osoba intensywnie metabolizująca
Osoba intensywnie metabolizująca (ang. ultra-rapid metabolizer, UM) to określenie stosowane w farmakogenetyce, odnoszące się do pacjentów, którzy posiadają zwiększoną aktywność określonych enzymów metabolizujących leki, najczęściej z rodziny cytochromu P450.
U osób z fenotypem UM, proces biotransformacji leków przebiega znacznie szybciej niż u populacji ogólnej. Najczęściej jest to związane z duplikacją genów kodujących enzymy metabolizujące, zwłaszcza CYP2D6, CYP2C19 czy CYP3A4. W rezultacie, stężenie terapeutyczne leku we krwi może być niższe od oczekiwanego, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności terapii lub jej całkowitego braku.
Identyfikacja osób intensywnie metabolizujących ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. U takich pacjentów może być konieczne zwiększenie standardowej dawki leku lub wybór alternatywnego preparatu, który jest metabolizowany przez inny szlak enzymatyczny. Badania farmakogenetyczne, pozwalające na określenie statusu metabolicznego pacjenta, są coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 2 mg
Rispolept w formie tabletek powlekanych jest farmakokinetycznie równoważny z roztworem doustnym rysperydonu, który po podaniu doustnym wykazuje całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w 1-2 godziny. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność tabletek względem roztworu to 94% (CV=10%). Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Stan stacjonarny osiągany jest szybko – w ciągu 1 dnia dla rysperydonu i 4-5 dni dla metabolitu. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu to około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa, a obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku.
9-hydroksyrysperydon, albumina, analiza farmakokinetyczna, bezwzględna dostępność biologiczna, biorównoważność, całkowite wchłanianie, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka rysperydonu, hydroksylacja, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, kwaśna alfa-1-glikoproteina, mikrosom wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, szybka dystrybucja, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, względna dostępność biologiczna, zaburzenie czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna, stosowana w terapii ADHD, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu po 1-2 godzinach. Bezwzględna biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek wiąże się w 98% z białkami osocza, głównie albuminą. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP2D6, którego aktywność genetyczna wpływa na farmakokinetykę: u osób wolno metabolizujących (ok. 7% populacji kaukaskiej) AUC jest około 10-krotnie większe, a Css,max około 5-krotnie wyższe niż u osób intensywnie metabolizujących. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 godziny u metabolizujących intensywnie i 21 godzin u wolno metabolizujących. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, powstaje głównie przez CYP2D6, ale może być też wytwarzany przez inne enzymy u osób z nieaktywnym CYP2D6. Atomoksetyna nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, białka osocza, biodostępność atomoksetyny, biotransformacja atomoksetyny, cytochrom P450 2D6, dawka terapeutyczna, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, indukcja enzymów cytochromu P450, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens atomoksetyny, krańcowa niewydolność nerek, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania w fazie eliminacji, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą AUC, proces farmakokinetyczny, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie maksymalne w stanie równowagi, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zmienność genetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoksetyna Medice 40 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Atomoksetyna Medice, wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi od 63% do 94%, z dużą zmiennością międzyosobniczą wynikającą z różnic w metabolizmie pierwszego przejścia. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (98%), głównie albuminą. Metabolizm atomoksetyny odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, którego aktywność jest zmienna genetycznie – u osób wolno metabolizujących (około 7% populacji rasy białej) stężenia leku w osoczu są znacznie wyższe (AUC około 10-krotnie, Css,max około 5-krotnie) w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących. Głównym metabolitem jest 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, eliminowany głównie z moczem w postaci O-glukuronianu. Farmakokinetyka leku jest liniowa, a podawanie niezależne od posiłków zwiększa komfort terapii.
4-hydroksyatomoksetyna, atomoksetyny chlorowodorek, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450 2D6, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens atomoksetyny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą, schyłkowa niewydolność nerek, status metaboliczny, stężenie maksymalne w stanie równowagi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranolteril 2 mg
Tolterodyna, substancja czynna leku Ranolteril, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny zależny od polimorfizmu enzymu CYP2D6. Dostępna jest w tabletkach zawierających 1 mg (0,68 mg tolterodyny) oraz 2 mg (1,37 mg tolterodyny). Po podaniu doustnym szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-3 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u osób intensywnie metabolizujących (CYP2D6+), a 65% u osób słabo metabolizujących (CYP2D6-). Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, a ich frakcje wolne to odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji tolterodyny wynosi 113 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 u metabolizujących intensywnie oraz CYP3A4 u słabo metabolizujących, przy czym metabolit 5-hydroksymetylowy wykazuje równoważną aktywność farmakologiczną jak substancja macierzysta.
biodostępność, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja AUC, farmakokinetyka leku, klirens, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orozomukoid, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w stanie stacjonarnym, szlak metaboliczny, tolterodyna, tolterodyna N-dealkilowana, winian tolterodyny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atofab 40 mg
Farmakokinetyka atomoksetyny jest podobna u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia, z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągającym Cₘₐₓ w 1-2 godziny. Biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek może być podawany niezależnie od posiłków. Atomoksetyna wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%), głównie albuminą, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z istotnymi różnicami fenotypowymi: osoby wolno metabolizujące (ok. 7% populacji kaukaskiej) mają około 10-krotnie wyższe AUC i 5-krotnie wyższe Css, max niż osoby intensywnie metabolizujące. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 godziny u intensywnie metabolizujących i 21 godzin u wolno metabolizujących. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna jest aktywny farmakologicznie, ale występuje w niższych stężeniach. Atomoksetyna nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP450, w tym CYP2D6, CYP1A2, CYP3A i CYP2C9.
4-hydroksyatomoksetyna, albumina, atomoksetyna, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, Cmax, cytochrom P450 2D6, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, klasyfikacja Childa-Pugha, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą AUC, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna, substancja czynna produktu Atomoxetine NeuroPharma, jest wysoce selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, co odróżnia ją od klasycznych psychostymulantów stosowanych w terapii ADHD. Mechanizm działania polega na blokowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny bez istotnego wpływu na transportery serotoniny i dopaminy. Metabolity oksydacji, 4-hydroksyatomoksetyna i N-desmetyloatomoksetyna, wykazują odpowiednio minimalną i znacznie mniejszą aktywność farmakologiczną. Atomoksetyna nie jest środkiem psychostymulującym ani pochodną amfetaminy, co potwierdzono w badaniach klinicznych oceniających potencjał nadużywania, gdzie nie wykazała efektów stymulujących ani euforyzujących.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, CGI-S, działanie leku, inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny, metabolit oksydacji, N-desmetyloatomoksetyna, nośnik noradrenaliny, nośnik serotoniny, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pochodna amfetaminy, podwójna ślepa próba, przemiana metaboliczna, randomizowane badanie kontrolowane placebo, receptor neuroprzekaźnika, receptor noradrenergiczny, skala ogólnej oceny klinicznej, środek psychostymulujący, stan równowagi dynamicznej, transporter serotoniny, właściwość euforyzująca, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, związek macierzysty - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 3 mg
Rysperydon, lek przeciwpsychotyczny, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV 25%). Biodostępność z tabletek powlekanych jest zbliżona do roztworu doustnego (94%, CV 10%), a pokarm nie wpływa na wchłanianie leku. Rysperydon i jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon tworzą czynną frakcję przeciwpsychotyczną, której farmakokinetyka jest liniowa i osiąga stan stacjonarny odpowiednio po 1 dniu i 4-5 dniach stosowania. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6, z polimorfizmem genetycznym wpływającym na szybkość przemiany, jednak całkowita ekspozycja czynnej frakcji jest podobna u wszystkich pacjentów. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji około 24 godziny.
9-hydroksyrysperydon, aktywność farmakologiczna, biodostępność, biorównoważność, całkowite wchłanianie, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna bezwzględna, dostępność biologiczna względna, farmakokinetyka rysperydonu, izoenzym cytochromu P450, klirens frakcji, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwpsychotyczny, liniowość farmakokinetyki, metabolizm leku, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, szybka dystrybucja, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wolna frakcja - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperon 2 mg
Rysperydon charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z biodostępnością około 70% (CV=25%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Metabolizowany jest głównie przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i sumy obu związków około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest szybko dla rysperydonu (do 1 dnia) i później dla metabolitu (4-5 dni). Rysperydon wiąże się silnie z białkami osocza (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu), a jego dystrybucja obejmuje objętość 1-2 l/kg masy ciała. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu, 14% w kale).
9-hydroksyrysperydon, albumina, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna, izoenzym CYP 2D6, klirens frakcji przeciwpsychotycznej, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperon 1 mg
Rysperydon, główny składnik leku Risperon, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%). Jego aktywny metabolit, 9-hydroksyrysperydon, wykazuje podobne właściwości farmakologiczne i wraz z rysperydonem tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to odpowiednio 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z wyraźnym wpływem polimorfizmu genetycznego, jednak farmakokinetyka sumarycznej frakcji przeciwpsychotycznej pozostaje podobna u osób intensywnie i słabo metabolizujących. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia stosowanie dawkowania raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku, co ułatwia stosowanie kliniczne.
9-hydroksyrysperydon, całkowite wchłanianie, compliance pacjenta, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka populacyjna, izoenzym CYP 2D6, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stężenie w osoczu, szybka dystrybucja, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność proporcjonalna do dawki