induktor enzymów metabolicznych

Induktor enzymów metabolicznych to substancja, która zwiększa aktywność enzymów odpowiedzialnych za metabolizm (biotransformację) różnych związków w organizmie, głównie w wątrobie. Indukcja enzymatyczna prowadzi do zwiększonej ekspresji genów kodujących te enzymy, co skutkuje wzrostem ich ilości i aktywności metabolicznej.

Najważniejszymi enzymami podlegającymi indukcji są enzymy cytochromu P450 (CYP450), które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie leków, toksyn i związków endogennych. Induktory mogą wpływać również na enzymy II fazy biotransformacji, takie jak UDP-glukuronylotransferazy (UGT) czy sulfotransferazy.

W praktyce klinicznej indukcja enzymatyczna ma istotne znaczenie ze względu na interakcje lekowe. Leki będące induktorami (np. ryfampicyna, karbamazepina, barbiturany, fenytoina) mogą przyspieszać metabolizm innych jednocześnie stosowanych leków, zmniejszając ich stężenie w osoczu i osłabiając działanie terapeutyczne. Mechanizm ten może prowadzić do niepowodzenia terapii.

Indukcja enzymatyczna jest procesem adaptacyjnym i wymaga czasu – pełny efekt indukcji pojawia się zwykle po kilku dniach lub tygodniach stosowania induktora. Po odstawieniu induktora, aktywność enzymów stopniowo wraca do wartości wyjściowych w miarę degradacji wcześniej zsyntetyzowanych cząsteczek enzymu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl