alfa-1-glikoproteina kwaśna
Alfa-1-glikoproteina kwaśna (AGP), znana również jako orozomukoid, to białko ostrej fazy syntetyzowane głównie w wątrobie w odpowiedzi na stan zapalny. Jest to jedno z głównych białek osocza, stanowiące około 1-3% całkowitej puli białek osoczowych.
Z punktu widzenia klinicznego, alfa-1-glikoproteina kwaśna odgrywa istotną rolę jako marker stanu zapalnego. Jej stężenie wzrasta w odpowiedzi na różne stany zapalne, infekcje, urazy, zawał mięśnia sercowego oraz w chorobach nowotworowych. Wzrost poziomu AGP obserwuje się zwykle po 24-48 godzinach od początku reakcji zapalnej.
Alfa-1-glikoproteina kwaśna pełni ważną funkcję w wiązaniu i transporcie wielu leków o charakterze zasadowym i neutralnym. Zmiany jej stężenia mogą istotnie wpływać na farmakokinetykę tych substancji, co ma znaczenie w indywidualizacji dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. W praktyce klinicznej monitorowanie poziomu AGP może być pomocne w ocenie skuteczności leczenia i ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie alfa-1-glikoproteiny kwaśnej jest wykorzystywane jako uzupełnienie innych markerów ostrej fazy, takich jak białko C-reaktywne (CRP) czy OB. Prawidłowe stężenie AGP w surowicy wynosi około 0,5-1,2 g/l, jednak wartości referencyjne mogą różnić się w zależności od metody oznaczania i laboratorium.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Medical Valley 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmisartan Medical Valley dostępnego w dawkach 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie, choć zmienne międzyosobniczo wchłanianie z biodostępnością około 50%. Przyjmowanie leku z posiłkiem powoduje zmniejszenie AUC0-∞ o około 6% dla dawki 40 mg i 19% dla dawki 160 mg, jednak stężenie w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostaje niezmienne niezależnie od obecności pokarmu. Farmakokinetyka telmisartanu wykazuje nieliniowość przy dawkach powyżej 40 mg, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 500 l. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie do glukuronidów, które są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego przekracza 20 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę, a eliminacja odbywa się głównie drogą wątrobowo-żółciową z wydalaniem niezmienionego leku z kałem; wydalanie z moczem stanowi <1% dawki. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min, co jest wysoką wartością w stosunku do przepływu wątrobowego (ok. 1500 ml/min).
albumina, alfa-1-glikoproteina kwaśna, AUC, biodostępność całkowita, Cmax, eliminacja wątrobowo-żółciowa, farmakokinetyka nieliniowa, farmakokinetyka telmisartanu, hemodializa, klirens osoczowy, kumulacja leku, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, sprzęganie metaboliczne, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Daryfenacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Daryfenacyna, stosowana w leczeniu pęcherza nadreaktywnego, dostępna jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 7,5 mg i 15 mg. Charakteryzuje się złożonym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, z istotnym wpływem fenotypu metabolizmu CYP2D6 na farmakokinetykę leku. Biodostępność w stanie równowagi wynosi około 15% dla dawki 7,5 mg i 19% dla 15 mg, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 7 godzinach. Lek wykazuje niską zmienność stężeń (PTF 0,87 dla 7,5 mg i 0,76 dla 15 mg), co zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne. Daryfenacyna silnie wiąże się z białkami osocza (98%), ma dużą objętość dystrybucji (163 l) oraz klirens około 40 l/h, a okres półtrwania wynosi 13-19 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. W populacji osób słabo metabolizujących CYP2D6 ekspozycja na lek wzrasta odpowiednio o 164% (7,5 mg) i 99% (15 mg), co wymaga uwzględnienia przy indywidualizacji terapii.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, biodostępność, cytochrom P450, Darifenacin Aristo, dysfagia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, monohydroksylacja, N-dezalkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba słabo metabolizująca, pęcherz nadreaktywny, polimorfizm genetyczny CYP2D6, stan równowagi, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność dawka-stężenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darifenacin Aristo 15 mg
Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, przy czym około 7% populacji kaukaskiej to słabo metabolizujący CYP2D6, co znacząco wpływa na farmakokinetykę leku. Biodostępność daryfenacyny po podaniu doustnym wynosi około 15% dla dawki 7,5 mg i 19% dla dawki 15 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 7 godzinach. Stan równowagi dynamicznej ustala się do 6 dnia stosowania, z niewielkimi wahaniami stężeń (PTF 0,87 dla 7,5 mg i 0,76 dla 15 mg). Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (98%) i dużą objętością dystrybucji (163 l). Okres półtrwania wynosi 13-19 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i ścianie jelita, a metabolity nie wykazują aktywności farmakologicznej. Podwojenie dawki z 7,5 mg do 15 mg powoduje wzrost ekspozycji o 50%, co jest efektem wysycenia enzymu CYP2D6.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, ekspozycja na lek, frakcja niezwiązana leku, klirens, klirens kreatyniny, lipofilna zasada, metabolizm pierwszego przejścia, monohydroksylacja, N-dezalkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, równowaga dynamiczna, skala Child-Pugh, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 6 mg
Rysperydon charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%). Formulacja tabletki powlekanej wykazuje wysoką względną dostępność biologiczną (94%, CV=10%) w porównaniu z roztworem doustnym, a proces wchłaniania nie jest istotnie modyfikowany przez obecność pokarmu. Rysperydon ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydon i czynna frakcja wykazują dłuższy okres półtrwania około 24 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest odpowiednio po 1 dniu dla rysperydonu i 4-5 dniach dla metabolitu.
9-hydroksyrysperydon, alfa-1-glikoproteina kwaśna, analiza farmakokinetyczna, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dawka terapeutyczna, dostępność biologiczna, eliminacja leku, enzym CYP2D6, farmakokinetyka kliniczna, farmakokinetyka leku, frakcja leku, intensywnie metabolizujący, interakcja farmakologiczna, klirens leku, lek przeciwpsychotyczny, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent geriatryczny, polimorfizm genetyczny, roztwór doustny, rysperydon, słabo metabolizujący, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Toptelmi 40 mg
Telmisartan, substancja czynna produktu Toptelmi (dawki 40 mg i 80 mg), charakteryzuje się średnią bezwzględną biodostępnością około 50%, która u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wzrasta do niemal 100%. Wchłanianie leku jest szybkie, jednak obecność pokarmu zmniejsza AUC0-∞ o 6% przy dawce 40 mg i o 19% przy dawce 160 mg, choć stężenia w osoczu w ciągu pierwszych 3 godzin pozostają porównywalne niezależnie od przyjęcia leku na czczo lub z posiłkiem. Telmisartan wykazuje nieliniową farmakokinetykę, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC przy dawkach powyżej 40 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminą i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 500 litrów, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, tworząc nieaktywny metabolit, bez istotnego udziału układu cytochromu P450.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, nadciśnienie tętnicze, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, receptor angiotensyny II, różnice międzypłciowe, stan stacjonarny, stężenie telmisartanu, szybkie wchłanianie, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darifenacin Aristo 7,5 mg
Daryfenacyna, substancja czynna leku Darifenacin Aristo, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, z głównym metabolizmem przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6 cytochromu P450. Biodostępność leku po podaniu doustnym w dawkach 7,5 mg i 15 mg wynosi odpowiednio około 15% i 19%, a maksymalne stężenia w osoczu osiągane są po około 7 godzinach. Stan równowagi dynamicznej ustala się do 6 dni, z niewielkimi wahaniami stężeń (PTF 0,87 dla 7,5 mg i 0,76 dla 15 mg). Lek wiąże się w 98% z białkami osocza, głównie alfa-1-glikoproteiną kwaśną, a jego objętość dystrybucji wynosi 163 litry. Klirens daryfenacyny szacowany jest na 40 l/h, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 13-19 godzin. Podwojenie dawki z 7,5 mg do 15 mg powoduje nieproporcjonalny wzrost ekspozycji o 50%, co jest efektem wysycenia enzymu CYP2D6. Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę leku podawanego w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka, frakcja wolna leku, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens leku, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stan równowagi dynamicznej, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexmedetomidine Altan 4 mcg/ml
Deksmedetomidine Altan, zawierający 4 μg/ml deksmedetomidyny, wykazuje farmakokinetykę opartą na dwukompartmentowym modelu z szybkim okresem półtrwania dystrybucji około 6 minut oraz eliminacji od 1,9 do 2,5 godziny u zdrowych dorosłych. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 1,16-2,16 l/kg, a klirens osoczowy 0,46-0,73 l/h/kg. U pacjentów OIOM po długotrwałej infuzji (>24 h) parametry są zbliżone: t1/2 około 1,5 h, Vss około 93 l, klirens 43 l/h. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,2-1,4 μg/kg/h, bez kumulacji do 14 dni leczenia. Deksmedetomidyna wiąże się z białkami osocza w 94%, głównie z albuminą, a metabolizm wątrobowy obejmuje N-koniugację, N-metylację i oksydację przez CYP450 (CYP2A6, CYP1A2, CYP2E1, CYP2D6, CYP2C19), prowadząc do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów. Wydalanie odbywa się głównie przez mocz (95% radioaktywności), z minimalnym wydalaniem leku w formie niezmienionej (<1%).
albumina surowicy, alfa-1-glikoproteina kwaśna, chlorowodorek deksmedetomidyny, cytochrom P450, deksmedetomidyna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, metabolit H-1, metabolizm wątrobowy, model dwukompartmentowy, N-koniugacja, N-metylacja, objętość dystrybucji, oddział intensywnej opieki medycznej, okres półtrwania, oksydacja katalizowana, populacja pediatryczna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidon Vipharm 2 mg
Rysperydon, substancja czynna leku Risperidon Vipharm, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z bezwzględną biodostępnością na poziomie 70% (CV=25%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Metabolizowany jest głównie przez izoenzym CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z rysperydonem tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu). Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całkowitej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja zachodzi głównie drogą nerkową, z wydalaniem około 70% dawki z moczem i 14% z kałem. Stan stacjonarny osiągany jest odpowiednio po 1 dniu dla rysperydonu i 4-5 dniach dla metabolitu.
9-hydroksyrysperydon, alfa-1-glikoproteina kwaśna, biodostępność bezwzględna, biodostępność względna, całkowite wchłanianie, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, farmakokinetyka populacyjna, hydroksylacja, izoenzym CYP 2D6, klirens, metabolizm intensywny, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu krwi, wolna frakcja leku, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Viatris 80 mg
Telmisartan charakteryzuje się zmiennym, szybkim wchłanianiem z biodostępnością około 50%, z nieistotnym klinicznie wpływem pokarmu na AUC0-∞ (spadek o 6% przy dawce 40 mg i do 19% przy 160 mg). Farmakokinetyka wykazuje nieliniowość, szczególnie w zakresie Cmax i AUC przy dawkach powyżej 40 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i alfa-1-glikoproteiną, z dużą objętością dystrybucji (~500 l). Metabolizm polega na sprzęganiu do nieaktywnych glukuronidów. Okres półtrwania eliminacyjnego przekracza 20 godzin, a klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min. Telmisartan jest wydalany głównie z kałem, z mniej niż 1% dawki wydalanej z moczem. U dzieci i młodzieży (6-<18 lat) farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych, z potwierdzoną nieliniowością Cmax i dawkowaniem zależnym od masy ciała.
albuminy, alfa-1-glikoproteina kwaśna, AUC, białka osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klirens osoczowy, kumulacja leku, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, telmisartan, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Genoptim 40 mg
Telmisartan, aktywny składnik preparatu Telmisartan Genoptim, charakteryzuje się farmakokinetyką nieliniową z biodostępnością około 50% po podaniu doustnym. Wchłanianie jest szybkie, ale zmienne, a spożycie pokarmu zmniejsza AUC0-∞ o 6% przy dawce 40 mg i do 19% przy dawce 160 mg, choć stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od posiłku. Lek wykazuje bardzo wysokie (>99,5%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami i alfa-1-glikoproteiną, co wpływa na jego dystrybucję (Vdss około 500 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Telmisartan eliminuje się głównie z kałem w postaci niezmienionej, z klirensem osoczowym około 1000 ml/min i okresem półtrwania eliminacyjnym powyżej 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. W badaniach pediatrycznych (6–<18 lat) farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych, potwierdzając nieliniowość, zwłaszcza w odniesieniu do Cmax.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, białko osocza, biodostępność bezwzględna, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, eliminacja wątrobowo-żółciowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, hemodializoterapia, klirens osoczowy, krzywa stężenia w osoczu, metabolizm telmisartanu, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, przepływ wątrobowy krwi, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, telmisartan, telmisartan genoptim, wchłanianie z przewodu pokarmowego, związek glukuronidowy - Leksykon substancji czynnych
Deksmedetomidyna – Właściwości farmakokinetyczne
Deksmedetomidyna wykazuje farmakokinetykę opartą na dwukompartmentowym modelu z szybkim okresem dystrybucji (t1/2α około 6 minut) oraz okresem eliminacji wynoszącym średnio 1,9–2,5 godziny u zdrowych dorosłych. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 1,16–2,16 l/kg, a klirens osoczowy 0,46–0,73 l/godz./kg, przy średniej masie ciała 69 kg. U pacjentów OIT po długotrwałej infuzji (>24 h) parametry te są zbliżone (t1/2 około 1,5 h, Vss około 93 l, Cl około 43 l/godz.). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,2–1,4 μg/kg/godz., bez kumulacji do 14 dni leczenia. Deksmedetomidyna wiąże się w 94% z białkami osocza, głównie albuminą, a jej metabolizm wątrobowy obejmuje N-koniugację, N-metylację oraz oksydację przez cytochromy P450 (CYP2A6, CYP1A2, CYP2E1, CYP2D6, CYP2C19). Metabolity nie wykazują istotnej aktywności farmakologicznej. Wydalanie odbywa się głównie przez mocz (95% radioaktywności), z minimalnym wydalaniem substancji niezmienionej (<1%).
alfa-1-glikoproteina kwaśna, cytochrom P450, farmakokinetyka deksmedetomidyny, farmakokinetyka liniowa, hydroksylacja, izoformy CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, koniugacja z kwasem glukuronowym, kwas karboksylowy, metabolit H-1, metabolizm wątrobowy, model dwukompartmentowy, N-glukuronidy, N-metylacja, objętość dystrybucji, oddział intensywnej terapii, okres półtrwania, stan stacjonarny, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znakowanie radiologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ropimol 7,5 mg/ml
Ropiwakaina, będąca czystym S-(-)-enancjomerem o wysokiej rozpuszczalności w tłuszczach, jest stosowana jako miejscowy środek znieczulający. Jej farmakokinetyka cechuje się liniowością, a stężenie maksymalne w osoczu jest proporcjonalne do dawki. Po podaniu zewnątrzoponowym obserwuje się dwufazowe wchłanianie z okresem półtrwania od 14 minut do 4 godzin. Klirens całkowity wynosi średnio 440 ml/min, a okres półtrwania końcowego 1,8 godziny. Ropiwakaina wiąże się w około 94% z białkami osocza, głównie kwaśną α1-glikoproteiną, a frakcja niezwiązana stanowi około 6%. Pooperacyjny wzrost tej glikoproteiny powoduje wzrost całkowitego stężenia ropiwakainy w osoczu, jednak zmiany stężenia aktywnej farmakologicznie frakcji niezwiązanej są znacznie mniejsze. Lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, a 86% dawki jest wydalane z moczem, głównie w postaci metabolitów, z niezmienioną ropiwakainą stanowiącą około 1% wydalanej substancji.
alfa-1-glikoproteina kwaśna, blokada krzyżowa, blokada mięśni pochyłych, blokada nerwów obwodowych, dojrzałość metaboliczna wątroby, ekspozycja systemowa, enancjomer, farmakodynamika, farmakokinetyka liniowa, frakcja niezwiązana, hydroksylowanie aromatyczne, hydroksyropiwakaina, infuzja zewnątrzoponowa, klirens nerkowy, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie zewnątrzoponowe, próg toksyczności, przedział ufności, przenikanie przez łożysko, racemizacja, ropiwakaina, środek znieczulający miejscowy, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie dwufazowe, wiązanie z białkami osocza, wlew zewnątrzoponowy, wychwyt wątrobowy