endoskopowa dysekcja podśluzówkowa
Endoskopowa dysekcja podśluzówkowa (ESD) to zaawansowana technika endoskopowa służąca do leczenia zmian nowotworowych przewodu pokarmowego. Metoda ta umożliwia usunięcie zmian en bloc, czyli w jednym kawałku, co ma kluczowe znaczenie w ocenie histopatologicznej i zmniejsza ryzyko wznowy miejscowej.
Procedura ESD polega na uniesienie zmiany poprzez iniekcję roztworu do warstwy podśluzowej, a następnie dokładne wycięcie zmiany wraz z marginesem zdrowej tkanki przy użyciu specjalistycznych noży endoskopowych. W przeciwieństwie do endoskopowej mukozektomii (EMR), ESD pozwala na usuwanie zmian o większych rozmiarach (>2 cm) oraz tych, które trudno unieść ze względu na zwłóknienie.
Główne wskazania do ESD obejmują wczesne raki przewodu pokarmowego (przełyku, żołądka, jelita grubego), duże gruczolaki oraz podśluzówkowe guzy przewodu pokarmowego wywodzące się z warstwy mięśniowej właściwej. Procedura ta charakteryzuje się wysoką skutecznością, ale wiąże się również z ryzykiem powikłań, takich jak perforacja ściany przewodu pokarmowego oraz krwawienie.
ESD wymaga specjalistycznego szkolenia i doświadczenia endoskopisty. Procedura jest czasochłonna (trwa zwykle 1-3 godziny) i powinna być wykonywana w ośrodkach dysponujących zapleczem chirurgicznym na wypadek konieczności interwencji z powodu powikłań. Mimo to, ESD stanowi często alternatywę dla inwazyjnych zabiegów chirurgicznych, umożliwiając zachowanie narządu i skrócenie czasu hospitalizacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Leczenie
Polipy żołądka to nieprawidłowe wyrośla na błonie śluzowej żołądka, często wykrywane przypadkowo podczas gastroskopii. Diagnostyka powinna obejmować ocenę histologiczną polipa i otaczającej błony śluzowej, z polipektomią zalecaną dla polipów nowotworowych oraz tych ≥1 cm, ze względu na ryzyko dysplazji wysokiego stopnia lub wczesnego raka. Typy polipów różnią się ryzykiem transformacji nowotworowej: polipy gruczołów dna żołądka (FGP) mają niskie ryzyko, lecz wymagają usunięcia, jeśli >1 cm lub z dysplazją, a w przypadku związku z długotrwałym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej (PPI) zaleca się ich odstawienie. Polipy hiperplastyczne (GHP), często związane z zakażeniem Helicobacter pylori, powinny być usunięte, jeśli >0,5 cm lub z dysplazją, a eradykacja H. pylori może prowadzić do regresji zmian. Polipy gruczolakowe cechują się wysokim ryzykiem złośliwienia i wymagają resekcji podśluzówkowej oraz regularnej kontroli endoskopowej co 3-5 lat po resekcji.
biopsja, błona śluzowa żołądka, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, eradykacja Helicobacter pylori, ezofagogastroduodenoskopia, gastrektomia, gastroskopia, guz neuroendokrynny żołądka, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, hipergastrynemia, inhibitor pompy protonowej, niedokrwistość z niedoboru żelaza, polip gruczolakowy, polip hiperplastyczny, polip żołądka, polipektomia, polipektomia endoskopowa, rak żołądka, rakowiak żołądka, resekcja chirurgiczna, rodzinna polipowatość gruczolakowa, transformacja złośliwa, zakażenie Helicobacter pylori - Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku – Leczenie
Leczenie raka przełyku wymaga indywidualizacji terapii w oparciu o typ histologiczny (rak płaskonabłonkowy lub gruczolakorak), stopień zaawansowania, lokalizację guza oraz stan ogólny pacjenta. Wczesne stadia (T1a) mogą być leczone endoskopowo (EMR, ESD, PDT, RFA, krioterapia), natomiast w bardziej zaawansowanych przypadkach podstawą jest ezofagektomia, często uzupełniana neoadjuwantową chemioterapią lub chemioradioterapią. Chemioterapia opiera się na fluoropirymidynach (fluorouracyl, kapecytabina), pochodnych platyny (cisplatyna, oksaliplatyna), taksanach i irynotekanie, z preferencją oksaliplatyny ze względu na lepszą tolerancję. Radioterapia, najczęściej EBRT w dawce 41,4 Gy/23 frakcje, stosowana jest samodzielnie, jako uzupełnienie leczenia chirurgicznego lub paliatywnie. Chemioterapia i radioterapia łączone są w schematy neoadjuwantowe lub definitywne, szczególnie w raku płaskonabłonkowym szyjnym, co potwierdzają badania takie jak CROSS i RTOG 85-01.
ablacja falami radiowymi, brachyterapia, chemioradioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, dysfagia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja śluzówki, ezofagektomia, fluoropirymidyna, gruczolakorak, inhibitor punktów kontrolnych, krioterapia, minimalnie inwazyjna ezofagektomia, niwolumab, pembrolizumab, pochodne platyny, przezskórna endoskopowa gastrostomia, rak płaskonabłonkowy, remisja, taksan, terapia fotodynamiczna, terapia protonowa, trastuzumab, wielodyscyplinarny zespół specjalistów, zapalenie przełyku, zewnętrzna radioterapia wiązką - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy jelita grubego – Leczenie
Polipy jelita grubego, będące nieprawidłowymi wyroślami na błonie śluzowej, wymagają usunięcia ze względu na ryzyko transformacji nowotworowej. Polipektomia, wykonywana podczas kolonoskopii, jest podstawową metodą leczenia, obejmującą techniki takie jak pętla diatermiczna, kleszczyki biopsyjne czy elektrokoagulacja. W przypadku większych lub trudniejszych polipów stosuje się zaawansowane metody endoskopowe, takie jak endoskopowa mukozektomia (EMR), dysekcja podśluzówkowa (ESD), hybrydowa ESD oraz endoskopowa resekcja pełnej grubości (EFTR). W sytuacjach, gdy polipy są zbyt duże lub liczne, konieczne może być leczenie chirurgiczne, w tym laparoskopowa resekcja segmentarna jelita, całkowita proktokolektomia (np. w FAP) czy chirurgia endolaparoskopowa (CELS). Specjalistyczne techniki przezodbytowe (TEMS, TAMIS) stosuje się w przypadku polipów odbytnicy. Po usunięciu polipów wykonuje się badanie histopatologiczne w celu oceny kompletności resekcji, typu histologicznego oraz obecności zmian nowotworowych, co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne, w tym ewentualną chemioterapię, radioterapię, terapię celowaną lub immunoterapię.
badanie histopatologiczne, całkowita proktokolektomia, chemioterapia, chirurgia laparoskopowa, elektrokoagulacja, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja pełnej grubości, erlotynib, immunoterapia, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pętla diatermiczna, polip gruczolakowaty, polip jelita grubego, polipektomia, radioterapia, rak jelita grubego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sulindak, terapia celowana - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Epidemiologia
Rak odbytnicy stanowi około 30% wszystkich przypadków raka jelita grubego, który jest trzecim najczęściej diagnozowanym nowotworem na świecie, z roczną liczbą nowych przypadków globalnie wynoszącą około 1,85-1,93 miliona, w tym około 700 000 raka odbytnicy. W USA przewiduje się na 2025 rok około 46 950 nowych przypadków raka odbytnicy, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (27 950) niż u kobiet (19 000). Mimo ogólnego spadku zachorowalności na raka jelita grubego od lat 80. XX wieku, obserwuje się niepokojący wzrost zachorowań u osób poniżej 50. roku życia, szczególnie u osób urodzonych po 1990 roku, które mają czterokrotnie wyższe ryzyko raka odbytnicy w porównaniu z rocznikami z 1950 roku. Czynniki ryzyka obejmują wiek (powyżej 50 lat), wywiad rodzinny, niezdrowy styl życia, przewlekłe choroby zapalne jelit (IBD), wcześniejsze polipy gruczolakowe oraz zespoły dziedziczne (np. zespół Lyncha, FAP). W krajach o wysokim HDI ryzyko zachorowania wynosi około 1,30%, podczas gdy w krajach o niskim HDI jest znacznie niższe (0,32%). W USA wyższe wskaźniki zachorowalności i śmiertelności obserwuje się u Afroamerykanów w porównaniu do białych i Latynosów.
antygen rakowo-zarodkowy, badanie per rectum, badanie przesiewowe, CA19-9, CEA, choroba Leśniowskiego-Crohna, ctDNA, elastyczna sigmoidoskopia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowe USG, FAP, IBD, kolonoskopia, krążący DNA guza, nawrót choroby, nieswoiste zapalenie jelit, nowotwór jelita grubego, nowotwór kolorektalny, polip przedrakowy, rak odbytnicy, strategia watch and wait, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wycięcie mezorektum, zespół Lyncha