metabolizm pierwszego przejścia
Metabolizm pierwszego przejścia (ang. first-pass metabolism) to proces biotransformacji substancji leczniczej, który zachodzi podczas jej pierwszego przepływu przez wątrobę, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego. Jest to kluczowy mechanizm wpływający na biodostępność leków podawanych drogą doustną.
Podczas metabolizmu pierwszego przejścia, lek zaabsorbowany z przewodu pokarmowego transportowany jest poprzez żyłę wrotną bezpośrednio do wątroby, gdzie podlega intensywnym procesom enzymatycznym. Głównymi enzymami uczestniczącymi w tym procesie są enzymy cytochromu P450, które mogą znacząco zmniejszyć ilość aktywnej substancji docierającej do krążenia systemowego.
Konsekwencją intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia jest konieczność stosowania wyższych dawek leków podawanych doustnie w porównaniu do podania parenteralnego. Zjawisko to jest szczególnie istotne dla substancji takich jak nitrogliceryna, propranolol, morfina czy lidokaina, których biodostępność po podaniu doustnym jest znacząco obniżona.
W praktyce klinicznej, znajomość podatności leku na metabolizm pierwszego przejścia pozwala na odpowiednie dostosowanie drogi podania, dawkowania oraz przewidywanie potencjalnych interakcji lekowych, które mogą wpływać na aktywność enzymów wątrobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Selegilina – Właściwości farmakokinetyczne
Selegilina jest lipofilnym, lekko zasadowym inhibitorem MAO-B o szybkim wchłanianiu po podaniu doustnym, osiągającym maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-0,75 godziny. Biodostępność wynosi około 10%, jednak przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa ją 3-4 krotnie. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~500 l po dawce 10 mg i.v.) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (75-85%). Selegilina ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie i jelicie, prowadząc do powstania trzech głównych metabolitów: N-demetyloselegiliny (aktywny inhibitor MAO-B), L-metamfetaminy oraz L-amfetaminy. Stężenia metabolitów w osoczu są 4-20 razy wyższe niż macierzystej substancji, a ich okresy półtrwania wynoszą odpowiednio 2,1 h (N-demetyloselegilina), 17,7 h (L-metamfetamina) i 20,5 h (L-amfetamina). Całkowity klirens selegiliny wynosi około 240 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (z moczem) oraz w 15% z kałem.
aktywność enzymatyczna, białka osocza, biodostępność, dystrybucja leku, hamowanie MAO-B, inhibitor MAO-B, klirens, L-amfetamina, L-metamfetamina, metabolity leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetyloselegilina, nieodwracalne zahamowanie enzymu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, stężenie terapeutyczne, związek lipofilny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Leflunomid Bluefish 10 mg
Leflunomid jest prolekiem, którego działanie terapeutyczne wynika głównie z aktywnego metabolitu A771726, powstającego w wyniku metabolizmu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Wchłanianie leku jest wysokie (82-95%) i niezależne od obecności pokarmu, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia metabolitu w osoczu wynosi od 1 do 24 godzin. Ze względu na długi okres półtrwania A771726 (~2 tygodnie), stosuje się dawkę nasycającą 100 mg przez 3 dni, co pozwala szybciej osiągnąć stan równowagi, w którym średnie stężenie metabolitu wynosi około 35 μg/ml przy dawce 20 mg/dobę. Metabolit wykazuje silne, liniowe wiązanie z białkami osocza (~99,4%), a jego objętość dystrybucji jest niewielka (~11 litrów), co wskazuje na ograniczoną dystrybucję tkankową. Klirens metabolitu jest niski (~31 ml/h), co odzwierciedla powolną eliminację leku z organizmu.
aktywator cytochromu P-450, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, CAPD, cholestyramina, ciągła dializa otrzewnowa, cymetydyna, cytochrom P-450, dawka nasycająca, ekspozycja układowa, farmakodynamika, hemodializa, inhibitor cytochromu P-450, interakcja farmakokinetyczna, JRA, klirens, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, metabolit A771726, metabolizm pierwszego przejścia, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, stan równowagi farmakologicznej, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Neuair Airmaster (50 mcg + 100 mcg)/dawkę
Neuair Airmaster, zawierający salmeterol (β2-agonista) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. β-adrenolityki (np. propranolol, metoprolol) antagonizują działanie salmeterolu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności i ryzyka skurczu oskrzeli, dlatego są przeciwwskazane u pacjentów z astmą. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol 400 mg/d, rytonawir 100 mg 2x/d, itrakonazol, kobicystat) znacząco zwiększa stężenia salmeterolu i flutykazonu, co może skutkować wydłużeniem QTc, kołataniami serca, zespołem Cushinga oraz zahamowaniem czynności kory nadnerczy. W badaniu ketokonazol zwiększył Cmax salmeterolu 1,4-krotnie i AUC 15-krotnie, a flutykazonu o 150%, co wymaga unikania takich połączeń, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna 500 mg 3x/d) powodują niewielkie zwiększenie ekspozycji na oba leki i wymagają ostrożności oraz monitorowania działań niepożądanych.
aminofilina, dysfagia, erytromycyna, flutykazon, flutykazon propionat, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, metoprolol, pochodna ksantyny, POChP, propranolol, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, rytonawir, salmeterol, skurcz oskrzeli, telitromycyna, teofilina, wydłużenie QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga, β-adrenolityk, β2-agonista - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simorion 20 mg
Symwastatyna jest podawana w formie nieaktywnego laktonu, który w wątrobie ulega hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym lek jest dobrze wchłaniany, jednak podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, co skutkuje niską biodostępnością (<5%) aktywnej formy w krążeniu ogólnym. Maksymalne stężenie aktywnych metabolitów osiągane jest po 1-2 godzinach, a lek nie kumuluje się przy podawaniu wielokrotnym. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a wydalanie odbywa się głównie z kałem (60%) i moczem (13%), z okresem półtrwania aktywnego metabolitu około 1,9 godziny.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Plendil 5 mg
Felodypina, podawana w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Plendil), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak jej biodostępność ogólnoustrojowa wynosi około 15%, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie przez izoformę CYP3A4. Maksymalne stężenie w osoczu (tmax) osiągane jest po 3-5 godzinach, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~99%, głównie albuminy) oraz dużą objętość dystrybucji (10 l/kg). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 25 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po około 5 dniach. Felodypina wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych 2,5-10 mg, a jej metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Pokarm o wysokiej zawartości tłuszczu zwiększa szybkość wchłaniania, nie wpływając na całkowity stopień absorpcji.
albuminy, AUC, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, farmakokinetyka liniowa, felodypina, hemodializa, klirens z krwi, metabolizm pierwszego przejścia, nieaktywność farmakologiczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Osaver 20 mg
Olmesartan medoksomil, prolek szybko przekształcany do aktywnego olmesartanu przez esterazy jelitowe i wrotne, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością około 25,6% po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach, a farmakokinetyka wykazuje liniowy wzrost stężenia do dawki 80 mg. Lek silnie wiąże się z białkami osocza (99,7%), co jednak nie przekłada się na istotne klinicznie interakcje. Objętość dystrybucji wynosi 16-29 l, a klirens osoczowy około 1,3 l/h. Olmesartan jest eliminowany zarówno przez nerki (~40%), jak i drogą wątrobowo-żółciową (~60%), z okresem półtrwania 10-15 godzin po wielokrotnym podaniu. Wskazane jest unikanie stosowania u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych ze względu na udział dróg żółciowych w eliminacji leku.
AUC, biodostępność olmesartanu, biodostępność układowa, błona śluzowa jelita, esterazy, frakcja niezwiązana, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesewelam, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, przepływ wątrobowy, przewód pokarmowy, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, substancja wiążąca kwasy żółciowe, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie wątrobowo-żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, żyła wrotna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zotral 100 mg
Farmakokinetyka chlorowodorku sertraliny (Zotral 100 mg) wykazuje liniowość w zakresie dawek 50-200 mg, z osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 4,5-8,4 godzinach od podania. Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku. Sertralina wiąże się w 98% z białkami osocza i ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie do N-desmetylosertraliny, której okres półtrwania wynosi 62-104 godziny. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (22-36 godzin), co skutkuje kumulacją leku i osiągnięciem stanu stacjonarnego po około tygodniu stosowania raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<0,2% niezmienionej substancji).
W populacji pediatrycznej (6-12 lat) stężenia sertraliny w stanie stacjonarnym są o 21% wyższe niż u dorosłych, a u młodzieży (13-17 lat) o 35% niższe niż u dzieci, co uzasadnia rozpoczynanie terapii u dzieci od niskich dawek (25 mg) z stopniowym zwiększaniem. U osób dorosłych, starszych oraz młodzieży farmakokinetyka jest porównywalna, nie wymagając modyfikacji dawkowania. U pacjentów z niewydolnością nerek nie obserwuje się kumulacji leku, natomiast u chorych z uszkodzeniem wątroby okres półtrwania sertraliny się wydłuża, a AUC wzrasta trzykrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania.
AUC, białko osocza, biodostępność sertraliny, biodostępność substancji czynnej, chlorowodorek sertraliny, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, sertralina, stężenie stacjonarne, uszkodzenie wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Prefaxine 37,5 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna Prefaxine, charakteryzuje się intensywnym metabolizmem do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV). Średni okres półtrwania wynosi 5±2 godziny dla wenlafaksyny i 11±2 godziny dla ODV, a stan stacjonarny osiągany jest po 3 dniach podawania. W zakresie dawek 75-450 mg/dobę farmakokinetyka jest liniowa, z biodostępnością doustną wynoszącą 40-45% (wchłanianie ≥92%). Tmax dla formy o natychmiastowym uwalnianiu wynosi 2 godziny dla wenlafaksyny i 3 godziny dla ODV, natomiast dla kapsułek o przedłużonym uwalnianiu odpowiednio 5,5 i 9 godzin. Wenlafaksyna wiąże się z białkami osocza w 27%, a ODV w 30%. Objętość dystrybucji wenlafaksyny wynosi 4,4±1,6 l/kg, a klirens w stanie stacjonarnym 1,3±0,6 l/h/kg (wenlafaksyna) i 0,4±0,2 l/h/kg (ODV). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6 (do ODV) oraz CYP3A4 (do N-demetylowenlafaksyny), przy czym wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6, nie wpływając na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4.
aktywny metabolit, AUC, biodostępność, dawkowanie leku, dializoterapia, dystrybucja tkankowa, faza eliminacji, inhibitor CYP2D6, interakcje lekowe, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, klirens, metabolizm ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, postać o natychmiastowym uwalnianiu, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, terapia farmakologiczna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dilatrend 25 mg
Karwedylol, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów R- i S-, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax około 21 µg/l po 1,5 godziny przy dawce 25 mg, z liniową zależnością stężenia od dawki. Biodostępność biologiczna wynosi około 25% u zdrowych mężczyzn, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia, głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2. R-enancjomer wykazuje wyższą biodostępność (31%) niż S-enancjomer (15%) i jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, podczas gdy S-enancjomer przez CYP2D6 i CYP2C9. Karwedylol wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz objętość dystrybucji 1,5-2 l/kg, która wzrasta u pacjentów z marskością wątroby. Metabolity karwedylolu, powstające przez demetylację i hydroksylację, zachowują aktywność beta-adrenolityczną, co może wpływać na efekt terapeutyczny. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć (60% w postaci metabolitów w ciągu 11 dni), a wydalanie nerkowe stanowi około 16%, z mniej niż 2% leku wydalanym w formie niezmienionej. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi około 2,5 godziny, a po doustnym 6,5 godziny, z wyraźną stereoselektywnością eliminacji (klirens S-enancjomeru jest dwukrotnie większy niż R-enancjomeru).
beta-adrenolityk, biodostępność biologiczna, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, enancjomer, glikoproteina p, karwedylol, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametry hemodynamiczne, pole pod krzywą AUC, polimorfizm genetyczny, receptor beta-adrenergiczny, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ApoSerta 100 mg
Sertalina, substancja czynna preparatu ApoSerta, wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki w zakresie terapeutycznym 50-200 mg podawanych raz na dobę. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga po 4,5-8,4 godzinach, a obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku. Sertalina wiąże się w około 98% z białkami osocza i ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP2C19 oraz CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę i prowadzi do około dwukrotnej kumulacji do stężenia stanu stacjonarnego po około tygodniu terapii. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania 62-104 godzin. Wydalanie metabolitów odbywa się równomiernie z kałem i moczem, natomiast niezmieniona sertralina stanowi mniej niż 0,2% wydalanej substancji.
biodostępność, Cmax, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, desmetylosertralina, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, fenotyp szybko metabolizujący, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku w czasie, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, stężenie stanu stacjonarnego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Leflunomid Egis 10 mg
Leflunomid wykazuje złożony profil farmakokinetyczny, kluczowy dla jego zastosowania w terapii chorób reumatycznych. Po podaniu doustnym lek jest szybko metabolizowany do aktywnego metabolitu A771726, który odpowiada za działanie terapeutyczne. Biodostępność leflunomidu wynosi 82-95%, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia metabolitu w osoczu jest zmienny i wynosi od 1 do 24 godzin, niezależnie od obecności pokarmu. Aktywny metabolit charakteryzuje się długim okresem półtrwania około 2 tygodni, co uzasadnia stosowanie dawki nasycającej 100 mg przez 3 dni w celu szybszego osiągnięcia stanu równowagi. W stanie równowagi stężenie A771726 przy standardowej dawce 20 mg/dobę wynosi około 35 µg/ml, a kumulacja metabolitu jest 33-35-krotna w porównaniu do pojedynczej dawki. Metabolit wiąże się intensywnie z białkami osocza (głównie albuminami), przy czym wolna frakcja stanowi około 0,62% całkowitego stężenia, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji farmakokinetycznych.
4-trifluorometyloanilina, A771726, aktywator cytochromu P-450, biodostępność leflunomidu, biotransformacja, cholestyramina, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, cymetydyna, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dializoterapia, erytrocyt, farmakokinetyka, faza eliminacji, hemodializa, inhibitor cytochromu P-450, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosom, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie doustne, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, ściana jelit, trudność w połykaniu, węgiel aktywny - Leksykon substancji czynnych
Temazepam – Właściwości farmakokinetyczne
Temazepam, substancja czynna leków Signopam i Teseda, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z minimalnym metabolizmem pierwszego przejścia, co skutkuje wysoką biodostępnością. Po podaniu doustnym dawki 20 mg, maksymalne stężenie (Cmax) osiąga się po około 50-60 minutach i wynosi od 660 do 1100 ng/ml. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~96%) oraz objętość dystrybucji około 1 l/kg. Temazepam przenika przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, osiągając stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym około 5-krotnie wyższe niż w osoczu, a także przenika przez łożysko i do mleka kobiecego w niewielkich ilościach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie dominuje sprzęganie z kwasem glukuronowym, a mniej niż 5% ulega demetylacji do oksazepamu, który również jest sprzęgany przed wydaleniem.
bariera krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, biodostępność substancji aktywnej, maksymalne stężenie we krwi, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie przez łożysko, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w stanie stacjonarnym, szlak metaboliczny, temazepam, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Acodin 150 Junior (50 mg + 7,5 mg)/5 ml
ACODIN 150 Junior, zawierający dekstrometorfan bromowodorek i dekspantenol, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Dekstrometorfan jest przeciwwskazany w terapii łączonej z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, pobudzenie psychoruchowe, hipertermia, nudności, drżenia mięśni oraz podwyższenie ciśnienia tętniczego. Zalecany jest 14-dniowy odstęp po zakończeniu leczenia inhibitorami MAO przed rozpoczęciem terapii ACODIN 150 Junior. Ponadto, dekstrometorfan podlega intensywnemu metabolizmowi przez enzym CYP2D6, a jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) może prowadzić do wielokrotnego wzrostu stężenia leku, zwiększając ryzyko toksyczności i zespołu serotoninowego. W takich przypadkach konieczny jest ścisły monitoring pacjenta oraz rozważenie redukcji dawki dekstrometorfanu.
agonista receptorów opioidowych, agonista receptorów serotoninowych, amiodaron, antagonista NMDA, ataksja, bezsenność, bupropion, chinidyna, ciśnienie tętnicze, cynakalcet, dekstrometorfan, depresja oddechowa, dezorientacja, drżenia mięśniowe, dysmetria, enzym CYP2D6, flekainid, fluoksetyna, funkcje poznawcze, haloperydol, hipertermia, hipoksja, hipotensja ortostatyczna, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, kwas gamma-aminomasłowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, pobudzenie psychoruchowe, propafenon, sedacja, sertralina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, zaburzenia koordynacji, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprom dla dzieci 100 mg/5 ml
Ibuprofen, podawany w preparacie Ibuprom dla dzieci (100 mg/5 ml), charakteryzuje się farmakokinetyką podobną u dzieci i dorosłych, co umożliwia ekstrapolację danych. Po podaniu doustnym lek jest szybko i całkowicie wchłaniany, najpierw częściowo w żołądku, a następnie w jelicie cienkim, osiągając szybkie stężenie terapeutyczne w osoczu. Wątroba intensywnie metabolizuje ibuprofen poprzez hydroksylację, karboksylację i sprzęganie, tworząc nieaktywne metabolity, które są eliminowane głównie przez nerki (około 90%) oraz w mniejszym stopniu przez żółć. Okres półtrwania wynosi od 1,8 do 3,5 godziny, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (~99%), co wpływa na dystrybucję i potencjalne interakcje lekowe.
absorpcja leku, aktywność farmakologiczna, biotransformacja, choroba wątroby, dystrybucja leku, enancjomer ibuprofenu, farmakokinetyka, farmakokinetyka ibuprofenu, hemodializa, hydroksylacja, ibuprofen, interakcje lekowe, inwersja enancjomeru, końcowe stadium choroby nerek, marskość wątroby, metabolity ibuprofenu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, okres półtrwania leku, pacjent dializowany, skala Child-Pugh, stężenie terapeutyczne, wchłanianie w jelicie cienkim, wchłanianie w żołądku, wiązanie z białkami, wolna frakcja leku, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Segan 5 mg
Selegilina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Segan 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym na czczo, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w czasie 0,5-0,75 godziny. Biodostępność leku wynosi około 10%, jednak wzrasta 3-4-krotnie przy podaniu z pokarmem, co ma istotne znaczenie przy ustalaniu dawkowania. Selegilina jest lipofilna i lekko zasadowa, co umożliwia jej efektywną dystrybucję do tkanek, w tym do mózgu, gdzie działa jako nieodwracalny inhibitor MAO-B. Wiązanie z białkami osocza wynosi 75-85%, wpływając na farmakokinetykę leku. Po podaniu doustnym selegilina ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w jelicie i wątrobie, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu N-demetyloselegiliny oraz lewoskrętnych izomerów amfetaminy i metamfetaminy, których stężenia w osoczu są 4-20-krotnie wyższe niż stężenie leku macierzystego.
biodostępność, biodostępność leku, hamowanie MAO-B, inhibitor MAO-B, klirens, lewoskrętny izomer amfetaminy, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetyloselegilina, okres półtrwania, pochodna amfetaminy, selegilina chlorowodorek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie wątrobowo-jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pronasal 50 mcg/dawkę
Mometazonu furoinian w postaci donosowego aerozolu wykazuje bardzo niską biodostępność systemową, poniżej 1% w osoczu, co potwierdzono metodą analityczną o limicie detekcji 0,25 pg/ml. Minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe oraz intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie ograniczają dostępność niezmienionej substancji czynnej w krążeniu, co przekłada się na znikome ryzyko działań niepożądanych związanych z systemowym działaniem glikokortykosteroidu. Dystrybucja leku jest klinicznie nieistotna ze względu na lokalne działanie na błonę śluzową nosa. Eliminacja metabolitów odbywa się dwutorowo – z moczem i żółcią, co zapewnia efektywne usuwanie substancji z organizmu.
aerozol do nosa, alergiczny nieżyt nosa, biodostępność ogólnoustrojowa, biodostępność systemowa, błona śluzowa nosa, chlorek benzalkoniowy, drogi eliminacji, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja metabolitów, formulacja farmaceutyczna, metabolizm pierwszego przejścia, mometazon furoinian, osmolarność, parametr fizykochemiczny, wchłanianie systemowe leku, zawiesina do nosa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Medoxa 1 mg
Prednizon jest prolekiem, który po doustnym podaniu ulega niemal całkowitemu wchłonięciu z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. W wątrobie podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, przekształcając się w aktywny metabolit – prednizolon, który wiąże się odwracalnie z białkami osocza, głównie transkortyną (CBG) oraz albuminą. Prednizolon jest odpowiedzialny za działanie farmakologiczne leku, a jego metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację (~70%) i siarczanowanie (~30%), prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów wtórnych. Eliminacja prednizonu, prednizolonu oraz ich metabolitów odbywa się głównie przez nerki, przy czym okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 3 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby.
aktywność hormonalna, biotransformacja, czas działania terapeutycznego, glikokortykosteroid, glukuronidacja, induktory enzymów wątrobowych, interakcje lekowe, maksymalne stężenie leku, metabolity wtórne, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania eliminacji, prednizolon, prolek, schorzenia zapalne, siarczanowanie, transkortyna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fenoterol – Właściwości farmakokinetyczne
Fenoterol, selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, wykazuje efekt terapeutyczny głównie dzięki miejscowemu działaniu rozszerzającemu oskrzela w drogach oddechowych. Po podaniu wziewnym, które jest preferowaną drogą aplikacji (np. w preparatach Berodual, Berodual N, Berotec N 100), depozycja leku w płucach wynosi 10-39%, a całkowita biodostępność u osób zdrowych to około 18,7%, natomiast u pacjentów z astmą 7-11%. Wchłanianie fenoterolu z płuc przebiega dwufazowo: szybka faza obejmuje 30% dawki z okresem półtrwania 11 minut, a wolna faza 70% dawki z okresem półtrwania 120 minut. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po wziewnej dawce 200 µg wynosi średnio 66,9 pg/ml, osiągane po 15 minutach (tmax). Fenoterol charakteryzuje się rozległą dystrybucją (Vdss około 189 l, czyli 2,7 l/kg) i umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (40-55%). Nie przenika przez barierę krew-mózg, jednak przenika przez łożysko i do mleka matki w postaci niezmetabolizowanej.
aerozol inhalacyjny, aerozol wziewny, agonista receptorów β2-adrenergicznych, astma, bariera krew-mózg, Berodual N, bromowodorek fenoterolu, depozycja płucna, drogi oddechowe, faza eliminacji, inhalator Respimat, klirens nerkowy, kwas glukuronowy, metabolizm pierwszego przejścia, model farmakokinetyczny, model trójkompartmentowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces sprzęgania, przesączanie kłębuszkowe, rozszerzenie oskrzeli, sprzęganie z siarczanem, technika inhalacji, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Primacor 20 mg
Lerkanidypina, substancja czynna produktu Primacor (dawki 10 mg i 20 mg), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 1,5-3 godzinach (3,30 ng/ml ± 2,09 SD dla 10 mg oraz 7,66 ng/ml ± 5,90 SD dla 20 mg). Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 10% po posiłku i spada do około 3,3% na czczo, co wynika z nasilonego efektu pierwszego przejścia. Zaleca się przyjmowanie leku przed posiłkami, aby uniknąć znacznych wahań biodostępności. Lek wykazuje kinetykę nieliniową, z proporcjonalnością Cmax i AUC odpowiednio 1:3:8 i 1:4:18 dla dawek 10, 20 i 40 mg, co wskazuje na wysycanie metabolizmu pierwszego przejścia. Substancja jest silnie wiązana z białkami osocza (>98%), a jej okres półtrwania wynosi 8-10 godzin, przy działaniu terapeutycznym utrzymującym się przez 24 godziny dzięki silnemu wiązaniu z lipidami błony komórkowej.
biodostępność, biodostępność lerkanidypiny, biotransformacja, chlorowodorek lerkanidypiny, dializoterapia, dystrybucja lerkanidypiny, efekt pierwszego przejścia, enancjomer lerkanidypiny, izoenzym CYP3A4, kinetyka nieliniowa, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mikrosom wątrobowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą AUC, stężenie w osoczu, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Konaten 25 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Konaten, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach. Bezwzględna biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek wykazuje wysokie (98%) wiązanie z albuminami osocza. Metabolizm atomoksetyny odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, z istotną zmiennością genetyczną w populacji – około 7% osób kaukaskich to wolni metabolizatorzy, u których AUC jest około 10-krotnie, a Css,max około 5-krotnie wyższe niż u intensywnie metabolizujących. Okres półtrwania wynosi średnio 3,6 godziny u intensywnie metabolizujących i 21 godzin u wolno metabolizujących. Głównym metabolitem jest 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, lecz obecny w osoczu w znacznie niższych stężeniach. Farmakokinetyka jest liniowa, a lek może być podawany niezależnie od posiłków, co zwiększa komfort terapii.
4-hydroksyatomoksetyna, atomoksetyna, biodostępność leku, cytochrom P450 2D6, enzymy cytochromu P450, intensywnie metabolizujący, klasyfikacja Child-Pugh, liniowość farmakokinetyki, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetyloatomoksetyna, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania leku, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne w stanie równowagi, transporter noradrenaliny, transporter serotoniny, wchłanianie atomoksetyny, wiązanie z białkami osocza, wolno metabolizujący, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Leflunomide Sandoz 20 mg
Leflunomid, będący prolekiem, ulega szybkiemu metabolizmowi pierwszego przejścia do aktywnego metabolitu A771726, który odpowiada za działanie terapeutyczne leku. Biodostępność leflunomidu wynosi od 82% do 95%, a maksymalne stężenie metabolitu A771726 w osoczu osiągane jest w ciągu 1 do 24 godzin po podaniu. Ze względu na długi okres półtrwania metabolitu (~2 tygodnie), stosuje się dawkę nasycającą 100 mg przez 3 dni, aby szybciej osiągnąć stan stacjonarny. W stanie równowagi stężenie A771726 wynosi około 35 μg/ml przy dawce 20 mg/dobę, a metabolit wykazuje wysokie, liniowe wiązanie z albuminami (około 99,38%). Objętość dystrybucji A771726 wynosi około 11 litrów, a metabolizm nie jest istotnie zależny od enzymów cytochromu P450. Wydalanie zachodzi zarówno z moczem, jak i kałem, z klirensem około 31 ml/godz., a metabolit może być usuwany przez węgiel aktywowany lub kolestyraminę, co przyspiesza eliminację.
4-trifluorometyloanilina, albuminy, biotransformacja metabolitu, cytochrom P450, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka metabolitu, hemodializa, induktor cytochromu, inhibitor cytochromu, interakcja z warfaryną, izotop 14C, kolestyramina, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolit A771726, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Stoperan FAST 2 mg
Stoperan FAST 2 mg w postaci liofilizatu doustnego wymaga dostosowania dawkowania w zależności od wieku pacjenta, rodzaju biegunki (ostra vs. przewlekła) oraz stopnia zaawansowania choroby. U dorosłych w biegunce ostrej dawka początkowa wynosi 4 mg (2 tabletki), a następnie 2 mg (1 tabletka) po każdym luźnym wypróżnieniu, z maksymalną dawką dobową 16 mg (8 tabletek). W biegunce przewlekłej dawka początkowa to również 4 mg, a dawka podtrzymująca wynosi od 2 do 12 mg (1-6 tabletek) na dobę, dostosowywana do uzyskania 1-2 normalnych stolców dziennie. U dzieci dawka jest dostosowana do masy ciała (3 tabletki/20 kg mc.), z maksymalną dawką dobową 8 tabletek, przy czym u młodszych dzieci (6-7 lat) dawka maksymalna wynosi odpowiednio 6 mg (ostra biegunka) i 4 mg (przewlekła biegunka).
biegunka ostra, biegunka przewlekła, dane farmakokinetyczne, dawka podtrzymująca, efekt terapeutyczny, liofilizat doustny, luźne wypróżnienie, metabolizm pierwszego przejścia, normalny stolec, pacjent geriatryczny, rozpad w jamie ustnej, tabletka liofilizowana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Krka 80 mg
Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Tmax w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością tabletek powlekanych wynoszącą 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku wynosi około 12%, a biodostępność aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA około 30%. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm atorwastatyny odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działania hamującego reduktazę HMG-CoA – 20-30 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
alkoholowe uszkodzenie wątroby, atorwastatyna, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P450 3A4, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, metabolizm pierwszego przejścia, o-hydroksyatorwastatyna, P-glikoproteina, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie lipidów, szybkie wchłanianie, transporter OATP1B1, wychwyt wątrobowy - Leksykon substancji czynnych
Ranolazyna – Właściwości farmakokinetyczne
Ranolazyna, podawana doustnie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (np. Ralik, Ranozek), osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 4,5 godziny, a stan stacjonarny uzyskuje się po 3 dniach przy dawkowaniu 500-1000 mg dwa razy na dobę. Biodostępność bezwzględna wynosi 35-50% z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym. W stanie stacjonarnym Cmax dla dawki 500 mg wynosi około 1770 ng/ml (SD 1040), a AUC0-12 to średnio 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Ranolazyna wiąże się z białkami osocza w 62%, głównie z kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z identyfikacją 14 szlaków metabolicznych, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity (>95%), z mniej niż 5% wydalanym w postaci niezmienionej. Okres półtrwania po podaniu doustnym wynosi około 7 godzin, co jest efektem eliminacji ograniczonej szybkością wchłaniania (flip-flop kinetics).
AUC, biodostępność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, dystrybucja, eliminacja, flip-flop kinetics, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens ranolazyny, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon substancji czynnych
Tapentadol – Właściwości farmakokinetyczne
Tapentadol wykazuje umiarkowaną biodostępność doustną (~32%) z istotnym metabolizmem pierwszego przejścia w wątrobie. Tmax różni się w zależności od formy farmaceutycznej: 3-6 godzin dla tabletek o przedłużonym uwalnianiu oraz około 1,25 godziny dla tabletek o standardowym uwalnianiu. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC i Cmax, a stałe stężenie w surowicy osiągane jest drugiego dnia terapii. Spożycie pokarmu wpływa na farmakokinetykę tapentadolu w stopniu nieistotnym klinicznie (wzrost AUC o 8-25%, Cmax o 16-18%). Objętość dystrybucji wynosi 540 ± 98 l, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Klirens całkowity po podaniu dożylnym to 1530 ± 177 ml/min, a okres półtrwania wynosi 4 godziny (standardowe uwalnianie) lub 5-6 godzin (przedłużone uwalnianie).
akumulacja leku, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, farmakokinetyka, glukuronidacja, glukuronidacja leku, hydroksytapentadol, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lek-lek, klirens całkowity, maksymalne stężenie w surowicy, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, proporcjonalność dawki, stężenie stacjonarne, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tizagelan 2 mg
Tyzanidyna, substancja czynna preparatu Tizagelan, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 1 godziny po podaniu. Pomimo tego, jej bezwzględna biodostępność wynosi około 34%, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez enzym CYP1A2. Po pojedynczej dawce 4 mg Cmax wynosi średnio 12,3 ng/ml, a po wielokrotnym podaniu wzrasta nieznacznie do 15,6 ng/ml, wskazując na brak istotnej kumulacji. Tyzanidyna wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 1-20 mg, umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~30%) oraz objętość dystrybucji Vss na poziomie 2,6 l/kg, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Okres półtrwania u pacjentów z prawidłową funkcją nerek i wątroby wynosi 2-4 godziny, a metabolity są głównie wydalane przez nerki (około 70% dawki), podczas gdy tylko 4,5% leku jest wydalane w postaci niezmienionej.
biodostępność bezwzględna, biodostępność leku, biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450 1A2, dawkowanie wielokrotne, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, populacja pediatryczna, stężenie maksymalne, tyzanidyna, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 400 mcg
Fentanyl, substancja czynna leku Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co wpływa na jego szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej oraz wolniejsze z przewodu pokarmowego, z istotnym metabolizmem pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach. Biodostępność podjęzykowa szacowana jest na około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 µg, maksymalne stężenia fentanylu w osoczu wynoszą od 360 do 2070 pg/ml, osiągane w czasie 50-90 minut (Tmax). Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję, wiążąc się z białkami osocza (80-85%), głównie alfa-1 kwaśną glikoproteiną. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z powstaniem nieaktywnych metabolitów, a eliminacja zachodzi głównie przez mocz. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 12 godzin, co ma znaczenie kliniczne przy stosowaniu wielokrotnych dawek.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, ból przebijający, cytochrom P450, cytrynian fentanylu, działanie niepożądane, enzym CYP3A4, faza eliminacji, faza redystrybucji, fentanyl, klirens fentanylu, końcowy okres półtrwania, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Helicid Max 20 mg
Omeprazol w dawce 20 mg (Helicid MAX) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z biodostępnością około 40% po pojedynczej dawce, która wzrasta do około 60% przy powtarzanym podawaniu. Lek wykazuje umiarkowaną objętość dystrybucji (~0,3 l/kg) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z dominującą rolą CYP2C19, co implikuje potencjalne interakcje metaboliczne. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę – u słabo metabolizujących obserwuje się 5-10-krotnie wyższe AUC i 3-5-krotnie wyższe maksymalne stężenia, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Okres półtrwania leku jest krótki (<1 godzina), a eliminacja następuje głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem (20%).
biodostępność, biodostępność substancji czynnej, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka nieliniowa, Helicid, hydroksyomeprazol, interakcja metaboliczna, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, stężenie maksymalne w osoczu, sulfon omeprazolu, wchłanianie omeprazolu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metoprolol VP 50 mg
Metoprolol, substancja czynna preparatu Metoprolol VP, charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) we krwi po 1,5-2 godzinach (Tmax). Biodostępność leku wynosi około 50% po pojedynczej dawce, natomiast przy dawkowaniu wielokrotnym wzrasta do około 70%, co jest dodatkowo zwiększane przez obecność pokarmu. Metoprolol podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP2D6, prowadząc do powstania trzech metabolitów pozbawionych istotnej aktywności beta-adrenolitycznej. Biologiczny okres półtrwania (t₁/₂) metoprololu wynosi średnio 3,5 godziny, z szerokim zakresem zmienności między 1 a 9 godzin.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność metoprololu, biotransformacja leku, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie beta-adrenolityczne, farmakokinetyka metoprololu, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania biologiczny, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zmienność międzyosobnicza, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Erdosteina – Właściwości farmakokinetyczne
Erdosteina wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu po około 1 godzinie, natomiast jej główny aktywny metabolit M1 (N-tiodiglikolohomocysteina) osiąga Cmax po około 3 godzinach. Substancja wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (około 64,5%) i podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, prowadzącemu do powstania trzech metabolitów zawierających wolne grupy sulfhydrylowe. Erdosteina i jej metabolity są eliminowane głównie drogą nerkową w postaci siarczanów, z minimalnym wydalaniem z kałem. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax i AUC, nie ulegają istotnym zmianom pod wpływem pokarmu ani przy wielokrotnym podawaniu, a kumulacja leku nie została zaobserwowana. Ponadto, lek nie indukuje enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm innych leków.
AUC, ciężka niewydolność nerek, Cmax, działanie mukolityczne, eliminacja leku, enzymy wątrobowe, erdosteina, grupy sulfhydrylowe, indukcja enzymatyczna, klirens kreatyniny, kumulacja leku, metabolit M1, metabolizm pierwszego przejścia, N-tiodiglikolohomocysteina, okres półtrwania leku, parametry farmakokinetyczne, postać farmaceutyczna, schorzenia układu oddechowego, stężenie w osoczu, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tussidex 30 mg
Dekstrometorfan, substancja czynna leku Tussidex (30 mg, kapsułki miękkie), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, co umożliwia rozpoczęcie działania przeciwkaszlowego już w ciągu 15-30 minut. Czas utrzymywania się efektu terapeutycznego wynosi około 5-6 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Substancja podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie poprzez O-demetylację katalizowaną przez izoenzym CYP2D6, co prowadzi do powstania aktywnego metabolitu – dekstrorfanu (3-hydroksy-N-metylomorfinanu), który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Występują znaczne różnice fenotypowe w metabolizmie dekstrometorfanu, co wpływa na farmakokinetykę, skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, CYP2D6, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dostępność biologiczna, działanie przeciwkaszlowe, farmakokinetyka dekstrometorfanu, metabolit morfinanowy, metabolizm pierwszego przejścia, O-demetylacja, okres półtrwania, produkt sprzężony, profil farmakokinetyczny, Tussidex, wchłanianie z przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Helicid 40 40 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Helicid 40, charakteryzuje się objętością dystrybucji około 0,3 l/kg masy ciała oraz wysokim, 97% wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm omeprazolu odbywa się całkowicie w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP2C19, odpowiedzialny za powstanie hydroksyomeprazolu, oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4, który generuje sulfon omeprazolu. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę leku – u osób słabo metabolizujących (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC jest 5-10-krotnie wyższe, a Cmax 3-5-krotnie wyższe niż u osób z aktywnym enzymem, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Klirens osoczowy wynosi 30-40 l/h, a okres półtrwania jest krótki, poniżej 1 godziny, co zapobiega kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (80% dawki jako metabolity) oraz w mniejszym stopniu przez kał (20%).
AUC, biodostępność ogólnoustrojowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, Helicid, hydroksyomeprazol, interakcje międzylekowe, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, metabolizm omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoby słabo metabolizujące, polimorfizm genetyczny, sulfon omeprazolu, wiązanie z białkami, wydalanie nerkowe, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bioprazol 20 mg
Omeprazol, substancja czynna Bioprazolu 20 mg, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, która determinuje jego zastosowanie kliniczne. Lek podawany jest doustnie w postaci dojelitowych granulek, co chroni go przed degradacją w kwaśnym środowisku żołądka. Absorpcja zachodzi głównie w jelicie cienkim i trwa 3-6 godzin. Biodostępność po pojedynczej dawce wynosi około 35%, natomiast po dawkach wielokrotnych wzrasta do około 60%, niezależnie od spożycia posiłków. Objętość dystrybucji u zdrowych dorosłych wynosi około 0,3 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (~95%). Omeprazol jest metabolizowany w wątrobie przez izoenzym CYP2C19 do hydroksyomeprazolu, nie wykazując istotnych interakcji z innymi izoenzymami CYP (CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A). Aktywność farmakologiczna leku jest związana wyłącznie z substancją macierzystą, gdyż metabolity nie wpływają na wydzielanie soku żołądkowego.
biodostępność, bioprazol, cytochrom P450, dawkowanie leku, dysfagia, granulki dojelitowe, hamowanie konkurencyjne, hydroksyomeprazol, interakcje lekowe, izoenzym CYP2C19, kał, kumulacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, pole pod krzywą, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, żółć - Leksykon leków
Interakcje leku – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 250 mcg
AirFluSal Forspiro zawiera salmeterol, długo działający beta-2-agonista, oraz flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, które wykazują istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Beta-adrenolityki (zarówno wybiórcze, jak i niewybiórcze) mogą antagonizować działanie salmeterolu, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, chyba że istnieją szczególne wskazania. Stosowanie salmeterolu z innymi beta-adrenergicznymi lekami może prowadzić do efektu addycyjnego. Ponadto, salmeterol może indukować hipokaliemię, zwłaszcza w połączeniu z pochodnymi ksantyny, steroidami i lekami moczopędnymi, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką astmą. Metabolizm salmeterolu jest zależny od CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol (400 mg p.o. raz dziennie), powodują wzrost Cmax o 1,4 raza i AUC aż 15-krotnie, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym wydłużenia QTc i kołatania serca. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna (500 mg p.o. 3×/dobę), powodują jedynie niewielkie, nieistotne klinicznie zwiększenie ekspozycji na salmeterol.
AirFluSal Forspiro, beta-adrenolityk, ciężka astma, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie beta-adrenergiczne, erytromycyna, flutykazonu propionian, glikemia, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kołatanie serca, kortyzol, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna ksantyny, rytonawir, salmeterol, stężenie kortyzolu, stężenie potasu, telitromycyna, teofilina, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupatadine Bluefish 10 mg
Rupatadyna, podawana doustnie w dawkach 10-20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny oraz liniową farmakokinetyką. Maksymalne stężenia Cmax wynoszą 2,6 ng/ml po pojedynczej dawce 10 mg i 4,6 ng/ml po dawce 20 mg, a po 7-dniowej terapii dawką 10 mg Cmax wzrasta do 3,8 ng/ml. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98,5-99%) i średni okres półtrwania eliminacji t1/2 wynoszący 5,9 godziny u osób młodych. Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o około 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na ekspozycję aktywnych metabolitów. Rupatadyna ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez CYP3A4, z powstaniem aktywnych metabolitów, takich jak desloratadyna (27% ekspozycji) i hydroksylowane pochodne (48%). Wydalanie następuje głównie z kałem (60,9%) i moczem (34,6%) w postaci metabolitów, z minimalną ilością niezmienionej substancji.
AUC, badanie in vitro, biodostępność, biotransformacja, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, desloratadyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka rupatadyny, hydroksylowane pochodne, metabolit aktywny, metabolit nieaktywny, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy wątrobowe, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, rupatadyna, stężenie maksymalne w osoczu, T1/2, Tmax, wiązanie z białkami osocza, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imigran FDT 50 mg
Sumatryptan w dawce 50 mg, stosowany doustnie w leczeniu migreny, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając 70% maksymalnego stężenia w osoczu już po 45 minutach. Po podaniu dawki 100 mg maksymalne stężenie wynosi średnio 54 ng/ml, przy biodostępności wynoszącej około 14%, co jest wynikiem metabolizmu pierwszego przejścia oraz niepełnego wchłaniania z przewodu pokarmowego. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (14-21%) oraz dużą objętość dystrybucji (170 l), co wskazuje na efektywną penetrację do tkanek. Sumatryptan jest intensywnie metabolizowany przez monoaminooksydazę A (MAO-A) do nieaktywnych metabolitów, a jego okres półtrwania w osoczu wynosi około 2 godziny, co ma kluczowe znaczenie dla schematu dawkowania.
analog kwasu indolooctowego, biodostępność, biotransformacja, glukuronian, Imigran FDT, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, metabolizm pierwszego przejścia, migrena, monoaminooksydaza A, napad migreny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, receptory 5-HT, stężenie w osoczu, sumatryptan, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvazin Plus 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Torvazin Plus, zawierający atorwastatynę i ezetymib, wykazuje równoważność biologiczną z podawaniem tych substancji oddzielnie. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1-2 godziny), całkowitą dostępnością biologiczną około 12% oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%). Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 14 godzin, a działania hamującego 20-30 godzin. Ezetymib jest szybko wchłaniany, z Cmax dla glukuronianu w 1-2 godziny i dla ezetymibu w 4-12 godzin, wykazuje wysokie wiązanie z białkami (99,7% i 88-92%), metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i wydalany z żółcią oraz stolcem (78%) i moczem (11%). Jego okres półtrwania wynosi około 22 godziny, a pokarm nie wpływa na jego biodostępność.
atorwastatyna i ezetymib, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dysfagia, glukuronian fenolowy, klirens kreatyniny, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne hydroksylowe, polimorfizm SLOC1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, równoważność biologiczna, skala Childa-Pugha, stężenie maksymalne w osoczu, transportery wątrobowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Concerta 36 mg
Produkt leczniczy Concerta zawiera chlorowodorek metylofenidatu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 18 mg i 36 mg. Charakteryzuje się dwufazowym profilem uwalniania, z początkowym maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ) osiąganym w 1-2 godziny, a następnie stopniowym uwalnianiem do 6-8 godzin po podaniu. Parametry farmakokinetyczne u dorosłych po dawce 18 mg to: Cₘₐₓ 3,7 ± 1,0 ng/ml, Tₘₐₓ 6,8 ± 1,8 godziny, AUCᵢₙf 41,8 ± 13,9 ng·h/ml oraz okres półtrwania (t₁/₂) około 3,5 ± 0,4 godziny. Metylofenidat wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 18-72 mg, brak kumulacji po wielokrotnym podawaniu oraz niski stopień wiązania z białkami osocza (~15%). Lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie do nieaktywnego kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), który stanowi 60-90% wydalanych metabolitów, głównie z moczem (90% dawki w ciągu 48-96 godzin). Nie obserwuje się wpływu pokarmu na farmakokinetykę leku, a także istotnych różnic między płciami i grupami etnicznymi.
chlorowodorek metylofenidatu, deestryfikacja, dwufazowy profil uwalniania, faza eliminacji, kumulacja leku, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, metylofenidat, model dwukompartmentowy, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wpływ pokarmu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fenactil 40 mg/g
Fenactil (chloropromazyny chlorowodorek) w postaci kropli doustnych (40 mg/g) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 1 godziny po podaniu. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza oraz szeroką dystrybucję w organizmie, w tym łatwe przenikanie przez barierę łożyskową, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet ciężarnych. Niewielkie ilości chloropromazyny są obecne w mleku matki, co wymaga ostrożności podczas leczenia kobiet karmiących piersią. Chloropromazyna podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (pierwsze przejście), a jej metabolity eliminowane są wolniej niż postać macierzysta.
bariera biologiczna, bariera łożyskowa, biodostępność, biotransformacja, chloropromazyny chlorowodorek, czas półtrwania, Fenactil, krople doustne, lek neuroleptyczny, metabolizm pierwszego przejścia, mleko matki, objętość dystrybucji, pochodna fenotiazyny, populacja pediatryczna, przewód pokarmowy, układ moczowy, wiązanie z białkami osocza, żółć, związek macierzysty - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asertin 100 100 mg
Sertralina wykazuje liniowy profil farmakokinetyczny w zakresie dawek 50-200 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego. Biodostępność leku nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie pokarmu, co ułatwia stosowanie kliniczne. Sertralina wiąże się z białkami osocza w około 98%, co wpływa na jej dystrybucję i potencjalne interakcje lekowe. Metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie prowadzi do powstania aktywnego metabolitu N-desmetylosertraliny, którego okres półtrwania wynosi 62-104 godziny, znacznie dłuższy niż okres półtrwania leku macierzystego (średnio 26 godzin, zakres 22-36 godzin). Stan stacjonarny osiągany jest po około 7 dniach stosowania dawki raz na dobę, a wydalanie niezmienionej sertraliny z moczem jest minimalne (<0,2%).
AUC, biodostępność, chlorowodorek sertraliny, Cmax, dystrybucja leku, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertraline, niewydolność nerek, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loperamid Dr. Max 2 mg
Loperamid Dr.Max, klasyfikowany w systemie ATC pod kodem A07 DA03, jest lekiem przeciwbiegunkowym zawierającym 2 mg loperamidu chlorowodorku w kapsułce twardej. Jego mechanizm działania opiera się na selektywnym wiązaniu z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do zahamowania uwalniania acetylocholiny i prostaglandyn. W efekcie dochodzi do istotnego spowolnienia perystaltyki jelit oraz wydłużenia czasu pasażu treści pokarmowej, co skutecznie hamuje biegunkę. Ponadto, loperamid zwiększa napięcie spoczynkowe zwieracza odbytu i zmniejsza uczucie parcia na stolec, co dodatkowo wspomaga kontrolę wypróżnień.
acetylocholina, chlorowodorek loperamidu, hamowanie biegunki, krążenie ogólnoustrojowe, lek hamujący perystaltykę jelit, metabolizm pierwszego przejścia, motoryka jelitowa, napięcie mięśniowe, parcie na stolec, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka jelit, profil bezpieczeństwa leku, prostaglandyna, przewód pokarmowy, receptor opioidowy, ściana jelita, spowolnienie perystaltyki, wypróżnienie, zwieracz odbytu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Coryol 6,25 mg 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Coryol (6,25 mg tabletki), wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 21 mg/l po około 1,5 godziny (tmax). Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 25%, z wyraźnym zróżnicowaniem enancjomerów: 15% dla S-(-)-enancjomeru i 31% dla R-(+)-enancjomeru. Karwedylol jest silnie wiązany z białkami osocza (~95%) i charakteryzuje się objętością dystrybucji 1,5-2 l/kg, która wzrasta u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm karwedylolu jest intensywny i stereoselektywny, głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2. R-enancjomer metabolizowany jest głównie przez CYP2D6, a S-enancjomer przez CYP2D6 i CYP2C9. Polimorfizm genetyczny CYP2D6 wpływa na stężenia obu enancjomerów, choć jego znaczenie kliniczne jest ograniczone. Pokarm nie wpływa na biodostępność, ale wydłuża czas osiągnięcia Cmax.
biodostępność, biotransformacja, dystrybucja leku, enancjomer karwedylolu, glikoproteina p, izoenzym cytochromu P450, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, lipofilność, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny CYP2D6, profil farmakokinetyczny, receptor beta-adrenergiczny, stereoselektywność, substancja czynna, utlenianie i sprzęganie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Akis 25 mg/ml
Diklofenak sodowy w postaci roztworu do wstrzykiwań AKIS dostępny jest w stężeniach 25, 50 i 75 mg/ml, a jego farmakokinetyka różni się w zależności od drogi podania. Po podaniu domięśniowym 75 mg/ml, Cmax wynosi 2,603 ± 0,959 µg/ml, osiągany po 34 minutach, z AUC 250,07 ± 46,89 µg/ml·min, co jest ponad dwukrotnie wyższą ekspozycją niż po podaniu doustnym lub doodbytniczym. Podanie podskórne 75 mg/ml daje Cmax 2,138 ± 0,646 µg/ml po 40 minutach i AUC 261,94 ± 53,29 µg/ml·min, wykazując biorównoważność z podaniem domięśniowym Voltarolu 75 mg/3 ml, jednak bez liniowości dawki względem Cmax. Dożylne podanie bolusowe 75 mg/ml powoduje natychmiastowe osiągnięcie Cmax 16,505 ± 2,829 µg/ml w ciągu 3 minut, z AUC 5193,46 ± 1285 ng/ml·h, również biorównoważne z 30-minutową infuzją Voltarolu 75 mg/3 ml, ale z szybszym wchłanianiem. Diklofenak wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%), co wpływa na jego dystrybucję, zwłaszcza do płynu maziowego, gdzie stężenie utrzymuje się powyżej osocza do 12 godzin, zapewniając długotrwały efekt przeciwzapalny.
biodostępność leku, biorównoważność, bolus dożylny, diklofenak sodowy, droga nerkowa, droga wątrobowa, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hydroksylacja i metoksylacja, klirens kreatyniny, klirens układowy, koniugat glukuronidowy, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, płyn maziowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie parenteralne, podanie podskórne, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie w osoczu, wchłanianie diklofenaku, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Ergotamina – Właściwości farmakokinetyczne
Ergotamina, alkaloid sporyszu stosowany w terapii migreny, charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym lub doodbytniczym, nie przekraczającą 5%, co wynika z ograniczonego wchłaniania i intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy po dawce 2 mg wynosi 0,33-0,36 ng/ml i osiągane jest w czasie 30 minut do 2 godzin, przy czym u pacjentów dobrze reagujących na leczenie stężenie terapeutyczne (0,2-0,5 ng/ml) utrzymuje się przez około 6 godzin. Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 1,85 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Ergotamina wykazuje dwufazowy okres półtrwania: faza alfa trwa około 2-2,5 godziny, a faza beta około 21 godzin, a klirens wynosi średnio 0,68 l/godz./kg.
alkaloid sporyszu, biodostępność, biodostępność ergotaminy, eliminacja leku, ergotamina, faza alfa, faza beta, interakcje farmakokinetyczne, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, migrena, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, winian ergotaminy, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z żółcią - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Właściwości farmakokinetyczne
Norgestymat, stosowany w skojarzeniu z etynyloestradiolem w doustnej terapii antykoncepcyjnej (preparat Elin: 250 µg norgestymatu + 35 µg etynyloestradiolu), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i intensywnym metabolizmem pierwszego przejścia w jelicie i wątrobie. Po podaniu doustnym stężenie norgestymatu w surowicy pozostaje poniżej granicy oznaczalności (<0,1 ng/ml), a jego farmakologiczne działanie jest realizowane przez aktywne metabolity – norelgestromin i norgestrel, osiągające maksymalne stężenia około 1,5 godziny po podaniu. Metabolity te wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (>97%), przy czym norelgestromin wiąże się głównie z albuminami, nie wykazując powinowactwa do SHBG, co zwiększa jego aktywność biologiczną, natomiast norgestrel wiąże się głównie z SHBG, co ogranicza jego aktywność. Etynyloestradiol osiąga maksymalne stężenie szybciej, po około 1,2 godziny, i wiąże się głównie z albuminami.
aktywność biologiczna, aktywność farmakologiczna, albumina, białka osocza, etynyloestradiol, faza eliminacji, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronidacja, hydroksylacja, lewonorgestrel, metabolity norgestymatu, metabolizm pierwszego przejścia, norelgestromin, norgestrel, norgestymat, okres półtrwania, progestagen, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne, wchłanianie doustne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paroxetine Aurovitas 20 mg
Paroksetyna, substancja czynna produktu Paroxetine Aurovitas 20 mg, wykazuje dobrą absorpcję po podaniu doustnym, jednak podlega znacznemu metabolizmowi pierwszego przejścia, co skutkuje obniżoną biodostępnością. Farmakokinetyka leku jest nieliniowa, z częściowym wysyceniem metabolizmu pierwszego przejścia przy wyższych dawkach oraz zmniejszonym klirensem osoczowym przy wielokrotnym podawaniu, co prowadzi do nieproporcjonalnego wzrostu stężeń w osoczu. Stan stacjonarny osiągany jest po 7-14 dniach terapii, a parametry farmakokinetyczne pozostają stabilne podczas długotrwałego stosowania. Paroksetyna wykazuje rozległą dystrybucję tkankową, z około 1% leku obecnym w osoczu i wysokim (95%) wiązaniem z białkami osocza. Nie stwierdza się korelacji między stężeniami osoczowymi a efektem klinicznym.
absorpcja doustna, biotransformacja, dystrybucja leku, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka paroksetyny, klirens osoczowy, koniugacja, metabolizm pierwszego przejścia, metylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, oksydacja, postać farmaceutyczna, selektywność działania leku, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – 5-Fluorouracil-Ebewe 50 mg/ml
Fluorouracyl, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 50 mg/ml, charakteryzuje się zmienną biodostępnością po podaniu doustnym (0-80%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Po podaniu dożylnym lek dystrybuuje się w organizmie z objętością dystrybucji około 0,12 l/kg masy ciała i niskim wiązaniem z białkami osocza (~10%). Fluorouracyl wykazuje powinowactwo do szybko proliferujących komórek, takich jak szpik kostny, błony śluzowe jelit oraz tkanki nowotworowe, a także przenika przez barierę krew-mózg i łożysko. Średni okres półtrwania leku wynosi 10-20 minut, a po 3 godzinach od podania dożylnego nie jest wykrywalny w osoczu.
5-fluorouracyl, bariera krew-mózg, biodostępność, biotransformacja, błona śluzowa jelit, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, klirens nerkowy, kwas 5-fluoroureidopropionowy, lek przeciwnowotworowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, szpik kostny, tkanka nowotworowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bloxazoc 23,75 mg
Bloxazoc to preparat zawierający metoprololu bursztynian w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykorzystujący innowacyjną technologię mikrokapsułkową, gdzie każda mikrokapsułka stanowi oddzielną jednostkę depot. System ten umożliwia powolne i równomierne uwalnianie substancji czynnej przez około 20 godzin, niezależnie od pH soku jelitowego, co zapewnia stałe stężenie metoprololu w osoczu i skuteczność terapeutyczną przez pełne 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki. Metoprolol jest całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, w tym z jelita grubego, a biodostępność wynosi 30-40%. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez CYP2D6, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity (ok. 95%), z niewielkim wydalaniem niezmienionego leku przez nerki (ok. 5%).
absorpcja leku, biodostępność, błona polimerowa, cytochrom P450, działanie beta-adrenolityczne, efekt terapeutyczny, izoenzym CYP 2D6, jednostka depot, jelito grube, klirens metoprololu, metabolizm pierwszego przejścia, metoprololu bursztynian, metoprololu winian, mikrokapsułka, nadciśnienie tętnicze, przewód pokarmowy, stężenie metoprololu w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Emoxen 500 mg + 20 mg
Produkt leczniczy Emoxen zawiera 500 mg naproksenu oraz 20 mg ezomeprazolu (w postaci ezomeprazolu magnezowego trójwodnego) i charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym obu substancji. Naproksen osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 3-5 godzinach, które ulega opóźnieniu do około 8 godzin po spożyciu pokarmu, z biodostępnością wynoszącą 95%. W stanie stacjonarnym Cmax naproksenu wynosi odpowiednio 36,5, 49,2 i 56,4 mg/L przy dawkach dobowych 500, 1000 i 1500 mg. Ezomeprazol osiąga Cmax po 0,5-0,75 godziny, a po wielokrotnym podaniu jego ekspozycja (AUC) wzrasta 4-5-krotnie, co jest związane z farmakodynamicznym wzrostem pH żołądka i zmniejszeniem metabolizmu pierwszego przejścia. Podawanie Emoxen z pokarmem opóźnia wchłanianie naproksenu i zmniejsza Cmax o 12%, natomiast u ezomeprazolu powoduje redukcję AUC o 52% i Cmax o 75%. Podanie 30 minut przed posiłkiem minimalizuje te efekty.
biodostępność, biorównoważność, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, ekspozycja leku, Emoxen, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, naproksen i ezomeprazol, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Asaris (500 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Asaris, zawierający flutykazon propionian i salmeterol, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez izoenzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol czy itrakonazol, mogą znacząco zwiększać stężenia obu składników w osoczu, co skutkuje ryzykiem zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy oraz wydłużenia odstępu QTc. Przykładowo, ketokonazol (400 mg/dobę) podawany z salmeterolem (50 μg dwa razy na dobę) zwiększał Cmax salmeterolu 1,4-krotnie i AUC 15-krotnie. W przypadku flutykazonu donosowego rytonawir (100 mg dwa razy na dobę) powodował kilkusetkrotne zwiększenie stężenia flutykazonu i istotne obniżenie kortyzolu w surowicy. Z tego względu jednoczesne stosowanie tych leków należy unikać, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a pacjent wymaga ścisłego monitorowania klinicznego, w tym funkcji nadnerczy i parametrów kardiologicznych.
beta-adrenolityk, beta2-mimetyk, choroba obturacyjna dróg oddechowych, diuretyk, drżenie, działania niepożądane glikokortykosteroidów, działanie bronchodylatacyjne, działanie immunosupresyjne, erytromycyna, flutykazonu propionian, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klirens osoczowy, kobicystat, kołatanie serca, kortyzol, lek przeciwarytmiczny, metabolizm pierwszego przejścia, rytonawir, salmeterol, tachykardia, telitromycyna, teofilina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga