jeżenie włosów
Jeżenie włosów (łac. horripilatio, pilomotor reflex) to fizjologiczna reakcja organizmu, podczas której dochodzi do pionizacji włosów na skórze człowieka. Zjawisko to jest wynikiem skurczu mięśni przywłosowych (musculi arrectores pilorum) pod wpływem pobudzenia układu współczulnego.
Mechanizm jeżenia włosów jest kontrolowany przez autonomiczny układ nerwowy i może być wywołany przez różne bodźce, takie jak zimno, strach, silne emocje czy niektóre substancje chemiczne. U ludzi zjawisko to ma niewielkie znaczenie fizjologiczne, natomiast u zwierząt pokrytych futrem pełni istotną funkcję termoregulacyjną oraz komunikacyjną.
W kontekście klinicznym, zaburzenia reakcji jeżenia włosów mogą występować w przebiegu niektórych chorób neurologicznych, zaburzeń autonomicznego układu nerwowego czy w odpowiedzi na określone leki. W diagnostyce dermatologicznej obserwacja tego zjawiska może być elementem oceny integralności unerwienia skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Działania niepożądane
Dopamina w postaci chlorowodorku (1% – 10 mg/ml oraz 4% – 40 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego, nerwowego, oddechowego oraz przewodu pokarmowego. Najczęstsze objawy to skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardia, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwężenie naczyń, bóle głowy, duszność, nudności i wymioty. Rzadziej obserwuje się zaburzenia przewodzenia komorowego, bradykardię, rozszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic oraz jeżenie włosów. Szczególnie niebezpieczne są komorowe zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia, oraz zgorzel u pacjentów z chorobą naczyniową. Wynaczynienie dopaminy może powodować martwicę tkanek, wymagającą natychmiastowego podania fentolaminy (5-10 mg w 10-15 ml 0,9% NaCl).
azotemia, ból dławicowy, bradykardia, chlorowodorek dopaminy, choroba wieńcowa, fentolamina, hipoperfuzja narządów, jeżenie włosów, kołatanie serca, martwica tkanek, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność lewokomorowa, niewydolność nerek, obrzęk płuc, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, roztwór soli fizjologicznej, skurcz oskrzeli, skurcz pozazatokowy, tachykardia, wynaczynienie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodzenia komorowego, zaburzenie przewodzenia śródkomorowego, zaburzenie rytmu komorowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zespół QRS, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Stosowanie dopaminy chlorowodorku w postaci roztworu do infuzji, w dawce 4%, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie dotyczącymi układu sercowo-naczyniowego i nerwowego. Najczęściej obserwuje się bóle głowy, skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardię, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz zwężenie naczyń krwionośnych. Ponadto mogą wystąpić duszność, nudności i wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne komorowe zaburzenia rytmu serca oraz ryzyko martwicy tkanek w wyniku wynaczynienia leku, które wymaga natychmiastowego podania fentolaminy w dawce 5-10 mg rozpuszczonej w 10-15 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej. Monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym azotemii, jest wskazane podczas terapii.
azotemia, ból dławicowy, ból głowy, bradykardia, choroba naczyniowa, dopamina chlorowodorek, duszność, fentolamina, jeżenie włosów, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu serca, martwica tkanek, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności, obniżenie ciśnienia tętniczego, podwyższenie ciśnienia tętniczego, receptor adrenergiczny, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, rozszerzenie źrenic, roztwór do infuzji, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wymioty, wynaczynienie, zaburzenie przewodzenia komorowego, zaburzenie przewodzenia śródkomorowego, zaburzenie rytmu serca, zgorzel, zwężenie naczyń krwionośnych