łupież rumieniowy
Łupież rumieniowy (łac. pityriasis rosea) to powszechna, samoograniczająca się choroba skóry o najprawdopodobniej wirusowej etiologii. Charakteryzuje się typowym obrazem klinicznym z wykwitem pierwotnym (blaszka macierzysta) oraz wtórnymi zmianami skórnymi, które układają się wzdłuż linii Langera, tworząc wzór przypominający choinkę.
Choroba najczęściej występuje u młodych dorosłych i nastolatków, rzadziej u dzieci i osób starszych. Łupież rumieniowy rozpoczyna się od pojawienia się pojedynczego, owalnego wykwitu o średnicy 2-5 cm z delikatnym złuszczaniem na obwodzie (tzw. medalion lub blaszka macierzysta). Po kilku dniach lub tygodniach pojawiają się liczne, mniejsze wykwity rumieniowe z delikatnym złuszczaniem, najczęściej na tułowiu i proksymalnych częściach kończyn.
Diagnoza łupieżu rumieniowego opiera się głównie na obrazie klinicznym, choć w niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie badań różnicujących z innymi chorobami skóry, takimi jak łuszczyca czy kiła wtórna. Choroba zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu 6-8 tygodni, bez pozostawiania trwałych zmian skórnych. Leczenie jest objawowe i obejmuje środki przeciwświądowe, łagodne kortykosteroidy miejscowe oraz emolienty.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Izokonazolu azotan, pochodna imidazolu, jest szeroko stosowanym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania obejmującym dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby drożdżakopodobne, pleśniaki oraz patogeny wywołujące łupież rumieniowy. Substancja ta wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną wobec bakterii Gram-dodatnich, co czyni ją skuteczną w leczeniu mieszanych zakażeń skóry. W zależności od postaci farmaceutycznej i wskazań, izokonazol jest klasyfikowany pod kodami ATC: G01AF07 (ginekologia) oraz D01AC05 i D01AC20 (dermatologia). Preparaty zawierające izokonazol stosuje się zarówno w monoterapii niepowikłanych zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych, jak i w terapii skojarzonej z kortykosteroidami w przypadku nasilonych objawów zapalnych.
aktywność przeciwbakteryjna, bakteria Gram-dodatnia, Candida, dermatofity, diflukortolonu walerianian, drożdżaki, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, izokonazolu azotan, kandydoza, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, łupież rumieniowy, mieszane zakażenie skóry, patogen grzybiczny, pleśniaki, powierzchowne zakażenie grzybicze, reakcja alergiczna skóry, reakcja zapalna, spektrum przeciwgrzybicze, świąd, zakażenie grzybicze pochwy, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Wskazania do stosowania
Izokonazol, w postaci azotanu izokonazolu, jest skutecznym środkiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparaty zawierające 10 mg/g izokonazolu azotanu, takie jak krem dopochwowy Izovag, są wskazane w terapii grzybic pochwy, w tym zakażeń mieszanych z udziałem bakterii Gram-dodatnich. Dermatologiczne formy leku, Travogen (10 mg/g) i Travocort (10 mg/g izokonazolu + 1 mg/g diflukortolonu walerianianu), stosuje się odpowiednio w powierzchownych zakażeniach grzybiczych skóry bez i ze współistniejącym nasilonym stanem zapalnym lub zmianami wypryskowymi. Izokonazol wykazuje aktywność przeciw dermatofitom, drożdżakom (w tym Candida), Malassezia furfur oraz grzybom odpowiedzialnym za łupież rumieniowy, co czyni go wszechstronnym narzędziem terapeutycznym w praktyce klinicznej.
azotan izokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, dermatofity, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, grzybica narządów płciowych, grzybica rąk, grzybica stóp, kandydoza pochwy, komponent zapalny, kortykosteroid, łupież pstry, łupież rumieniowy, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, pochodna imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, tinea cruris, tinea manus, tinea pedis, zakażenie grzybicze pochwy, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie mieszane, zakażenie mieszane pochwy, zmiana zapalna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar
Stosowanie klarytromycyny (Lekoklar 125 mg/5 ml lub 250 mg/5 ml) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, a także u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Należy monitorować funkcje wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenia enzymów wątrobowych, zapalenia wątroby i potencjalnej niewydolności wątroby. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, w tym zakażenia Clostridium difficile, które może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia. W przypadku biegunki konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia, unikając leków hamujących perystaltykę jelit.
aminoglikozydy, anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, CYP3A4, fluwastatyna, hipokaliemia, jadłowstręt, klindamycyna, kolchicyna, lowastatyna, łupież rumieniowy, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, symwastatyna, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolobenzodiazepiny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zakażenie Clostridium difficile, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fucidin 20 mg/g
Kwas fusydynowy, będący substancją czynną leku Fucidin (w postaci sodu fusydynianu), jest antybiotykiem stosowanym miejscowo na skórę, charakteryzującym się dobrą penetracją przez barierę skórną i skutecznym działaniem przeciwbakteryjnym. Jego spektrum obejmuje głównie bakterie Gram-dodatnie, w tym Staphylococcus aureus (MIC50 = 0,03 μg/ml), Corynebacterium minutissimum (MIC50 = 0,03 μg/ml) oraz Streptococcus pyogenes (MIC50 = 6,8 μg/ml). Lek wykazuje ograniczoną aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych, zwłaszcza Pseudomonas aeruginosa, które są naturalnie oporne (MIC50 = 500 μg/ml). Kwas fusydynowy działa głównie bakteriostatycznie poprzez hamowanie czynnika elongacji G (EF-G), a w wyższych stężeniach może wykazywać efekt bakteriobójczy, co jest istotne przy miejscowym stosowaniu, umożliwiającym osiągnięcie wysokich lokalnych stężeń leku.
antybiotyk miejscowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Corynebacterium minutissimum, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, Fucidin, gronkowiec złocisty, kwas fusydynowy, lek przeciwbakteryjny, łupież rumieniowy, minimalne stężenie hamujące, MRSA, oporność krzyżowa, oporność na antybiotyk, paciorkowce, pałeczka ropy błękitnej, patogen skórny, sodu fusydynian, Streptococcus pyogenes, synteza białek bakteryjnych, zakażenie bakteryjne skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Travocort (10 mg + 1 mg)/g
Travocort to krem o stężeniu 10 mg izokonazolu azotanu oraz 1 mg diflukortolonu walerianianu na gram preparatu, należący do grupy leków przeciwgrzybiczych miejscowych (kod ATC: D01AC20). Izokonazol azotan, pochodna imidazolu, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego obejmujące dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby drożdżakopodobne (Malassezia furfur) oraz pleśniaki, a także patogeny łupieżu rumieniowego (Pityrosporum ovale). Ponadto, substancja ta posiada aktywność przeciwbakteryjną wobec bakterii Gram-dodatnich in vitro. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do uszkodzenia błony komórkowej grzybów i ich śmierci.
bakterie Gram-dodatnie, biosynteza ergosterolu, Candida, cytokiny prozapalne, dermatofity, diflukortolonu walerianian, drożdżaki, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, grzybica skóry, grzybicze zakażenie skóry, grzyby drożdżakopodobne, histamina, infekcja grzybicza, izokonazolu azotan, kortykosteroid, leukotrieny, łupież pstry, łupież rumieniowy, Malassezia furfur, mediatory zapalenia, Pityrosporum ovale, pleśniaki, prostaglandyny, przepuszczalność błony komórkowej, receptory glikokortykosteroidowe, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Travogen 10 mg/g
Travogen w postaci kremu zawiera izokonazolu azotan w stężeniu 10 mg/g (1% w/w), należący do pochodnych imidazolu i triazolu, klasyfikowany pod kodem ATC D01AC05. Substancja ta wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie zwalczając dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby drożdżakopodobne odpowiedzialne za łupież pstry oraz pleśniaki z rodzajów Aspergillus i Penicillium. Ponadto, izokonazolu azotan wykazuje aktywność in vitro wobec bakterii Gram-dodatnich, szczególnie tych związanych z rozwojem łupieżu rumieniowego, co rozszerza jego zastosowanie terapeutyczne w leczeniu powierzchownych zakażeń skóry o etiologii mieszanej.
Aspergillus, bakteria Gram-dodatnia, Candida, dermatofit, drożdżak, grzyb drożdżakopodobny, grzybica skóry, izokonazolu azotan, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, łupież rumieniowy, Penicillium, pleśniak, pochodne imidazolu i triazolu, spektrum działania przeciwgrzybiczego, świąd, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana rumieniowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar
Klarytromycyna, dostępna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml), wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów. U kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, stosowanie leku powinno być poprzedzone dokładną analizą korzyści i ryzyka. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów wątrobowych i nerkowych, ze względu na ryzyko ciężkich, choć zazwyczaj odwracalnych, uszkodzeń wątroby, w tym zapalenia wątrobowego i niewydolności wątroby. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy takie jak jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd skóry oraz tkliwość brzucha, które mogą wskazywać na rozwijające się uszkodzenie wątroby. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego (CDAD), które może pojawić się nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia w przypadku biegunki.
anoreksja, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridium difficile, enzym CYP3A4, komorowe zaburzenia rytmu, łupież rumieniowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, repolaryzacja serca, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolobenzodiazepiny, wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Travogen 10 mg/g
Travogen w postaci kremu zawiera izokonazol azotan w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest wskazany do miejscowego leczenia powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry. Preparat znajduje zastosowanie w terapii grzybicy skóry rąk (tinea manuum), stóp (tinea pedis), pachwin (tinea cruris) oraz okolic narządów płciowych, wywołanych przez dermatofity i drożdżaki Candida. Ponadto, Travogen jest skuteczny w leczeniu łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) spowodowanego przez Malassezia furfur oraz łupieżu rumieniowego (erythrasma), będącego infekcją bakteryjną wywołaną przez Corynebacterium minutissimum.
alkohol cetostearylowy, azotan izokonazolu, Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak Candida, erythrasma, grzybica narządów płciowych, grzybica pachwin, grzybica skóry, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, łupież rumieniowy, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, stopa atlety, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, zakażenie grzybicze skóry