rozszerzenie naczynia krwionośnego
Rozszerzenie naczynia krwionośnego (wazodylatacja) to proces zwiększenia światła naczynia poprzez rozkurcz mięśni gładkich w ścianie naczyniowej. Jest to kluczowy mechanizm regulacji przepływu krwi w tkankach, ciśnienia tętniczego oraz równowagi termicznej organizmu.
Fizjologicznie wazodylatacja może być wywołana przez mediatory endogenne (tlenek azotu, prostacykliny, histaminę, bradykininę, adenozynę), bodźce termiczne (wzrost temperatury), hipoksję tkankową czy metabolity wydzielane przez pracujące mięśnie. W praktyce klinicznej wykorzystuje się farmakologiczne substancje wazoaktywne takie jak nitrogliceryna, nitroprusydek sodu, blokery kanałów wapniowych czy inhibitory ACE.
Patologiczne rozszerzenie naczyń może występować w reakcjach anafilaktycznych, wstrząsie septycznym, niewydolności wątroby, po spożyciu alkoholu czy w przebiegu niektórych chorób neurologicznych. W diagnostyce zaburzeń krążenia ocena zdolności naczyń do rozszerzania stanowi istotny element badań czynnościowych układu sercowo-naczyniowego, szczególnie w ocenie funkcji śródbłonka.
Nadmierne lub nieadekwatne rozszerzenie naczyń krwionośnych może prowadzić do hipotonii, podczas gdy zaburzenia zdolności do wazodylatacji (dysfunkcja śródbłonka) są wczesnym markerem miażdżycy i czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Przywracanie prawidłowej funkcji wazodylatacyjnej naczyń jest istotnym celem terapeutycznym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca i innych schorzeń układu krążenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Icatibant Universal Farma 30 mg
Przedawkowanie ikatybantu, substancji czynnej produktu Icatibant Universal Farma (30 mg w ampułko-strzykawce 3 ml, 10 mg/ml), jest zjawiskiem rzadko opisywanym klinicznie. Standardowa dawka terapeutyczna to pojedyncza iniekcja podskórna 30 mg. W badaniach klinicznych odnotowano przypadek dożylnego podania dawki 3,2 mg/kg masy ciała, co odpowiada około 8-krotności dawki terapeutycznej. Przedawkowanie może wywołać przemijający rumień, świąd, uderzenia gorąca oraz hipotonię, będące efektem rozszerzenia naczyń krwionośnych i działania na receptory bradykininowe. Objawy te ustępują samoistnie bez konieczności interwencji terapeutycznej, jednak profil objawów może różnić się w zależności od drogi podania (dożylna vs. podskórna).
ampułko-strzykawka, antidotum, ciśnienie tętnicze krwi, dawka terapeutyczna, hipotonia, ikatybant, iniekcja podskórna, leczenie objawowe, mediator zapalny, omdlenie, osmolalność, parametr życiowy, płynoterapia, podanie dożylne, receptor bradykininowy, rozszerzenie naczynia krwionośnego, roztwór do wstrzykiwań, rumień, świąd, uderzenie gorąca, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambrisentan AOP 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ambrisentanu wskazują na jego profil bezpieczeństwa obejmujący toksykologię, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój płodu. Pojedyncza duża dawka może powodować niedociśnienie tętnicze z powodu działania antagonistycznego na receptor endoteliny. Ambrisentan nie wykazuje hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u zwierząt wywoływało zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych u szczurów przy ekspozycji przekraczającej 3-krotnie AUC kliniczne, natomiast u psów i myszy zmiany te nie występowały. W badaniach genotoksyczności wykazano działanie klastogenne in vitro przy wysokich stężeniach, jednak testy in vivo i mutagenności bakteryjnej były negatywne. Badania karcynogenności trwające 2 lata nie wykazały właściwości rakotwórczych, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy dawce 6-krotnie przekraczającej ekspozycję kliniczną (AUC).
Wpływ ambrisentanu na płodność i rozwój jest zróżnicowany: u samców szczurów i myszy obserwowano zanik kanalików nasiennych bez marginesu bezpieczeństwa, natomiast u psów przy dawkach 35-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono zmian w jądrach. Ruchliwość plemników nie ulegała zmianie, choć przy dawce 300 mg/kg mc./dobę odnotowano niewielkie (<10%) zmniejszenie odsetka morfologicznie prawidłowych plemników. Ambrisentan wykazuje działanie teratogenne u szczurów i królików, powodując wady rozwojowe m.in. żuchwy, języka, podniebienia, przegrody międzykomorowej i pnia naczyniowego. Podawanie samicom w okresie późnej ciąży i laktacji skutkowało niepożądanymi zachowaniami, zmniejszonym przeżyciem noworodków oraz upośledzeniem rozrodczości potomstwa. U młodych szczurów stwierdzono zmniejszenie masy mózgu (3-8%) przy ekspozycji 1,8-7-krotnie wyższej niż u pacjentów pediatrycznych, bez zmian neurobehawioralnych. Znaczenie kliniczne tych obserwacji wymaga dalszej oceny.
antagonista receptora endoteliny, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, gryzoń, hepatotoksyczność, niedociśnienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, rozszerzenie naczynia krwionośnego, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej