hormon przytarczyc
Hormon przytarczyc (PTH) to główny regulator homeostazy wapniowo-fosforanowej w organizmie ludzkim. Jest wydzielany przez przytarczyce w odpowiedzi na obniżenie stężenia wapnia w surowicy. Jego działanie obejmuje zwiększenie resorpcji kostnej, zwiększenie wchłaniania zwrotnego wapnia w nerkach oraz zwiększenie syntezy 1,25-dihydroksywitaminy D, co prowadzi do zwiększonego wchłaniania wapnia w jelitach.
W diagnostyce klinicznej oznaczanie PTH ma kluczowe znaczenie w różnicowaniu przyczyn hiperkalcemii i hipokalcemii. Wartości referencyjne PTH u dorosłych wynoszą zazwyczaj 15-65 pg/ml, jednak mogą się różnić w zależności od laboratorium. Podwyższone stężenia PTH obserwuje się w pierwotnej i wtórnej nadczynności przytarczyc oraz w zespole rzekomej niedoczynności przytarczyc.
Zaburzenia wydzielania PTH mogą prowadzić do szeregu chorób, w tym pierwotnej nadczynności przytarczyc (najczęściej spowodowanej gruczolakiem przytarczyc), wtórnej nadczynności (typowej dla przewlekłej choroby nerek) oraz niedoczynności przytarczyc. W terapii stosuje się rekombinowany ludzki PTH (teryparatyd) w leczeniu ciężkiej osteoporozy oraz analogi PTH w leczeniu hipoparatyroidyzmu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 60 mg
Cinacalcet Aristo stosuje się w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, z początkową dawką 30 mg raz na dobę, dostosowywaną co 2-4 tygodnie do osiągnięcia docelowego stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Maksymalna dawka wynosi 180 mg/dobę. Monitorowanie PTH powinno odbywać się nie wcześniej niż 12 godzin po podaniu leku, z kontrolą po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. W leczeniu raka przytarczyc i pierwotnej nadczynności przytarczyc dawka początkowa to 30 mg dwa razy na dobę, zwiększana co 2-4 tygodnie do maksymalnie 90 mg cztery razy na dobę, z celem obniżenia stężenia wapnia w surowicy do górnej granicy normy lub poniżej. Stężenie wapnia należy kontrolować w ciągu tygodnia od rozpoczęcia terapii, a następnie co 2-3 miesiące.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Sandoz 60 mg
Cinacalcet Sandoz stosuje się w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc, z dawką początkową u dorosłych i osób starszych (>65 lat) wynoszącą 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) u pacjentów dializowanych w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie iPTH powinno odbywać się po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy przed rozpoczęciem leczenia i monitorowane często w pierwszym tygodniu oraz co miesiąc po ustaleniu dawki podtrzymującej. W przypadku hipokalcemii (wapń <8,4 mg/dl lub <2,1 mmol/l) zaleca się modyfikację terapii wapniem, witaminą D lub zmniejszenie dawki cynakalcetu, a przy stężeniu ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) lub utrzymujących się objawach hipokalcemii – przerwanie leczenia do czasu normalizacji wapnia.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, objawy hipokalcemii, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Accord 60 mg
Dawkowanie leku Cinacalcet Accord jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych oraz wieku pacjenta. U dorosłych pacjentów dializowanych dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, celem osiągnięcia stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) w teście intact PTH (iPTH). Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące, z pomiarem wykonywanym co najmniej 12 godzin po podaniu leku. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie, że skorygowane stężenie wapnia w surowicy jest na poziomie co najmniej dolnej granicy normy (≥ 8,4 mg/dl, tj. 2,1 mmol/l). W trakcie terapii należy regularnie kontrolować stężenie wapnia, szczególnie w pierwszym tygodniu, a następnie co miesiąc, dostosowując dawkowanie lub podejmując odpowiednie działania w przypadku hipokalcemii zgodnie z określonymi progami stężeń wapnia (np. < 8,4 mg/dl i > 7,5 mg/dl lub ≤ 7,5 mg/dl). U dzieci w wieku ≥ 3 do < 18 lat dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg/dobę, z maksymalną dawką 2,5 mg/kg/dobę, nie przekraczającą 180 mg/dobę, a dawkowanie jest dostosowywane na podstawie masy ciała i stężenia iPTH, z monitorowaniem co najmniej 12 godzin po podaniu leku. W przypadku przerwania leczenia na ponad 14 dni, ponowne wprowadzenie leku powinno odbywać się od dawki początkowej lub kolejnej niższej dawki.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, leczenie podtrzymujące, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, a dawkowanie zależy od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz parametrów biochemicznych, w tym stężenia PTH i wapnia w surowicy. U dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii u pacjentów dializowanych jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Stężenie PTH należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, a monitorowanie wapnia w surowicy jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszym tygodniu leczenia, z częstotliwością co miesiąc po ustaleniu dawki podtrzymującej. Dawkowanie powinno być modyfikowane w zależności od skorygowanego stężenia wapnia, z zaleceniami dotyczącymi zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia przy wartościach wapnia ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) lub przy utrzymujących się objawach hipokalcemii.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 90 mg
Cinacalcet Aristo jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, a dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych. W leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się po minimum 12 godzinach od ostatniej dawki, początkowo co 1-4 tygodnie, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy laboratoryjnej przed rozpoczęciem leczenia, a jego kontrola powinna być szczególnie intensywna w pierwszym tygodniu terapii oraz po każdej zmianie dawki, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii zaleca się odpowiednie postępowanie, w tym modyfikację dawki leku oraz suplementację wapnia i witaminy D, zgodnie z określonymi progami stężeń wapnia (np. <8,4 mg/dl [2,1 mmol/l], ≤7,5 mg/dl [1,9 mmol/l]).
bio-intact PTH, biodostępność leku, cynakalcet, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 30 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. W leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych pacjentów dializowanych początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, celem osiągnięcia stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie PTH (iPTH lub biPTH) powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy należy kontrolować często w pierwszym tygodniu terapii oraz około raz w miesiącu po ustaleniu dawki podtrzymującej, aby zapobiec hipokalcemii. W przypadku obniżenia wapnia poniżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l) lub wystąpienia objawów hipokalcemii, zaleca się modyfikację leczenia, w tym suplementację wapnia, witaminy D lub zmianę dawki cynakalcetu, a przy stężeniach ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) wstrzymanie terapii do czasu poprawy parametrów.
bio-intact PTH, biodostępność leku, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cynakalcet, dysfagia, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Calfos 0,266 mg
Preparat Calfos zawiera kalcyfediol jednowodny w dawce 0,266 mg (odpowiadającej 0,255 mg kalcyfediolu) i należy do grupy witamin D oraz ich analogów (kod ATC: A11CC06). Kalcyfediol jest metabolitem witaminy D3, powstającym w wyniku hydroksylacji w wątrobie, który następnie w nerkach przekształcany jest do aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (kalcytriolu). Aktywna witamina D reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez zwiększenie jelitowego wchłaniania wapnia i fosforanów, stymulację osteoblastów w kościach, nasilenie zwrotnego wchłaniania wapnia w nerkach oraz hamowanie wydzielania PTH przez przytarczyce, co sprzyja prawidłowej mineralizacji kości i utrzymaniu homeostazy wapniowej.
1-hydroksylaza, 25-hydroksywitamina D, badanie podwójnie zaślepione, białka osocza, cholekalcyferol, ergokalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, grupa farmakoterapeutyczna, hormon przytarczyc, kalcyfediol, kalcyfediol jednowodny, kalcytriol, mineralizacja kości, niedobór witaminy D, osteoblast, promieniowanie UV, tkanka kostna, wchłanianie kanalikowe, witamina D - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micalcet 60 mg
Micalcet, zawierający cynakalcet chlorowodorek w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, jest stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych, osób starszych oraz dzieci powyżej 3 lat, a także w terapii raka przytarczyc i pierwotnej nadczynności przytarczyc u dorosłych. Dawkowanie rozpoczyna się zwykle od 30 mg raz na dobę u dorosłych, z możliwością stopniowego zwiększania dawki co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) u pacjentów dializowanych, mierzonego testem intact PTH (iPTH) lub bio-intact PTH (biPTH). Stężenie PTH należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, z pierwszym pomiarem po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia leczenia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. W przypadku dzieci dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg masy ciała, z maksymalną dawką do 2,5 mg/kg/dobę, nie przekraczając 180 mg/dobę. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest kluczowe, szczególnie w pierwszym tygodniu terapii i po zmianie dawki, z docelowym utrzymaniem wapnia w normie; w przypadku hipokalcemii (stężenie wapnia < 8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]) zaleca się odpowiednie działania terapeutyczne, w tym modyfikację dawki Micalcet lub przerwanie leczenia przy stężeniach ≤ 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) i/lub objawach klinicznych.
biodostępność cynakalcetu, biPTH, cynakalcet, dawka dobowa, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, sterol witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związek wiążący fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 60 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg (niepodzielna), 60 mg i 90 mg (podzielne). U dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, początkowa dawka wynosi 30 mg raz dziennie, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, w celu osiągnięcia docelowego stężenia PTH 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) u pacjentów dializowanych. Stężenie PTH (iPTH lub biPTH) należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, a kontrolę wykonywać 1-4 tygodni po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki, następnie co 1-3 miesiące. Przed terapią i w trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie skorygowanego stężenia wapnia w surowicy, szczególnie w pierwszym tygodniu i następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii (wapń ≤7,5 mg/dl, 1,9 mmol/l) lub objawów klinicznych, zaleca się modyfikację leczenia wapniem, witaminą D lub zmniejszenie/odstawienie cynakalcetu zgodnie z protokołem.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micalcet 90 mg
Dawkowanie leku Micalcet jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz funkcji narządów. U dorosłych i osób powyżej 65 lat z wtórną nadczynnością przytarczyc zalecana dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l), mierzonego co najmniej 12 godzin po podaniu leku. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest kluczowe, szczególnie w pierwszym tygodniu leczenia i po zmianie dawki, z zaleceniem utrzymania skorygowanego stężenia wapnia powyżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l). W przypadku hipokalcemii stosuje się odpowiednie modyfikacje dawkowania i leczenia wspomagającego, w tym podawanie związków wiążących fosforany i steroli witaminy D. U dzieci (3-18 lat) dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg/dobę, z maksymalną dawką do 2,5 mg/kg/dobę, nie przekraczającą 180 mg/dobę, a dawkowanie dostosowuje się na podstawie pomiarów iPTH i wapnia.
biodostępność cynakalcetu, biPTH, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w płynie dializacyjnym, sucha masa ciała, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calcium Polfarmex 115 mg Ca 2+/5 ml
Calcium Polfarmex w formie syropu dostarcza 115 mg jonów wapnia na 5 ml, a jego farmakokinetyka opiera się na aktywnym transporcie wapnia głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie cienkim. Wchłanianie wapnia wynosi około 30% przyjętej dawki, co jest istotne przy ustalaniu dawkowania. Wchłanianie jest modulowane przez czynniki zwiększające, takie jak laktoza, białko, kwas cytrynowy, witamina D oraz parathormon, oraz czynniki zmniejszające, w tym glikokortykosteroidy, kalcytoninę, kwas szczawiowy, kwas fitynowy i nadmiar fosforanów. Wiek pacjenta wpływa na efektywność absorpcji, z tendencją do jej obniżenia u osób starszych.
albumina, białko osocza, calcium polfarmex, dwunastnica, fosforan, glikokortykosteroid, homeostaza wapniowa, hormon kalcytropowy, hormon przytarczyc, hormon tarczycy, jelito cienkie, kalcytonina, kwas cytrynowy, kwas fitynowy, kwas szczawiowy, parathormon, przewód pokarmowy, stężenie wapnia, transport aktywny, wapń zjonizowany, wchłanianie wapnia, witamina D, wydalanie wapnia - Leksykon substancji czynnych
Lit – Interakcje
Lit charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym, co sprawia, że nawet niewielkie zmiany jego stężenia w surowicy mogą prowadzić do toksyczności lub utraty efektu terapeutycznego. Leki takie jak NLPZ (indometacyna, ketoprofen, koksyby), tiazydowe diuretyki, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz metronidazol mogą znacząco zwiększać stężenie litu poprzez zmniejszenie jego wydalania nerkowego, co zwiększa ryzyko objawów toksyczności (np. drżenia, ataksja, nudności). Z kolei substancje takie jak mocznik, ksantyny (aminofilina, kofeina, teofilina), inhibitory SGLT2, acetazolamid czy węglan sodu mogą obniżać stężenie litu, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapii. Ponadto, leki neuroleptyczne (chloropromazyna, haloperidol), SSRI, karbamazepina, metyldopa, antagoniści kanału wapniowego oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać neurotoksyczność litu, nawet przy prawidłowych jego poziomach.
acetazolamid, antagoniści kanału wapniowego, ataksja, drżenie, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, hiperrefleksja, hipertonia, hormon przytarczyc, indeks terapeutyczny, inhibitory ACE, inhibitory anhydrazy węglanowej, inhibitory SGLT2, inhibitory SSRI, koksyby, leki moczopędne, leki zwiotczające mięśnie, metronidazol, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objawy pozapiramidowe, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reabsorpcja sodu, sartany, stężenie litu, sukcynylocholina, toksyczność litu, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia równowagi, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Solderol 7000 j.m.
Preparat Solderol zawierający cholekalcyferol (witaminę D3) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, przede wszystkim w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej. Witamina D3 zwiększa wchłanianie wapnia w jelitach, nasila resorpcję zwrotną wapnia w nerkach, stymuluje osteogenezę oraz obniża stężenie parathormonu (PTH). Receptory witaminy D obecne są w wielu tkankach, co potwierdza jej rolę w procesach autokrynowych i parakrynowych, wpływając m.in. na komórki hemopoetyczne, układ odpornościowy, mięśnie gładkie oraz komórki mózgu i wątroby. Suplementacja witaminy D w dawkach ≥800 j.m. jest skuteczna w leczeniu niedoborów i osteoporozy, a podawanie dawek tygodniowych lub miesięcznych jest farmakokinetycznie uzasadnione i porównywalne z codziennym dawkowaniem.
25-hydroksywitamina D, cholekalcyferol, cytrynian wapnia, fosfataza zasadowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hormon przytarczyc, koncentrat cholekalcyferolu, mięsień gładki, mineralizacja kości, nadczynność przytarczyc, niedobór witaminy D, osteoporoza, receptor witaminy D, resorpcja kości, tworzenie kości, układ odpornościowy, układ szkieletowy, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anastrozol Teva 1 mg
Anastrozol Teva w dawce 1 mg, stosowany u pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniu fazy III ATAC na 9366 pacjentkach. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypkę, bóle i zapalenie stawów oraz osłabienie, które mogą znacząco obniżać jakość życia. W zakresie zaburzeń metabolicznych często obserwuje się anoreksję i hipercholesterolemię, a niezbyt często hiperkalcemię, wymagającą monitorowania stężenia wapnia i diagnostyki w kierunku nadczynności przytarczyc. Depresja występuje bardzo często i wymaga aktywnego monitorowania oraz ewentualnej interwencji psychiatrycznej. W układzie nerwowym dominują bóle głowy (bardzo często), senność, zespół cieśni nadgarstka i zaburzenia czucia. W układzie pokarmowym często pojawiają się nudności, biegunka i wymioty, co może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych i niedożywienia. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się częstym wzrostem enzymów (fosfataza zasadowa, AlAT, AspAT) oraz niezbyt częstym zapaleniem wątroby, co wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anastrozol, anoreksja, biegunka, bisfosfoniany, ból głowy, ból kości, ból mięśni, depresja, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hormon przytarczyc, krwawienie z pochwy, łysienie, nadczynność przytarczyc, nudności, obrzęk naczynioruchowy, operacyjny rak piersi, osteoporoza, parestezje, pokrzywka, rak piersi, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, sztywność stawów, tamoksyfen, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia czucia, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zespół cieśni nadgarstka, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie osteoporotyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cinacalcet Aurovitas
Cinacalcet Aurovitas, stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów z ESRD, wymaga ścisłego monitorowania stężenia wapnia w surowicy ze względu na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak parestezje, bóle i skurcze mięśni, tężyczka, drgawki oraz wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. U około 30% dializowanych pacjentów stwierdzano stężenie wapnia <7,5 mg/dl (1,9 mmol/l). Leczenie nie jest zalecane u pacjentów z wapniem poniżej dolnej granicy normy (po korekcji albumin). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem wydłużenia QT oraz u dzieci ≥3 lat, gdzie dawkowanie i monitorowanie muszą być rygorystycznie przestrzegane. Niedializowanym pacjentom z przewlekłą chorobą nerek podawanie cynakalcetu jest przeciwwskazane ze względu na wyższe ryzyko hipokalcemii (wapń <8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]).
adynamiczna choroba kości, cynakalcet, drgawki, etelkalcetyd, hipokalcemia, hipotensja, hormon przytarczyc, klasyfikacja Childa-Pugha, laktoza jednowodna, mialgia, napad drgawkowy, niewydolność serca, odstęp QT, parestezja, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skurcz mięśniowy, tężyczka, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności serca, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Sandoz 90 mg
Cinacalcet Sandoz jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, stosowany głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych, osób starszych oraz dzieci powyżej 3 lat. U dorosłych i osób powyżej 65 lat początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę, celem utrzymania stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie stężenia PTH (iPTH lub biPTH) powinno odbywać się co 1-3 miesiące, a stężenia wapnia w surowicy – często w pierwszym tygodniu leczenia i następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii (wapń < 8,4 mg/dl, tj. 2,1 mmol/l) lub objawów klinicznych, zaleca się modyfikację terapii, w tym podawanie suplementów wapnia, witaminy D lub zmniejszenie dawki cynakalcetu, a przy stężeniu wapnia ≤ 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) – wstrzymanie leczenia do czasu poprawy parametrów.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, leczenie podtrzymujące, objawy hipokalcemii, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ringer (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Roztwór Ringera do infuzji charakteryzuje się składem jonowym zbliżonym do fizjologicznego płynu zewnątrzkomórkowego, zawierając 147 mmol/l sodu, 4 mmol/l potasu, 2,25 mmol/l wapnia oraz 155,5 mmol/l chlorków. Jego osmolarność wynosi około 309 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 5,0–7,5. Farmakokinetyka poszczególnych jonów odzwierciedla ich naturalną dystrybucję i metabolizm w organizmie: sód wykazuje długotrwały okres półtrwania (11–13 dni dla 99% podanej dawki), z eliminacją głównie przez nerki i częściowym wchłanianiem zwrotnym; potas podlega ścisłej regulacji nerkowej z wydalaniem nawet przy niedoborach; wapń jest kontrolowany hormonalnie (parathormon, kalcytonina, witamina D) i występuje w osoczu w formie zjonizowanej (47%), kompleksów (6%) oraz związanej z białkami (47%).
chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia dwuwodny, dysfagia, eliminacja potasu, eliminacja wapnia, homeostaza sodowa, hormon przytarczyc, kalcytonina, osmolarność, parathormon, płyn ustrojowy, płyn wewnątrzkomórkowy, płyn zewnątrzkomórkowy, profil farmakokinetyczny, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, przestrzeń zewnątrzkomórkowa, radioizotop sodu, resorpcja kostna, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór Ringera, stężenie albumin, transport potasu, wapń związany z białkami, witamina D, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, zjonizowany wapń - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Reddy 30 mg
Cinacalcet Reddy, zawierający cynakalcet w postaci chlorowodorku, jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg. U dorosłych i osób powyżej 65 roku życia dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania co 2-4 tygodnie w celu osiągnięcia docelowego stężenia iPTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l), maksymalnie do 180 mg na dobę. Stężenie PTH należy oznaczać co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Monitorowanie skorygowanego stężenia wapnia w surowicy jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszym tygodniu leczenia lub po zmianie dawki, z docelowym utrzymaniem wapnia powyżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l). W przypadku hipokalcemii (wapń <8,4 mg/dl) zaleca się modyfikację leczenia, w tym podawanie związków wapnia, witaminy D lub zmniejszenie dawki cynakalcetu, a przy stężeniu ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) wstrzymanie terapii do czasu poprawy parametrów.
biodostępność, chlorowodorek, cynakalcet, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, leczenie podtrzymujące, pacjent dializowany, pacjent pediatryczny, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, sucha masa ciała, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon substancji czynnych
Wapnia glubionian – Właściwości farmakokinetyczne
Wapnia glubonian, główny składnik preparatu Calcium Polfarmex (o smaku bananowym), jest absorbowany głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie cienkim poprzez aktywny transport, z efektywnością około 30%. Jego farmakokinetyka jest modulowana przez czynniki dietetyczne i hormonalne, takie jak laktoza, białka pokarmowe, kwas cytrynowy, witamina D oraz parathormon, które zwiększają biodostępność i absorpcję wapnia. Z kolei glikokortykosteroidy, kalcytonina, kwas szczawiowy, kwas fitynowy i fosforany mogą obniżać wchłanianie. Wiek pacjenta wpływa na zmniejszenie zdolności przyswajania wapnia, co ma istotne znaczenie w terapii osób starszych.
aktywny transport, białko osocza, biodostępność wapnia, dwunastnica, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowa, homeostaza wapniowa, hormon kalcytropowy, hormon przytarczyc, jelito cienkie, kalcytonina, kwas cytrynowy, kwas fitynowy, kwas szczawiowy, parathormon, stężenie wapnia, wapń glubonian, wapń zjonizowany, witamina D, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kalcyfediol, aktywny metabolit witaminy D, wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych podczas terapii, zwłaszcza stężenia 25(OH)D, wapnia, fosforu oraz aktywności fosfatazy zasadowej w surowicy, a także zawartości wapnia i fosforu w dobowej zbiórce moczu. Istotne jest, aby iloczyn stężeń wapnia i fosforu (Ca x P) w surowicy nie przekraczał 70 mg/dl. W początkowej fazie leczenia stężenie wapnia należy oznaczać co najmniej raz w tygodniu, a następnie okresowo, wraz z kontrolą kreatyniny, azotu mocznikowego, fosforanów oraz stosunku wapń/kreatynina w moczu co 1-3 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), niewydolnością serca, niedoczynnością przytarczyc, kamicą nerkową, sarkoidozą, gruźlicą oraz u osób długotrwale unieruchomionych, ze względu na ryzyko hiperkalcemii i zmniejszonej aktywności enzymatycznej 1-alfa-hydroksylazy.
25OHD, choroba ziarniniakowa, fosfataza alkaliczna, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hormon przytarczyc, kalcytriol, kamica nerkowa, krzywica, miażdżyca naczyń, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia mocznicowa, przewlekła choroba nerek, sarkoidoza, tiazydowy lek moczopędny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Solderol 30000 j.m.
Produkt leczniczy Solderol zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) i jest dostępny w dawkach 800 j.m., 1000 j.m., 7000 j.m. oraz 30 000 j.m., co pozwala na indywidualizację terapii. Witamina D3 reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez zwiększenie jelitowego wchłaniania wapnia, nasilenie jego resorpcji zwrotnej w nerkach oraz stymulację osteogenezy, jednocześnie obniżając poziom PTH. Receptory witaminy D obecne są w wielu tkankach, co tłumaczy jej szerokie działanie, m.in. na komórki hemopoetyczne, układ odpornościowy, skórę, mięśnie gładkie oraz narządy wewnętrzne. W terapii niedoborów i osteoporozy zalecane dawki przekraczają 800 j.m., a schematy dawkowania mogą być codzienne, tygodniowe lub miesięczne, przy czym większość danych klinicznych dotyczy dawkowania codziennego.
- Leksykon chorób i schorzeń
Hiperparatyreoza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Hiperparatyreoza (HPT) jest trzecim co do częstości zaburzeniem endokrynologicznym, zróżnicowanym pod względem prognostycznym w zależności od typu (pierwotna, wtórna), nasilenia i leczenia. W pierwotnej HPT (PHPT) ogólna przeżywalność jest porównywalna z populacją ogólną, choć wyższy poziom wapnia w surowicy (RR=1,3 na mg/dL; 95% CI: 1,1-1,6; P=0,02) stanowi niezależny czynnik ryzyka śmiertelności. Około 25% bezobjawowych pacjentów z PHPT wymaga ostatecznie leczenia chirurgicznego. Wtórna HPT (SHPT), często powikłanie przewlekłej choroby nerek, wiąże się z wysoką śmiertelnością, głównie z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych (47,8%) i sepsy (39,2%). Czynniki ryzyka złej prognozy w SHPT to wiek (OR=1,076), poziom PTH (OR=1,004), liczba leukocytów (OR=1,295), natomiast albumina (OR=0,803) działa ochronnie. W diagnostyce PHPT istotne jest rozpoznanie choroby wielogruczołowej (MGD), gdzie nomogram łączący cechy kliniczne i ultrasonograficzne osiąga AUC=0,773, ze specyficznością 0,939 i czułością 0,500 przy progu 65 punktów.
albumina, badanie anatomopatologiczne, białe krwinki, choroba wielogruczołowa, funkcja poznawcza, gęstość kości, gruczoł przytarczyczny, gruczolak, hiperparatyreoza, hormon przytarczyc, paratyreoidektomia, pierwotna hiperparatyreoza, poziom wapnia, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, randomizacja mendlowska, rezonans magnetyczny, sepsa, subtotalna paratyreoidektomia, wtórna hiperparatyreoza, zaburzenie endokrynologiczne, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Magnezin 130 mg jonów magnezowych
Magnezin, należący do grupy preparatów magnezu (kod ATC: A12CC), dostarcza 130 mg jonów magnezowych w postaci 500 mg magnezu węglanu ciężkiego na tabletkę. Magnez jest kluczowym kationem w organizmie, pełniącym rolę kofaktora dla około 300 enzymów i uczestniczącym w licznych procesach metabolicznych, w tym syntezie związków wysokoenergetycznych. Jego homeostaza jest regulowana przez parathormon, kalcytoninę, witaminę D3 oraz prawdopodobnie aldosteron. Prawidłowe stężenie magnezu w surowicy wynosi 0,8-1,25 mmol/l, a dzienne zapotrzebowanie u dorosłych wynosi 300-400 mg. Magnez wpływa na układ sercowo-naczyniowy (regulacja czynności bioelektrycznej serca, ochrona naczyń, stabilizacja płytek krwi) oraz układ kostno-mięśniowy (mineralizacja kości, regulacja skurczu mięśni).
aldosteron, częstoskurcz, dieta wysokowapniowa, homeostaza, hormon przytarczyc, hormon tarczycy, incydent zakrzepowo-zatorowy, jon magnezowy, kalcytonina, kofaktor enzymatyczny, kwas tłuszczowy, magnez węglan ciężki, mineralizacja tkanki kostnej, parathormon, stężenie magnezu w surowicy, układ bodźcoprzewodzący, witamina D3, zaburzenie kurczliwości mięśni, zatrzymanie czynności serca, związek wysokoenergetyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Reddy 90 mg
Cynakalcet stosuje się w dawce początkowej 30 mg raz na dobę u dorosłych, z możliwością stopniowego zwiększania dawki co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, w celu utrzymania stężenia intact PTH (iPTH) u pacjentów dializowanych w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Oznaczenia PTH należy wykonywać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, początkowo co 1-4 tygodnie, a następnie co 1-3 miesiące. Przed rozpoczęciem terapii skorygowane stężenie wapnia w surowicy powinno być na lub powyżej dolnej granicy normy, a kalcemia wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza w pierwszym tygodniu leczenia i po zmianie dawki. W przypadku hipokalcemii (wapń < 8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]) zaleca się modyfikację leczenia, w tym podawanie związków wapnia, witaminy D lub zmianę stężenia wapnia w płynie dializacyjnym, a przy wartości ≤ 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) lub utrzymujących się objawach hipokalcemii – zmniejszenie lub wstrzymanie cynakalcetu do czasu poprawy parametrów.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, dane kliniczne, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, kalcemia, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, podanie doustne, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterol witaminy D, stężenie wapnia w płynie dializacyjnym, stężenie wapnia w surowicy, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Dawkowanie i sposób podawania
Cynakalcet jest kalcymimetykiem stosowanym w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc i raka przytarczyc u dorosłych. Dawkowanie u dorosłych rozpoczyna się od 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę (wtórna nadczynność) lub 90 mg do 4 razy na dobę (pierwotna nadczynność i rak). Monitorowanie stężenia intact PTH (iPTH) powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące, z celem utrzymania iPTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Stężenie wapnia w surowicy należy kontrolować szczególnie w pierwszym tygodniu leczenia i po zmianie dawki, a następnie co miesiąc, dbając o utrzymanie skorygowanego wapnia powyżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l). W przypadku hipokalcemii (<8,4 mg/dl) zaleca się modyfikację leczenia, w tym podawanie suplementów wapnia, witaminy D lub zmniejszenie/wstrzymanie dawki cynakalcetu zgodnie z protokołem klinicznym.
bio-intact PTH, biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, eliminacja leku, etelkalcetyd, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, nadczynność przytarczyc, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calfos
Produkt leczniczy Calfos zawiera 0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego (0,255 mg kalcyfediolu) i wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych, takich jak stężenie 25(OH)D, wapnia, fosforu oraz aktywność fosfatazy zasadowej w surowicy, a także zawartość wapnia i fosforu w dobowej zbiórce moczu. Szczególną uwagę należy zwrócić na zmniejszenie aktywności fosfatazy alkalicznej, które może poprzedzać hiperkalcemię. U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) kalcyfediol wykazuje zmniejszoną skuteczność z powodu upośledzonej przemiany do kalcytriolu, co wymaga ostrożności i regularnego monitorowania wapnia i fosforu. W przypadku niewydolności serca konieczne jest częste oznaczanie stężenia wapnia, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących glikozydy naparstnicy, ze względu na ryzyko hiperkalcemii i zaburzeń rytmu serca.
25-hydroksywitamina D, cholesterol w surowicy, choroba ziarniniakowa, etanol, fosfataza zasadowa, glikozyd naparstnicy, gruźlica, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hormon przytarczyc, kalcyfediol, kamica nerkowa, klirens kreatyniny, niedoczynność przytarczyc, niewydolność serca, przewlekła choroba nerek, sarkoidoza, sorbitol, zaburzenie czynności nerek, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sewelameru węglan Synthon 800 mg
Sewelamer węglan Synthon to niewchłanialny, usieciowany polimer o właściwościach wiązania fosforanów w przewodzie pokarmowym, stosowany w leczeniu hiperfosfatemii u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (CKD) poddawanych dializie. Produkt dostępny jest w postaci tabletek zawierających 800 mg sewelameru węglanu. Mechanizm działania polega na zmniejszeniu wchłaniania fosforanów, co skutkuje obniżeniem ich stężenia w surowicy krwi (średnie ważone stężenia fosforanów wynosiły około 1,5-1,6 mmol/l w badaniach klinicznych). W badaniach klinicznych wykazano równoważność terapeutyczną węglanu sewelameru w porównaniu do chlorowodorku sewelameru, a także potwierdzono skuteczność w kontroli hiperfosfatemii u pacjentów dializowanych. Sewelamer nie zawiera wapnia, co przekłada się na mniejsze ryzyko hiperkalcemii w porównaniu do leków wiążących fosforany oparte na związkach wapnia. Ponadto, sewelamer wiąże kwasy żółciowe, co prowadzi do obniżenia cholesterolu całkowitego i LDL o 15-39% bez wpływu na triglicerydy, HDL i albuminy.
chlorowodorek sewelameru, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, dializa otrzewnowa, fosforany w surowicy, grupa aminowa, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hormon przytarczyc, kwasy żółciowe, polimer wiążący fosforany, powierzchnia ciała, przewlekła choroba nerek, triglicerydy, układ pokarmowy, węglan sewelameru, witamina D3, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wtórna nadczynność przytarczyc, żywica joniowymienna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micalcet 30 mg
Micalcet (cynakalcet chlorowodorek) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, stosowany głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych oraz w innych wskazaniach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej. U dorosłych i osób powyżej 65 lat dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie PTH powinno odbywać się po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące, zawsze minimum 12 godzin po podaniu leku. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy przed rozpoczęciem terapii i powinno być kontrolowane często w pierwszym tygodniu oraz około raz w miesiącu w trakcie leczenia podtrzymującego. W przypadku hipokalcemii (wapń < 8,4 mg/dl, tj. 2,1 mmol/l) lub objawów klinicznych zaleca się modyfikację leczenia, w tym podawanie suplementów wapnia, witaminy D lub zmniejszenie dawki Micalcet, a w ciężkich przypadkach wstrzymanie terapii do czasu normalizacji wapnia (≥ 8,0 mg/dl, 2,0 mmol/l).
biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dializoterapia, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, podanie doustne, PTH, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, suplementy wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cinacalcet Accord
Cinacalcet Accord wymaga ścisłego monitorowania stężenia wapnia w surowicy, zwłaszcza w ciągu pierwszego tygodnia terapii lub po każdej zmianie dawkowania, ze względu na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak parestezje, tężyczka, drgawki oraz wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. Leczenie nie powinno być rozpoczynane u pacjentów z wapniem poniżej dolnej granicy normy (np. poniżej 7,5 mg/dl [1,9 mmol/l] u dializowanych pacjentów). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego QT, przyjmujących leki wydłużające QT oraz u dzieci ≥ 3 lat z ESRD, u których terapia powinna być stosowana tylko w przypadku niekontrolowanej standardową terapią wtórnej nadczynności przytarczyc i pod warunkiem odpowiedniego poziomu wapnia w surowicy. U pacjentów niedializowanych z przewlekłą chorobą nerek ryzyko hipokalcemii jest zwiększone (stężenie wapnia < 8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]).
adynamiczna choroba kości, ból mięśniowy, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, dializoterapia, drgawki, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, klasyfikacja Childa-Pugha, nadczynność przytarczyc, niedobór laktazy, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, odstęp QT, parestezja, przewlekła choroba nerek, schyłkowa choroba nerek, skurcz mięśni, stężenie wapnia, testosteron, tężyczka, zaburzenia czynności serca, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zespół wydłużonego QT - Leksykon substancji czynnych
Alfakalcydol – Właściwości farmakokinetyczne
Alfakalcydol, dostępny w dawkach 0,25 oraz 1 mikrograma w formie kapsułek miękkich, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%). Po absorpcji około 50% dawki ulega konwersji do aktywnego metabolitu – kalcytriolu, w procesie katalizowanym przez enzym 25-hydroksylazę w hepatocytach. Synteza kalcytriolu jest regulowana przez stężenie alfakalcydolu, białka wiążącego witaminę D (DBP), kalcytriolu oraz czynniki fizjologiczne, takie jak hipokalcemia i podwyższony poziom parathormonu, co zmniejsza ryzyko przedawkowania w porównaniu do bezpośredniego podawania kalcytriolu. Należy jednak zaznaczyć, że alfakalcydol wykazuje 2-3-krotnie wyższą toksyczność niż kalcytriol, co wymaga dalszych badań nad bezpieczeństwem stosowania.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Reddy 60 mg
Cinacalcet Reddy jest dostępny w tabletkach powlekanych zawierających 30 mg, 60 mg lub 90 mg cynakalcetu (chlorowodorek). Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych i wieku pacjenta. U dorosłych i osób powyżej 65 lat z wtórną nadczynnością przytarczyc na dializie początkowa dawka wynosi 30 mg raz dziennie, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, celem utrzymania stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). W leczeniu raka przytarczyc i pierwotnej nadczynności dawka początkowa to 30 mg dwa razy dziennie, z możliwością zwiększania do 90 mg cztery razy dziennie, aby obniżyć stężenie wapnia w surowicy do górnej granicy normy lub poniżej. U dzieci (3-18 lat) z wtórną nadczynnością dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg raz dziennie, dostosowywana na podstawie poziomu PTH i wapnia, z dawkami zależnymi od suchej masy ciała. Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci poniżej 3 lat oraz w leczeniu pierwotnej nadczynności i raka przytarczyc nie zostały ustalone.
biodostępność, chlorowodorek, cynakalcet, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, sucha masa ciała, suplement wapnia, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Sandoz 30 mg
Cinacalcet Sandoz jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, stosowany głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych. U dorosłych dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie obejmuje oznaczanie PTH co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Szczególną uwagę należy zwrócić na kontrolę skorygowanego stężenia wapnia w surowicy, które powinno być ≥ 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l) przed rozpoczęciem leczenia i monitorowane szczególnie intensywnie w pierwszym tygodniu terapii oraz po każdej zmianie dawki. W przypadku hipokalcemii zaleca się odpowiednie modyfikacje dawkowania lub przerwanie terapii, zgodnie z określonymi progami stężenia wapnia i objawami klinicznymi.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet chlorowodorek, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, tabletka powlekana, wapń w płynie dializacyjnym, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany