reaktywator acetylocholinoesterazy

Reaktywator acetylocholinoesterazy to substancja przywracająca aktywność enzymu acetylocholinoesterazy (AChE), który zostaje zahamowany przez związki fosforoorganiczne, takie jak pestycydy czy bojowe środki trujące (np. sarin, VX). Mechanizm działania polega na wiązaniu się z kompleksem enzym-inhibitor i odrywaniu grupy fosforylowej od enzymu, co prowadzi do reaktywacji AChE.

Najważniejszymi przedstawicielami tej grupy są oksymy, w tym pralidoksym (2-PAM), obidoksym, trimedoksym i HI-6. Związki te posiadają grupę oksymową, która działa jako silny nukleofil zdolny do atakowania wiązania fosfor-enzym. Reaktywatory AChE są kluczowym elementem terapii zatruć związkami fosforoorganicznymi, stosowanym wraz z atropiną i benzodwuazepinami.

Skuteczność reaktywatorów AChE zależy od czasu, jaki upłynął od ekspozycji na inhibitor, ponieważ z czasem dochodzi do procesu „starzenia się” kompleksu enzym-inhibitor, co uniemożliwia reaktywację. Dlatego podanie reaktywatora jest najbardziej efektywne w ciągu pierwszych godzin od zatrucia. Istotne jest też dobranie odpowiedniego reaktywatora do konkretnego związku fosforoorganicznego, ponieważ ich skuteczność może się różnić w zależności od inhibitora.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl