania, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine STADA 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u około 97% pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne powikłania hematologiczne to gorączka neutropeniczna (8,0-25,0%), neutropenia, leukopenia, małopłytkowość (do 3,5%) oraz niedokrwistość (2,3-4,2%). Infekcje, takie jak zapalenie płuc (2,5-20,3%), posocznica neutropeniczna (0,8-3,0%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, w tym zgonów. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy i żołądkowo-jelitowy, choć rzadsze (0,5-0,8%), wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zagrażające życiu. Profilaktyka infekcji, regularne monitorowanie morfologii krwi oraz szybka interwencja w przypadku pogorszenia parametrów hematologicznych są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
azacytydyna, duszność, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie dróg moczowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zdarzenie żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine STADA 25 mg/ml
Azacitidine STADA to preparat zawierający azacytydynę w stężeniu 25 mg/ml, przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z wybranymi schorzeniami hematologicznymi, u których nie jest możliwe przeprowadzenie przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub pełnoobjawową AML z >30% blastów według klasyfikacji WHO. Wczesne rozpoczęcie terapii jest kluczowe dla poprawy rokowania i opóźnienia progresji choroby.
azacytydyna, chemioterapeutyk, choroba mieloproliferacyjna, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, klasyfikacja WHO, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, morfologia krwi, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka szpikowa, progresja choroby, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, supresja szpiku kostnego, wieloliniowa dysplazja, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Działania niepożądane
Azacytydyna jest stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML). Profil bezpieczeństwa leku opiera się na badaniach klinicznych (AZA PH GL 2003 CL 001, CALGB 9221, CALGB 8921) i różni się w zależności od populacji pacjentów. U chorych z MDS, CMML i AML (20-30% blastów w szpiku) najczęstsze ciężkie działania niepożądane to gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%), zakażenia (posocznica neutropeniczna 0,8%, zapalenie płuc 2,5%) oraz reakcje nadwrażliwości (0,25%). U pacjentów ≥65 lat z AML i >30% blastów w szpiku częstość gorączki neutropenicznej wynosi 25,0%, zapalenia płuc 20,3%, a gorączki 10,6%. Mielosupresja jest dominującym efektem niepożądanym, manifestującym się niedokrwistością, małopłytkowością i neutropenią, zwykle stopnia 3.-4., szczególnie w pierwszych dwóch cyklach leczenia. Zalecane jest monitorowanie morfologii krwi, opóźnianie kolejnych dawek, profilaktyka antybiotykowa oraz stosowanie czynników wzrostu (np. G-CSF) i przetoczeń krwi w razie potrzeby.
blasty szpikowe, czynnik wzrostu, dermatoza neutrofilowa, dyspepsja, działanie niepożądane, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewkowa nerkowa, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakaźny, lek przeczyszczający, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wielonarządowa, nudności, ostra białaczka szpikowa, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, śpiączka wątrobowa, wstrząs septyczny, wybroczyny, zapalenie tkanki łącznej, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml
Azacytydyna (Azacitidine EVER Pharma) jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym u dorosłych pacjentów z określonymi schorzeniami hematologicznymi, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub z >30% blastów zgodnie z klasyfikacją WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie typu choroby, stopnia zaawansowania oraz morfologii komórek, co determinuje kwalifikację do terapii azacytydyną.
AML, azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, choroba mieloproliferacyjna, CMML, HSCT, IPSS, klasyfikacja WHO, lek przeciwnowotworowy, MDS, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, rekonstytucja leku, schorzenie hematologiczne, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Pharmascience 25 mg/ml
Azacytydyna, będąca analogiem pirymidyn (kod ATC: L01BC07), wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA. Mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy DNA, RNA i białek, inkorporację do kwasów nukleinowych oraz aktywację szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA. Hipometylacja DNA prowadzi do dezaktywacji metylotransferaz, co może przywracać ekspresję genów supresorowych nowotworów. Znaczenie hipometylacji w porównaniu z cytotoksycznością w kontekście efektów klinicznych pozostaje nie do końca ustalone. Preparat podawany jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań, po rekonstytucji liofilizowanego proszku, w dawce 75 mg/m² podskórnie przez 7 dni w 28-dniowych cyklach.
analog pirymidyny, azacytydyna, chemioterapia indukcyjna, cytotoksyczność, Eastern Cooperative Oncology Group, ekspresja genów, hipometylacja DNA, komórki krwiotwórcze szpiku kostnego, leczenie objawowe, lek przeciwnowotworowy, liofilizacja, metylotransferaza DNA, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, niedokrwistość oporna na leczenie, ostra białaczka szpikowa, przewlekła białaczka mielomonocytowa, RAEB-T, synteza DNA, uszkodzenie DNA, współczynnik ryzyka, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Pharmascience 25 mg/ml
Azacytydyna jest stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML). Profil bezpieczeństwa różni się w zależności od grupy pacjentów: u dorosłych z MDS, CMML i AML (20-30% blastów) najczęstsze ciężkie działania niepożądane to neutropenia z gorączką (8,0%), niedokrwistość (2,3%), posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów ≥65 lat z AML i >30% blastów dominują gorączka neutropeniczna (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączka (10,6%). Działania hematologiczne (neutropenia, trombocytopenia, leukopenia) występują bardzo często (71,4%) i są zwykle stopnia 3-4. Zakażenia, w tym posocznica i zapalenie płuc, stanowią poważne powikłania, mogące prowadzić do zgonu.
azacytydyna, biegunka, duszność, działanie mielosupresyjne, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi z rozmazem, neutropenia, niedokrwistość, nudności i wymioty, odczyn w miejscu podania, ostra białaczka szpikowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zaparcie, zawroty głowy, zdarzenie żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zassida 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku. W badaniach klinicznych, w tym AZA PH GL 2003 CL 001 oraz CALGB 9221 i 8921, działania niepożądane wystąpiły u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie działania obejmowały gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zapalenie płuc (2,5%). Reakcje hematologiczne (71,4%) takie jak neutropenia, leukopenia i małopłytkowość miały zwykle nasilenie 3-4 stopnia, natomiast zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty – występowały głównie z nasileniem 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania odnotowano u 77,1% pacjentów, przeważnie o łagodnym przebiegu. W populacji pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) w badaniu AZA-AML-001, gorączka neutropeniczna wystąpiła u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%, z dominującymi zdarzeniami żołądkowo-jelitowymi (zaparcia 41,9%, nudności 39,8%, biegunka 36,9%) o nasileniu 1-2 stopnia.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok do oka, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, wybroczyny, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny, zgorzelinowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine STADA 25 mg/ml
Azacytydyna STADA, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reaktywacji genów supresorowych. Mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy DNA, RNA i białek oraz integrację azacytydyny do kwasów nukleinowych, co aktywuje szlaki odpowiedzi na uszkodzenie DNA. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u dorosłych pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, podawanie azacytydyny w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyło medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58). Dwuletni wskaźnik przeżycia wyniósł 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie zmniejszało częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwi (45,0% pacjentów uniezależniło się od przetoczeń czerwonych krwinek vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001) oraz poprawiało hematologiczne parametry i jakość życia.
analog pirymidyny, azacytydyna, białaczka szpikowa, chemioterapia indukcyjna, hipometylacja DNA, jakość życia zależna od zdrowia, komórki krwiotwórcze, lek przeciwnowotworowy, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi obwodowej, nerwiakowłókniakowatość typu 1, niedokrwistość oporna na leczenie, nieprawidłowość cytogenetyczna, nieprawidłowość genetyczna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja całkowita z niepełną regeneracją, remisja częściowa, szlak śmierci komórkowej, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Sandoz 100 mg
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe głównie poprzez cytotoksyczność wobec proliferujących komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do derepresji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletnia przeżywalność wyniosła 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie zmniejszyło częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwinek czerwonych (45,0% pacjentów stało się niezależnych od transfuzji vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001) oraz wydłużyło czas do transformacji w AML (13,0 vs. 7,6 miesiąca, p=0,0025). Odpowiedź ogólna (CR+PR) oceniana przez badaczy wyniosła 29% vs. 12% (p=0,0001), a według niezależnej komisji rewizyjnej 7% vs. 1% (p=0,0113). Korzyści w zakresie przeżycia obserwowano także u pacjentów bez pełnej odpowiedzi hematologicznej.
analog pirymidyny, całkowita przeżywalność, cytopenia, cytotoksyczność komórek krwiotwórczych, Eastern Cooperative Oncology Group, hipometylacja DNA, lek przeciwnowotworowy, mechanizm działania, metylotransferaza DNA, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, niedokrwistość oporna na leczenie, ostra białaczka szpikowa, poprawa hematologiczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny, współczynnik ryzyka, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u 97% pacjentów. Najczęstsze i najcięższe powikłania obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak gorączka neutropeniczna (8,0% w badaniu AZA PH GL 2003 CL 001, 25,0% u pacjentów ≥65 lat z AML), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz neutropenię i leukopenię o nasileniu stopnia 3-4. Zakażenia, w tym zapalenie płuc (do 20,3% u starszych pacjentów z AML), posocznica neutropeniczna (0,8%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, a nawet zgonu. Dodatkowo, zdarzenia krwotoczne, takie jak krwotok mózgowy (0,5%) i żołądkowo-jelitowy (0,8%), wymagają szczególnej uwagi klinicznej.
duszność, działanie immunosupresyjne, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, wybroczyny, zakażenie, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Sandoz 100 mg
Lek Azacitidine Sandoz zawierający 100 mg azacytydyny jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z zaawansowanymi chorobami hematologicznymi, u których nie jest możliwe przeprowadzenie przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech mieloproliferacji, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz zaawansowaną AML z ponad 30% blastów w szpiku zgodnie z klasyfikacją WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie odsetka blastów oraz ocena cytogenetyczna i histopatologiczna szpiku, co pozwala na właściwą kwalifikację pacjentów do terapii azacytydyną.
Azacitidine Sandoz podawany jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań, przygotowywanej z liofilizowanego proszku o stężeniu 25 mg/ml po rekonstytucji. Decyzję o leczeniu podejmują specjaliści hematologii lub onkologii klinicznej po dokładnej ocenie stanu klinicznego i potencjalnych korzyści terapeutycznych. Terapia jest dedykowana pacjentom z zaawansowanymi postaciami MDS, CMML i AML, którzy nie kwalifikują się do HSCT, co pozwala na optymalizację efektów leczenia przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa.
azacytydyna, badanie cytogenetyczne, blasty w szpiku kostnym, choroba mieloproliferacyjna, cytopenia, klasyfikacja WHO, leczenie intensywne, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Azacytydyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu podskórnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/mL po 30 minutach przy dawce 75 mg/m². Biodostępność podskórna wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 25-100 mg/m². Po dożylnym podaniu objętość dystrybucji wynosi średnio 76 ± 26 l, a klirens układowy 147 ± 47 l/h. Metabolizm azacytydyny nie angażuje izoenzymów cytochromu P450, UGT, SULT ani GST, przebiega głównie przez spontaniczną hydrolizę i deaminację z udziałem deaminazy cytydynowej. Czas półtrwania po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% po dożylnym i 50% po podskórnym podaniu w moczu). Nie obserwuje się kumulacji przy standardowym schemacie 75 mg/m² podskórnie przez 7 dni.
AML, azacytydyna, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CMML, czas półtrwania w fazie eliminacji, deaminaza cytydynowa, izoenzym cytochromu P450, JMML, klirens układowy, łagodna niewydolność nerek, maksymalne stężenie w osoczu, MDS, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny AML, objętość dystrybucji, ostra białaczka szpikowa, pole powierzchni pod krzywą, przewlekła białaczka mielomonocytowa, spontaniczna hydroliza, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, umiarkowana niewydolność nerek, wydalanie nerkowe, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Wskazania do stosowania
Azacytydyna, dostępna w Polsce w postaci proszku do sporządzania zawiesiny o stężeniu 25 mg/ml, jest wskazana w leczeniu dorosłych pacjentów z wybranymi chorobami mieloidalnymi, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech mieloproliferacji oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub z >30% blastów. Leczenie azacytydyną jest szczególnie zalecane u pacjentów starszych (>65-70 lat) lub z chorobami współistniejącymi, u których intensywna chemioterapia lub HSCT są przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań. Terapia ta może przedłużyć przeżycie i poprawić jakość życia w tych grupach o niekorzystnym rokowaniu.
azacytydyna, badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, biopsja szpiku kostnego, choroba mieloproliferacyjna, cytopenia, hematologia onkologiczna, intensywna chemioterapia, klasyfikacja WHO, małopłytkowość, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, neutropenia, niedokrwistość, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, trepanobiopsja, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azculem 25 mg/ml
Azacytydyna (Azculem) w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS) o pośrednim-2 i wysokim ryzyku według IPSS, przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej oraz ostrą białaczką szpikową (AML) w dwóch sytuacjach: 20-30% blastów z dysplazją wieloliniową lub >30% blastów w szpiku, zgodnie z klasyfikacją WHO. Lek jest dedykowany pacjentom, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT), co jest istotne ze względu na ograniczenia wiekowe lub współistniejące schorzenia uniemożliwiające intensywne leczenie transplantacyjne.
Rekonstytucja leku polega na rozpuszczeniu 100 mg azacytydyny w 4 ml wody do wstrzykiwań, co daje zawiesinę o stężeniu 25 mg/ml. Kwalifikacja do terapii wymaga precyzyjnej oceny ryzyka według IPSS w MDS, dokładnego określenia odsetka blastów i obecności dysplazji w AML oraz wykluczenia cech mieloproliferacyjnych w CMML. Azacytydyna stanowi ważną opcję terapeutyczną dla pacjentów starszych lub z przeciwwskazaniami do intensywnej chemioterapii i HSCT, oferując możliwość leczenia chorób hematologicznych o wysokim ryzyku progresji i transformacji w ostrą białaczkę szpikową.
azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, choroba hematologiczna, choroba mieloproliferacyjna, dysplazja wieloliniowa, intensywna chemioterapia, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, Światowa Organizacja Zdrowia, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zassida 25 mg/ml
Zassida (azacytydyna) w stężeniu 25 mg/ml jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi nowotworami układu krwiotwórczego, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz AML z ponad 30% blastów w szpiku, zgodnie z klasyfikacją WHO. Lek dostępny jest w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, zawierającego 100 mg lub 150 mg azacytydyny, co po rekonstytucji daje stężenie 25 mg/ml.
Decyzja o zastosowaniu Zassidy powinna być podejmowana przez hematologów na podstawie kompleksowej oceny klinicznej, laboratoryjnej i histopatologicznej pacjenta. Lek ten może poprawić parametry hematologiczne, zmniejszyć zależność od transfuzji krwi oraz w niektórych przypadkach wydłużyć przeżycie. Kryteria wykluczające kwalifikację do HSCT obejmują m.in. zaawansowany wiek, choroby współistniejące, brak dawcy, zły stan ogólny lub preferencje pacjenta. Zassida stanowi istotną opcję terapeutyczną w leczeniu zaawansowanych chorób mielodysplastycznych i białaczkowych u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepienia.
azacytydyna, blasty szpiku kostnego, choroba mieloproliferacyjna, choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, dysplazja wieloliniowa, hematopoeza, klasyfikacja WHO, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka szpikowa, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, transformacja nowotworowa, Zassida, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Eugia 25 mg/ml
Azacitidine Eugia w stężeniu 25 mg/ml jest wskazane do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi nowotworami, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej, oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z blastami w szpiku w dwóch grupach: 20-30% z wieloliniową dysplazją oraz >30%, zgodnie z klasyfikacją WHO. Lek jest szczególnie zalecany u pacjentów, którzy ze względu na wiek, stan ogólny lub brak dawcy nie mogą poddać się intensywnej chemioterapii ani HSCT.
azacytydyna, badanie cytogenetyczne, biopsja szpiku kostnego, chemioterapia indukująca remisję, choroba mieloproliferacyjna, klasyfikacja WHO, komórka macierzysta, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka szpikowa, przeszczep komórek krwiotwórczych, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, rozpoznanie histopatologiczne, wieloliniowa dysplazja, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gerodaza 25 mg/ml
Azacytydyna, będąca analogiem pirymidyn i substancją czynną leku Gerodaza (25 mg/ml), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania przeciwnowotworowego, obejmujący cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reekspresji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyła medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletni wskaźnik przeżycia wyniósł 50,8% vs 26,2% (p<0,0001). Ponadto, leczenie zmniejszyło częstość cytopenii i potrzebę przetoczeń krwi, z 45,0% pacjentów uniezależnionych od przetoczeń RBC (vs 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001), a mediana czasu trwania niezależności wyniosła 13 miesięcy.
analog pirymidyny, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, cytopenia, działanie cytotoksyczne, gen supresorowy, hipometylacja DNA, metylotransferaza DNA, monosomia 7, morfologia krwi obwodowej, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita z niepełną regeneracją, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Azacitidine Onko, zawierający 25 mg/ml azacytydyny w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (100 mg na fiolkę), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi u pacjentów z MDS, CMML oraz AML. Najczęstsze ciężkie działania niepożądane to neutropenia z gorączką (8,0% w populacji z 20-30% blastów, 25,0% u pacjentów ≥65 lat z AML i >30% blastów), niedokrwistość (2,3%), zapalenie płuc (2,5% i 20,3% odpowiednio) oraz posocznica neutropeniczna (0,8% i 3,0%). Działania hematologiczne (trombocytopenia, neutropenia, leukopenia) występują u 71,4% pacjentów, a zdarzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia) u 60,6%, zwykle o nasileniu stopnia 1.-2. Odczyny w miejscu podania obserwuje się u 77,1% chorych, głównie jako rumień, ból i stan zapalny, rzadko prowadzące do martwicy. Profil działań niepożądanych u starszych pacjentów z AML wskazuje na zwiększone ryzyko poważnych powikłań infekcyjnych i hematologicznych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, duszność wysiłkowa, gorączka neutropeniczna, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, martwica w miejscu podania, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odczyn w miejscu podania, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, stan splątania, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Eugia 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wykazuje wysoki profil toksyczności, z działaniami niepożądanymi występującymi u 97% pacjentów. Dominują reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia i leukopenia, najczęściej w stopniu 3-4, oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty) o nasileniu 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania, obejmujące rumień, ból i obrzęk, wystąpiły u 77,1% chorych, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Wśród ciężkich powikłań dominują gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), posocznica neutropeniczna (0,8%) oraz zapalenie płuc (2,5%), z ryzykiem zgonu. U pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) gorączka neutropeniczna występowała u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (41,9%), nudności (39,8%) i biegunka (36,9%), były najczęstsze i miały zwykle łagodne nasilenie.
gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Eugia 25 mg/ml
Azacytydyna, analog pirymidyn o działaniu przeciwnowotworowym, wykazuje efekt cytotoksyczny na nieprawidłowe komórki krwiotwórcze oraz indukuje hipometylację DNA, co może przywracać ekspresję genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u dorosłych pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach, azacytydyna znacząco wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie leczonej konwencjonalnymi metodami (CCR) (p=0,0001). Współczynnik ryzyka zgonu wyniósł 0,58 (95% CI: 0,43-0,77), a dwuletni wskaźnik przeżycia wzrósł do 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Ponadto, azacytydyna wydłużyła medianę czasu do zgonu lub transformacji w AML do 13,0 miesięcy (vs. 7,6 miesiąca; p=0,0025) oraz poprawiła wskaźniki hematologiczne, w tym niezależność od przetoczeń czerwonych krwinek (45,0% vs. 11,4%; p<0,0001). Odpowiedź ogólna (CR+PR) oceniana przez badacza wyniosła 29% vs. 12% w grupie CCR (p=0,0001), a poprawa hematologiczna według IRC wystąpiła u 49% pacjentów leczonych azacytydyną (vs. 29%; p<0,0001).
dawkowanie podskórne, działanie cytotoksyczne, hipometylacja DNA, jakość życia zależna od zdrowia, MDS wysokiego ryzyka, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny, niedokrwistość oporna na leczenie, odpowiedź cytogenetyczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacitidine Zentiva (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi schorzeniami, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według Międzynarodowego Punktowego Systemu Rokowniczego (IPSS), przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz AML z ponad 30% blastów w szpiku zgodnie z klasyfikacją WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie odsetka blastów w szpiku oraz klasyfikacja ryzyka, które determinują kwalifikację do terapii azacytydyną i rokowanie pacjenta.
AML, Azacitidine Zentiva, azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, charakterystyka produktu leczniczego, chemioterapeutyk, chemioterapia indukcyjna, choroba mieloproliferacyjna, CMML, diagnostyka hematologiczna, HSCT, IPSS, liofilizowany proszek, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, stratyfikacja ryzyka, substancja czynna, WHO, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml
Azacytydyna, będąca analogiem pirymidyn z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01BC07), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania obejmujący cytotoksyczność oraz modyfikacje epigenetyczne poprzez hipometylację DNA. Jej cytotoksyczne efekty wynikają z hamowania syntezy DNA, RNA i białek, integracji do kwasów nukleinowych oraz aktywacji szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA, co prowadzi do apoptozy komórek nowotworowych. Selektywność działania azacytydyny wynika z oporności komórek nieproliferujących. Kluczowym mechanizmem epigenetycznym jest dezaktywacja metylotransferaz DNA, co skutkuje hipometylacją promotorów genów supresorowych i przywróceniem ich ekspresji, wpływając na regulację cyklu komórkowego, różnicowanie oraz apoptozę. Znaczenie tego mechanizmu w porównaniu z innymi efektami leku wymaga dalszych badań.
analog pirymidyny, apoptoza, azacytydyna, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, działanie przeciwnowotworowe, hipometylacja DNA, IPSS, leczenie wspomagające, lek przeciwnowotworowy, metylacja DNA, metylotransferaza DNA, ostra białaczka szpikowa, proliferacja komórkowa, przewlekła białaczka mielomonocytowa, RAEB, RAEB-T, różnicowanie komórkowe, skala ECOG, synteza białka, synteza DNA, synteza RNA, transkrypcja, uszkodzenie DNA, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reekspresji genów supresorowych nowotworu. Mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy DNA, RNA i białek, wbudowywanie się do kwasów nukleinowych oraz aktywację szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o ryzyku pośrednim-2 i wysokim, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach znacząco wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,0001; HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletnie przeżycie wyniosło 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001), a 45% pacjentów stało się niezależnych od przetoczeń czerwonych krwinek (vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001). Leczenie azacytydyną zmniejszało częstość cytopenii i zapotrzebowanie na transfuzje, poprawiając jednocześnie odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną.
AML, analog pirymidyn, azacytydyna, badanie fazy 3, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, CMML, cytarabina, cytotoksyczność, efekt leczenia, farmakodynamika, farmakokinetyka, hipometylacja DNA, JMML, komórka krwiotwórcza, leczenie wspomagające, MDS, mediana czasu przeżycia, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, mutacja somatyczna, niedokrwistość oporna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, poprawa hematologiczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, RAEB, RAEB-T, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny, wartość p, współczynnik ryzyka, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zassida 25 mg/ml
Azacytydyna, dostępna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (100 mg lub 150 mg na fiolkę, 25 mg/ml po przygotowaniu), jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy analogów pirymidyn (ATC: L01BC07). Mechanizm działania obejmuje cytotoksyczność wobec proliferujących komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reaktywacji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u dorosłych pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie kontrolnej (HR=0,58; p=0,0001). Dwuletni wskaźnik przeżycia wyniósł 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie zmniejszyło częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwi oraz poprawiło odpowiedź hematologiczną (49% vs. 29%, p<0,0001). W badaniu AZA-AML-001 u pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) azacytydyna wykazała medianę przeżycia 10,4 miesiąca vs. 6,5 miesiąca w grupie kontrolnej (HR=0,85; p=0,1009), z istotnym statystycznie wynikiem w modelu Coxa (HR=0,80; p=0,0355). Odpowiedź ogólna (CR+CRi) wyniosła 27,8% vs. 25,1% (p=0,5384). Terapia poprawiła jakość życia i zmniejszyła zależność od przetoczeń krwi.
analog pirymidyn, azacytydyna, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, cytarabina, cytotoksyczność, działanie przeciwnowotworowe, hipometylacja DNA, leczenie wspomagające, lek przeciwnowotworowy, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, morfologia krwi obwodowej, niedokrwistość oporna na leczenie, nieprawidłowość cytogenetyczna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, substancja czynna, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Etraga 25 mg/ml
Azacytydyna (Etraga) w dawce 25 mg/ml, dostępna jako liofilizowany proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z wybranymi schorzeniami hematologicznymi, u których nie jest możliwe przeprowadzenie przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub z >30% blastów, klasyfikowaną zgodnie z wytycznymi WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie odsetka blastów w szpiku oraz zastosowanie odpowiednich systemów klasyfikacyjnych (IPSS dla MDS, WHO dla AML) w celu kwalifikacji do terapii.
azacytydyna, choroba mieloproliferacyjna, diagnostyka hematologiczna, klasyfikacja WHO, liofilizowany proszek, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, rekonstytucja, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etraga 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Etraga, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u około 97% leczonych pacjentów. Najczęstsze i najpoważniejsze działania niepożądane to reakcje hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i leukopenia, zwykle o nasileniu stopnia 3-4, które mogą prowadzić do powikłań zakaźnych i krwotocznych. W badaniu AZA PH GL 2003 CL 001 gorączka neutropeniczna wystąpiła u 8,0% pacjentów, a niedokrwistość u 2,3%. U starszych pacjentów z AML i >30% blastów gorączka neutropeniczna dotyczyła 25,0%, a zapalenie płuc 20,3%. Zakażenia, takie jak posocznica neutropeniczna (0,8–3,0%) i zapalenie płuc (2,5–20,3%), stanowią istotne zagrożenie, podobnie jak poważne zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy (0,5%) i żołądkowo-jelitowy (0,8%). Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe, głównie nudności, wymioty, zaparcia i biegunka, występują u 60,6–41,9% pacjentów, zwykle o nasileniu stopnia 1-2, wpływając na komfort leczenia.
azacytydyna, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, supresja szpiku kostnego, wstrząs septyczny, zapalenie płuc, zdarzenie żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Azacitidine Onko to lek w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml azacytydyny, przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z chorobami hematologicznymi, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) w dwóch wariantach: z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub z ponad 30% blastów, zgodnie z klasyfikacją WHO.
azacytydyna, badanie hematologiczne, blasty w szpiku kostnym, choroba mieloproliferacyjna, klasyfikacja WHO, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, proszek liofilizowany, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, Światowa Organizacja Zdrowia, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etraga 25 mg/ml
Azacytydyna, aktywny składnik preparatu Etraga (kod ATC: L01BC07), jest analogiem pirymidyn o złożonym mechanizmie działania, wykazującym skuteczność w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML). Jej działanie przeciwnowotworowe opiera się na cytotoksyczności wobec proliferujących komórek hematopoetycznych oraz hipometylacji DNA, co może prowadzić do reaktywacji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie leczonej konwencjonalnymi metodami (CCR), co stanowi różnicę 9,4 miesiąca (p=0,0001). Współczynnik ryzyka śmierci wyniósł 0,58 (95% CI: 0,43–0,77), a 2-letni wskaźnik przeżycia wynosił 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie azacytydyną zmniejszało również częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwinek czerwonych i płytek oraz poprawiało hematologiczną odpowiedź, nawet u pacjentów bez pełnej remisji. W badaniu AZA-AML-001 u pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) mediana przeżycia wyniosła 10,4 miesiąca vs. 6,5 miesiąca w grupie CCR (p=0,1009), z istotnym statystycznie wskaźnikiem ryzyka 0,80 (95% CI: 0,66–0,99; p=0,0355) po korekcie czynników prognostycznych.
analog pirymidyny, azacytydyna, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, cytarabina, hipometylacja DNA, jakość życia zależna od zdrowia, komórki krwiotwórcze, leczenie wspomagające, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, monosomia 7, niedokrwistość oporna na leczenie, nieprawidłowość cytogenetyczna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, poprawa hematologiczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, jest stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) u dorosłych. Mechanizm działania obejmuje cytotoksyczność wobec proliferujących komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co może przywracać prawidłową ekspresję genów regulujących cykl komórkowy i apoptozę. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) wydłużyła medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77; p=0,0001). Ponadto, leczenie zmniejszyło częstość cytopenii i zapotrzebowanie na przetoczenia krwi, przy czym 45% pacjentów zależnych od transfuzji erytrocytów stało się niezależnych (p<0,0001). Odpowiedź ogólna (CR+PR) wyniosła 29% w grupie azacytydyny vs. 12% w grupie kontrolnej (p=0,0001), a poprawa hematologiczna według niezależnej komisji rewizyjnej (IRC) dotyczyła 49% pacjentów leczonych azacytydyną (p<0,0001).
analog pirymidyny, azacytydyna, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, cytotoksyczność, ekspresja genów, hipometylacja DNA, komórki krwiotwórcze szpiku kostnego, lek przeciwnowotworowy, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, morfologia krwi obwodowej, nawrót molekularny, niedokrwistość oporna na leczenie, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), charakteryzuje się wysokim odsetkiem działań niepożądanych, występujących u 97% pacjentów. W badaniach klinicznych (AZA PH GL 2003 CL 001, CALGB 9221, CALGB 8921) najczęściej obserwowano ciężkie powikłania hematologiczne, takie jak gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zakażenia, w tym posocznicę neutropeniczną (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów z AML i >30% blastów w szpiku (badanie AZA-AML-001) gorączka neutropeniczna występowała u 25,0%, a zapalenie płuc u 20,3%, co wskazuje na zwiększone ryzyko powikłań infekcyjnych w tej grupie. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności (39,8%), biegunka (36,9%) i zaparcia (41,9%), oraz reakcje w miejscu podania (77,1%) były najczęściej łagodne (stopień 1.-2.), jednak mogą wpływać na komfort i kontynuację leczenia.
antybiotykoterapia, azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, cytopenia, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotoczne zapalenie okrężnicy, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, supresja szpiku kostnego, wybroczyna, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gerodaza 25 mg/ml
Lek Gerodaza zawierający azacytydynę (25 mg/ml) wykazuje wysoki odsetek działań niepożądanych, obserwowanych u 97% pacjentów z MDS, CMML, AML oraz w populacji pediatrycznej. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje hematologiczne (71,4%) – trombocytopenia, neutropenia, leukopenia, zwykle w stopniu 3-4, zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty w stopniu 1-2 oraz odczyny w miejscu podania (77,1%). Ciężkie działania niepożądane obejmują neutropenię z gorączką (8,0%), niedokrwistość (2,3%), zakażenia (posocznica neutropeniczna 0,8%, zapalenie płuc 2,5%), trombocytopenię (3,5%) oraz krwotoczne powikłania, takie jak krwotok mózgowy (0,5%) i żołądkowo-jelitowy (0,8%). U pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) najczęstsze ciężkie działania to gorączka neutropeniczna (25,0%) i zapalenie płuc (20,3%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominującymi gorączką, zdarzeniami hematologicznymi i zaburzeniami przewodu pokarmowego.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwicze zapalenie powięzi, mielosupresja, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, pyoderma gangrenosum, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropne zgorzelinowe zapalenie skóry, śpiączka wątrobowa, trombocytopenia, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół różnicowania, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gerodaza 25 mg/ml
Gerodaza (azacytydyna) w stężeniu 25 mg/ml jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z chorobami hematologicznymi, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują: zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech mieloproliferacji, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz AML z >30% blastów zgodnie z klasyfikacją WHO. Preparat dostępny jest w formie liofilizowanego proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, w opakowaniach zawierających 100 mg lub 150 mg azacytydyny, co po rozpuszczeniu daje stężenie 25 mg/ml.
azacytydyna, blasty szpiku kostnego, choroba mieloproliferacyjna, dysplazja szpiku kostnego, hematolog, HSCT, IPSS, klasyfikacja WHO, komórki blastyczne, morfologia krwi, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Sandoz 100 mg
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku, wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie powikłania obejmują gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zakażenia, takie jak posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów starszych (≥65 lat) z AML i >30% blastów częstość gorączki neutropenicznej wzrasta do 25,0%, a zapalenia płuc do 20,3%. Działania niepożądane hematologiczne (71,4%) i żołądkowo-jelitowe (60,6%) są powszechne, a reakcje w miejscu podania dotyczą 77,1% pacjentów, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (stopień 1-2). Wśród poważnych powikłań wymienia się również krwotoki mózgowe (0,5%) i żołądkowo-jelitowe (0,8%), reakcje nadwrażliwości (0,25%) oraz zespół rozpadu guza.
azacytydyna, duszność, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie okrężnicy, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie dróg moczowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zgorzelinowe zapalenie skóry