przeszczep komórek krwiotwórczych

Przeszczep komórek krwiotwórczych (HSCT – Hematopoietic Stem Cell Transplantation) to procedura medyczna polegająca na zastąpieniu nieprawidłowego lub uszkodzonego szpiku kostnego zdrowymi komórkami macierzystymi, które mają zdolność do odtworzenia wszystkich linii komórek krwi. Procedura ta jest stosowana w leczeniu wielu schorzeń hematologicznych, onkologicznych i immunologicznych.

Wyróżnia się dwa główne rodzaje przeszczepów: autologiczny (gdy dawcą jest sam pacjent) oraz allogeniczny (gdy dawcą jest inna osoba – spokrewniona lub niespokrewniona). Źródłem komórek macierzystych może być szpik kostny, krew obwodowa po mobilizacji lub krew pępowinowa. Przed przeszczepem pacjent poddawany jest kondycjonowaniu – chemioterapii i/lub radioterapii, które mają na celu eliminację choroby podstawowej oraz stworzenie miejsca dla nowych komórek.

Wskazania do HSCT obejmują m.in. ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczaka mnogiego, zespoły mielodysplastyczne, ciężką anemię aplastyczną oraz niektóre wrodzone zaburzenia odporności i choroby metaboliczne. Procedura ta wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD), infekcje oportunistyczne, niewydolność narządowa czy nawrót choroby podstawowej.

Postęp w technikach doboru dawców, kondycjonowaniu o zredukowanej intensywności oraz profilaktyce i leczeniu powikłań znacząco poprawił wyniki przeszczepień w ostatnich dekadach. Obecnie przeszczep komórek krwiotwórczych stanowi metodę potencjalnie leczącą dla wielu chorób, które wcześniej były nieuleczalne.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl