osoba słabo metabolizująca
Osoba słabo metabolizująca (ang. poor metabolizer, PM) to pacjent, u którego występuje genetycznie uwarunkowane obniżenie aktywności enzymów odpowiedzialnych za metabolizm leków. Najczęściej dotyczy to enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP2D6, CYP2C19 lub CYP2C9, które odpowiadają za biotransformację wielu powszechnie stosowanych leków.
U osób słabo metabolizujących stężenie leku metabolizowanego przez nieaktywny enzym może być znacznie wyższe niż u pacjentów z prawidłową aktywnością enzymatyczną, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i toksyczności. Jednocześnie jeśli lek jest prolekiem i wymaga aktywacji metabolicznej, osoby słabo metabolizujące mogą nie uzyskać odpowiedniego efektu terapeutycznego.
Identyfikacja statusu metabolicznego pacjenta poprzez badania farmakogenetyczne pozwala na indywidualizację dawkowania leków. W przypadku osób słabo metabolizujących często konieczna jest redukcja dawki standardowej leku (o 25-50%), zmiana leku na metabolizowany alternatywną drogą lub ścisłe monitorowanie terapii w celu uniknięcia powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 2 mg
Rispolept w formie tabletek powlekanych jest farmakokinetycznie równoważny z roztworem doustnym rysperydonu, który po podaniu doustnym wykazuje całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w 1-2 godziny. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność tabletek względem roztworu to 94% (CV=10%). Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Stan stacjonarny osiągany jest szybko – w ciągu 1 dnia dla rysperydonu i 4-5 dni dla metabolitu. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu to około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa, a obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku.
9-hydroksyrysperydon, albumina, analiza farmakokinetyczna, bezwzględna dostępność biologiczna, biorównoważność, całkowite wchłanianie, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka rysperydonu, hydroksylacja, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, kwaśna alfa-1-glikoproteina, mikrosom wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, szybka dystrybucja, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, względna dostępność biologiczna, zaburzenie czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon substancji czynnych
Daryfenacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Daryfenacyna, stosowana w leczeniu pęcherza nadreaktywnego, dostępna jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 7,5 mg i 15 mg. Charakteryzuje się złożonym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, z istotnym wpływem fenotypu metabolizmu CYP2D6 na farmakokinetykę leku. Biodostępność w stanie równowagi wynosi około 15% dla dawki 7,5 mg i 19% dla 15 mg, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 7 godzinach. Lek wykazuje niską zmienność stężeń (PTF 0,87 dla 7,5 mg i 0,76 dla 15 mg), co zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne. Daryfenacyna silnie wiąże się z białkami osocza (98%), ma dużą objętość dystrybucji (163 l) oraz klirens około 40 l/h, a okres półtrwania wynosi 13-19 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. W populacji osób słabo metabolizujących CYP2D6 ekspozycja na lek wzrasta odpowiednio o 164% (7,5 mg) i 99% (15 mg), co wymaga uwzględnienia przy indywidualizacji terapii.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, biodostępność, cytochrom P450, Darifenacin Aristo, dysfagia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, monohydroksylacja, N-dezalkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba słabo metabolizująca, pęcherz nadreaktywny, polimorfizm genetyczny CYP2D6, stan równowagi, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność dawka-stężenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranolteril 2 mg
Tolterodyna, substancja czynna leku Ranolteril, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny zależny od polimorfizmu enzymu CYP2D6. Dostępna jest w tabletkach zawierających 1 mg (0,68 mg tolterodyny) oraz 2 mg (1,37 mg tolterodyny). Po podaniu doustnym szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-3 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u osób intensywnie metabolizujących (CYP2D6+), a 65% u osób słabo metabolizujących (CYP2D6-). Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, a ich frakcje wolne to odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji tolterodyny wynosi 113 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 u metabolizujących intensywnie oraz CYP3A4 u słabo metabolizujących, przy czym metabolit 5-hydroksymetylowy wykazuje równoważną aktywność farmakologiczną jak substancja macierzysta.
biodostępność, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja AUC, farmakokinetyka leku, klirens, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orozomukoid, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w stanie stacjonarnym, szlak metaboliczny, tolterodyna, tolterodyna N-dealkilowana, winian tolterodyny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pantoprazol Krka 20 mg
Pantoprazol wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w surowicy (Cmax) 1-1,5 µg/ml osiąganym po 2,0-2,5 godzinach. Biodostępność bezwzględna tabletek dojelitowych wynosi około 77%, a jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa na AUC ani Cmax, jedynie na opóźnienie działania. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~98%) i niewielką objętością dystrybucji (~0,15 l/kg). Pantoprazol metabolizowany jest głównie w wątrobie przez CYP2C19 i CYP3A4, z klirensem około 0,1 l/h/kg i krótkim okresem półtrwania eliminacji około 1 godziny. Metabolity wydalane są głównie przez nerki (ok. 80%), a pozostałe 20% z kałem. W populacji pediatrycznej farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych, a u pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga się modyfikacji dawkowania.
biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, demetylopantoprazol, dializoterapia, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, komórka okładzinowa żołądka, marskość wątroby, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba słabo metabolizująca, pantoprazol, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, pompa protonowa, stężenie maksymalne w surowicy, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Losec 20 mg
Omeprazol, substancja czynna Losecu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z jelita cienkiego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z biodostępnością około 40% po jednorazowym podaniu doustnym, wzrastającą do 60% przy podawaniu wielokrotnym. Lek jest silnie wiązany z białkami osocza (~97%) i wykazuje pozorną objętość dystrybucji około 0,3 l/kg. Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z dominującą rolą CYP2C19, który wykazuje polimorfizm genetyczny wpływający na farmakokinetykę leku. U osób słabo metabolizujących (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC omeprazolu jest 5-10-krotnie wyższe, a maksymalne stężenia 3-5-krotnie wyższe, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania wynosi poniżej 1 godziny, a lek jest całkowicie eliminowany między dawkami, z wydalaniem głównie przez mocz (80% w postaci metabolitów) i kał.
AUC, białko osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, degradacja w żołądku, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka nieliniowa, hydroksyomeprazol, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, klirens omeprazolu, kumulacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, sól magnezowa, sulfon omeprazolu, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 3 mg
Rysperydon, lek przeciwpsychotyczny, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV 25%). Biodostępność z tabletek powlekanych jest zbliżona do roztworu doustnego (94%, CV 10%), a pokarm nie wpływa na wchłanianie leku. Rysperydon i jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon tworzą czynną frakcję przeciwpsychotyczną, której farmakokinetyka jest liniowa i osiąga stan stacjonarny odpowiednio po 1 dniu i 4-5 dniach stosowania. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6, z polimorfizmem genetycznym wpływającym na szybkość przemiany, jednak całkowita ekspozycja czynnej frakcji jest podobna u wszystkich pacjentów. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji około 24 godziny.
9-hydroksyrysperydon, aktywność farmakologiczna, biodostępność, biorównoważność, całkowite wchłanianie, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna bezwzględna, dostępność biologiczna względna, farmakokinetyka rysperydonu, izoenzym cytochromu P450, klirens frakcji, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwpsychotyczny, liniowość farmakokinetyki, metabolizm leku, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, szybka dystrybucja, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wolna frakcja - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperon 2 mg
Rysperydon charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z biodostępnością około 70% (CV=25%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Metabolizowany jest głównie przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i sumy obu związków około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest szybko dla rysperydonu (do 1 dnia) i później dla metabolitu (4-5 dni). Rysperydon wiąże się silnie z białkami osocza (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu), a jego dystrybucja obejmuje objętość 1-2 l/kg masy ciała. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu, 14% w kale).
9-hydroksyrysperydon, albumina, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna, izoenzym CYP 2D6, klirens frakcji przeciwpsychotycznej, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ortanol 40 Plus 40 mg
Ortanol 40 Plus zawiera omeprazol w dawce 40 mg w formie kapsułek dojelitowych, co chroni substancję czynną przed degradacją w kwaśnym środowisku żołądka. Omeprazol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem głównie w jelicie cienkim, z Tmax wynoszącym 1-2 godziny i czasem wchłaniania 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowym podaniu doustnym wynosi około 40%, a po podawaniu wielokrotnym wzrasta do około 60%. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97%) oraz ograniczoną dystrybucję (objętość dystrybucji około 0,3 l/kg). Omeprazol jest metabolizowany w 100% przez układ cytochromu P450, głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, co determinuje jego potencjał do interakcji lekowych, zwłaszcza z substratami CYP2C19. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę leku, powodując u osób słabo metabolizujących wzrost AUC nawet 5-10-krotny oraz maksymalnego stężenia w osoczu 3-5-krotnie, jednak dawkowanie pozostaje bez zmian.
AUC, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, granulki dojelitowe, hydroksyomeprazol, interakcja metaboliczna, izoenzym, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, kumulacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, stężenie osoczowe, sulfon omeprazolu, wydzielanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zależność dawka-odpowiedź - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperon 1 mg
Rysperydon, główny składnik leku Risperon, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%). Jego aktywny metabolit, 9-hydroksyrysperydon, wykazuje podobne właściwości farmakologiczne i wraz z rysperydonem tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to odpowiednio 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z wyraźnym wpływem polimorfizmu genetycznego, jednak farmakokinetyka sumarycznej frakcji przeciwpsychotycznej pozostaje podobna u osób intensywnie i słabo metabolizujących. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia stosowanie dawkowania raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku, co ułatwia stosowanie kliniczne.
9-hydroksyrysperydon, całkowite wchłanianie, compliance pacjenta, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka populacyjna, izoenzym CYP 2D6, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stężenie w osoczu, szybka dystrybucja, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nolpaza 40 mg
Pantoprazol, substancja czynna Nolpazy 40 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 10 do 80 mg, niezależnie od drogi podania (doustnej lub dożylnej). Charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~98%) oraz ograniczoną objętością dystrybucji (~0,15 l/kg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2C19 (demetylacja i sprzęganie z siarczanem) oraz CYP3A4 (utlenianie). Klirens wynosi około 0,1 l/h/kg, a okres półtrwania eliminacyjnego to około 1 godzina, jednak efekt farmakologiczny utrzymuje się dłużej dzięki nieodwracalnemu wiązaniu z pompą protonową komórek okładzinowych. Metabolity wydalane są głównie przez nerki (80%), a pozostała część z kałem. U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym dializowanych, farmakokinetyka pantoprazolu nie ulega istotnym zmianom, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania.
białko osocza, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, demetylacja, demetylopantoprazol, dializoterapia, interakcja lekowa, kinetyka osoczowa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens leku, komórki okładzinowe żołądka, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, nieodwracalne wiązanie, Nolpaza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba słabo metabolizująca, pantoprazol, pole pod krzywą stężenia leku, pompa protonowa, proces utleniania, sprzęganie z siarczanem, szlak metaboliczny, wariant genetyczny, wydzielanie kwasu solnego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ortanol Max 20 mg
Omeprazol, substancja czynna preparatu Ortanol MAX 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z okresem wchłaniania trwającym 3-6 godzin. Biodostępność ogólnoustrojowa wynosi około 40% po jednorazowym podaniu doustnym i wzrasta do około 60% przy wielokrotnym dawkowaniu raz na dobę. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (97%) oraz objętość dystrybucji około 0,3 l/kg masy ciała. Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez układ cytochromu P450, przede wszystkim izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę leku, powodując u tzw. „słabo metabolizujących” pacjentów 5-10-krotny wzrost AUC i 3-5-krotny wzrost maksymalnego stężenia w osoczu, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania.
AUC, białko osocza, biodostępność, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja leku, CYP2C19, cytochrom P450, eliminacja z osocza, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP3A4, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, osoba szybko metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie maksymalne, sulfon omeprazolu, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Heligen Neo 40 mg
Omeprazol, substancja czynna preparatu Heligen Neo dostępnego w dawkach 20 mg i 40 mg w kapsułkach dojelitowych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1-2 godzinach oraz okresem wchłaniania 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowym podaniu doustnym wynosi około 40%, a po wielokrotnym podaniu wzrasta do około 60%. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%) i objętość dystrybucji około 0,3 l/kg. Omeprazol jest metabolizowany głównie przez polimorficzny izoenzym CYP2C19 oraz częściowo przez CYP3A4, co determinuje istotne różnice farmakokinetyczne u osób z różnym fenotypem metabolizmu. U osób słabo metabolizujących CYP2C19 AUC może być 5-10 razy większe, a maksymalne stężenia w osoczu 3-5 razy wyższe, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania leku wynosi poniżej 1 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (~80%) i kałem.
AUC, biodostępność omeprazolu, CYP2C19, CYP3A4, dysfunkcja nerki, eliminacja omeprazolu, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, izoenzym cytochromu P450, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nieliniowość farmakokinetyczna, okres półtrwania w osoczu, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, sulfon omeprazolu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby