wazopresory katecholaminergiczne
Wazopresory katecholaminergiczne to grupa leków stosowanych w stanach nagłych, szczególnie w terapii wstrząsu, do podwyższania ciśnienia tętniczego poprzez skurcz naczyń krwionośnych (wazokonstrykcję). Należą do nich pochodne katecholamin takie jak adrenalina (epinefryna), noradrenalina (norepinefryna) i dopamina.
Mechanizm działania wazopresorów katecholaminergicznych opiera się na stymulacji receptorów adrenergicznych α1, co powoduje skurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych, zwiększając opór obwodowy i ciśnienie tętnicze. Dodatkowo, poprzez działanie na receptory β1, zwiększają one kurczliwość mięśnia sercowego (efekt inotropowy dodatni) i częstość akcji serca (efekt chronotropowy dodatni).
W praktyce klinicznej wazopresory katecholaminergiczne są stosowane w stanach krytycznych, takich jak wstrząs septyczny, kardiogenny czy anafilaktyczny. Noradrenalina jest lekiem pierwszego wyboru we wstrząsie septycznym, podczas gdy adrenalina jest preferowana we wstrząsie anafilaktycznym. Dopamina, ze względu na działanie na receptory dopaminergiczne w niskich dawkach, może być stosowana przy zaburzeniach perfuzji nerkowej.
Stosowanie wazopresorów katecholaminergicznych wymaga ścisłego monitorowania hemodynamicznego pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane, takie jak zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie tkanek obwodowych czy zwiększone zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Leki te powinny być podawane przez wkłucie centralne, aby uniknąć martwicy tkanek w przypadku wynaczynienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Empesin
Empesin (40 IU/2 ml) to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający octan argipresyny, stosowany jako lek drugiego rzutu w terapii wstrząsu opornego na katecholaminy, gdy nie udaje się utrzymać odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego pomimo substytucji objętości i podania wazopresorów katecholaminergicznych. Podawanie argipresyny wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych oraz funkcji narządów, a także unikania podawania bolusowego. Produkt nie powinien być stosowany zamiennie z innymi preparatami argipresyny wyrażonymi w innych jednostkach (np. P.U.), aby zapobiec błędom dawkowania. Empesin zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na ml, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej.
apatia, argipresyna, astma, ból głowy, bolus, choroby serca i naczyń, ciśnienie perfuzyjne, drgawki, migrena, niedokrwienie jelit, niedokrwienie kończyn, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, octan argipresyny, padaczka, parametry hemodynamiczne, perfuzja kończyn, retencja wody, roztwór do infuzji, senność, śpiączka terminalna, wazopresory katecholaminergiczne, wstrząs oporny na katecholaminę, zatrucie wodne, zawał jelit, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Argipresyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Argipresyna (octan argipresyny) stosowana w postaci produktu Empesin wymaga ścisłego przestrzegania zasad dawkowania i monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nagłych zmian hemodynamicznych oraz niedokrwienia mięśnia sercowego, jelit i kończyn. Produkt nie powinien być stosowany zamiennie z innymi preparatami argipresyny wyrażonymi w innych jednostkach (np. Pressor Units P.U.), aby uniknąć błędów dawkowania. Argipresyny nie należy podawać w bolusie w leczeniu wstrząsu opornego na katecholaminy, a terapię należy rozpocząć dopiero po niewystarczającej skuteczności substytucji objętości i wazopresorów katecholaminergicznych. Monitorowanie powinno obejmować parametry hemodynamiczne (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca), perfuzję narządową, stan nawodnienia oraz funkcję poszczególnych narządów.
akcja serca, argipresyna, astma, choroba wieńcowa, ciśnienie perfuzyjne, ciśnienie tętnicze, drgawki, działanie antydiuretyczne, funkcja nerek, migrena, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, nawodnienie organizmu, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, padaczka, parametry hemodynamiczne, perfuzja kończyn, perfuzja narządowa, populacja pediatryczna, równowaga elektrolitowa, rzut serca, skurcz oskrzeli, śpiączka terminalna, wazopresory katecholaminergiczne, woda pozakomórkowa, wstrząs oporny na katecholaminę, zatrucie wodne, zawał mięśnia sercowego