zmiana przedrakowa szyjki macicy
Zmiana przedrakowa szyjki macicy, określana również jako neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy (CIN) lub dysplazja szyjki macicy, to nieprawidłowy rozrost komórek nabłonka wielowarstwowego płaskiego w obrębie szyjki macicy. Zmiany te mogą poprzedzać rozwój raka płaskonabłonkowego szyjki macicy.
Zmiany przedrakowe klasyfikuje się w zależności od stopnia nasilenia nieprawidłowości komórkowych jako CIN 1 (dysplazja małego stopnia), CIN 2 (dysplazja średniego stopnia) lub CIN 3 (dysplazja dużego stopnia/carcinoma in situ). Głównym czynnikiem etiologicznym jest zakażenie wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami 16 i 18.
Diagnostyka zmian przedrakowych opiera się na badaniu cytologicznym, kolposkopii oraz biopsji celowanej. Wczesne wykrycie zmian przedrakowych umożliwia skuteczne leczenie, które może obejmować metody ablacyjne (krioterapia, laseroterapia) lub wycięcie zmienionych tkanek (konizacja, LLETZ/LEEP). Regularne badania cytologiczne oraz szczepienia przeciwko HPV stanowią najskuteczniejsze metody profilaktyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Słabość szyjki macicy – Epidemiologia
Niewydolność szyjki macicy (cervical insufficiency) dotyczy około 0,5-1,5% ciąż i jest istotną przyczyną poronień w drugim trymestrze, odpowiadając za 20-25% utrat ciąży w tym okresie. Diagnostyka opiera się głównie na wywiadzie oraz przezpochwowym badaniu ultrasonograficznym, gdzie skrócenie szyjki macicy poniżej 2,5 cm, rozwarcie szyjki oraz lejkowate rozszerzenie (funneling) powyżej 50% przed 25 tygodniem ciąży wskazują na wysokie ryzyko porodu przedwczesnego (do 80%). Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentek z historią poronień w drugim trymestrze, wcześniejszych porodów przedwczesnych oraz po zabiegach chirurgicznych na szyjce macicy (biopsja stożkowa, LEEP). Wskazane jest wykonywanie przezpochwowego USG od 15-16 tygodnia ciąży u kobiet z czynnikami ryzyka, a także seryjne pomiary długości szyjki u pacjentek z historią porodu przedwczesnego.
badanie ultrasonograficzne przezpochwowe, biopsja stożkowa, cerclage, ciąża wielopłodowa, dietylostilbestrol, długość szyjki macicy, krótka szyjka macicy, medycyna matczyno-płodowa, niewydolność szyjki macicy, poród przedwczesny, poronienie w drugim trymestrze, rozwarcie szyjki macicy, samoistny poród przedwczesny, uraz szyjki macicy, utrata ciąży, zabieg LEEP, zmiana przedrakowa szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Zapobieganie i profilaktyka
Rak szyjki macicy jest nowotworem niemal całkowicie zależnym od przewlekłego zakażenia wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typami 16 i 18, które odpowiadają za ponad 99% przypadków. Profilaktyka pierwotna opiera się na szczepieniach przeciwko HPV, które wykazują wysoką skuteczność, redukując zachorowalność na raka szyjki macicy nawet o 90% u zaszczepionych przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Szczepionka Gardasil 9, stosowana m.in. w USA, chroni przed 7 typami HPV wysokiego ryzyka (16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) oraz typami 6 i 11 odpowiedzialnymi za brodawki narządów płciowych. Zalecenia CDC i WHO wskazują na szczepienie dzieci w wieku 9-14 lat, z rozszerzeniem do 26. roku życia, a także indywidualną decyzję o szczepieniu w wieku 27-45 lat. Profilaktyka wtórna obejmuje regularne badania przesiewowe: cytologię co 3 lata u kobiet 21-29 lat oraz cytologię, test hrHPV co 5 lat lub ich ko-testowanie u kobiet 30-65 lat. Test hrHPV wykazuje wyższą czułość (96,1%) niż cytologia (53,0%) w wykrywaniu zmian przednowotworowych. Wysokiej jakości badania przesiewowe i leczenie zmian CIN2/3 (ablacja termiczna, wycięcie chirurgiczne) stanowią profilaktykę trzeciorzędową, skutecznie zapobiegającą progresji do raka inwazyjnego.
ablacja termiczna, badanie przesiewowe, chemioterapia, CIN, co-testing, histerektomia, HPV wysokiego ryzyka, metylacja DNA, odporność stadna, rak szyjki macicy, szczepienie przeciwko HPV, terapia ablacyjna, test cytologiczny, test HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wycięcie chirurgiczne, zmiana przedinwazyjna, zmiana przedrakowa szyjki macicy