osobnik słabo metabolizujący
Osobnik słabo metabolizujący (ang. poor metabolizer, PM) to osoba z genetycznie uwarunkowaną zmniejszoną zdolnością do metabolizowania określonych leków lub substancji. Stan ten wynika z polimorfizmów genów kodujących enzymy wątrobowe cytochromu P450, najczęściej CYP2D6, CYP2C9 lub CYP2C19.
U osób słabo metabolizujących obserwuje się obniżoną aktywność lub całkowity brak aktywności odpowiednich enzymów metabolizujących, co prowadzi do wolniejszej eliminacji leków z organizmu. W konsekwencji standardowe dawki leków mogą osiągać wyższe stężenia w osoczu, utrzymywać się dłużej i powodować nasilone działania niepożądane lub toksyczność.
Zjawisko to ma szczególne znaczenie kliniczne w farmakoterapii, zwłaszcza przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym. U osobników słabo metabolizujących może być konieczna redukcja dawki lub wybór alternatywnego leku, który jest metabolizowany inną drogą enzymatyczną. Identyfikacja fenotypu metabolizowania pacjenta (poprzez testy farmakogenetyczne) stanowi ważny element medycyny personalizowanej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Farmakokinetyka worykonazolu cechuje się nieliniowym profilem wynikającym z wysycenia mechanizmów metabolicznych, co skutkuje nieproporcjonalnym wzrostem ekspozycji (AUCτ) przy zwiększaniu dawki, np. wzrost dawki doustnej z 200 mg do 300 mg dwa razy na dobę powoduje 2,5-krotny wzrost AUCτ. Lek charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem (biodostępność 96%), osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach. Posiłki wysokotłuszczowe obniżają Cmax o 34% i AUCτ o 24%, natomiast zmiany pH żołądka nie wpływają na wchłanianie. Worykonazol wykazuje dobrą penetrację do tkanek, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego, a jego wiązanie z białkami osocza wynosi 58%. Metabolizm wątrobowy odbywa się głównie przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2C19, co powoduje znaczną zmienność międzyosobniczą ekspozycji na lek, szczególnie u populacji azjatyckiej (15-20% słabo metabolizujących) i kaukaskiej (3-5%).
aspergiloza, biodostępność po podaniu doustnym, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, ekspozycja na lek, farmakokinetyka nieliniowa, farmakokinetyka worykonazolu, hemodializa, hydroksypropylobetadeks, izoenzym cytochromu P450, końcowa faza eliminacji, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, niedobór odporności, okres półtrwania, osobnik słabo metabolizujący, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, wiązanie z białkami osocza, właściwość grzybobójcza, zmienność międzyosobnicza -
Leksykon leków
Farmakokinetyka worykonazolu charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biodostępnością wynoszącą 96% oraz maksymalnym stężeniem w osoczu (Cₘₐₓ) osiąganym po 1-2 godzinach. Lek wykazuje nieliniową farmakokinetykę z powodu wysycenia metabolizmu, co skutkuje większym niż proporcjonalnym wzrostem ekspozycji (AUCτ) przy zwiększaniu dawki; np. wzrost dawki z 200 mg do 300 mg dwa razy na dobę powoduje 2,5-krotne zwiększenie AUCτ. Ekspozycja po dawkach doustnych 200 mg i 300 mg jest porównywalna do dawek dożylnych 3 mg/kg i 4 mg/kg mc. odpowiednio. Worykonazol wykazuje znaczną dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji 4,6 l/kg) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (58%). Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2C19, co powoduje dużą zmienność międzyosobniczą ekspozycji, szczególnie u populacji azjatyckiej (15-20% słabo metabolizujących). Metabolit N-tlenek stanowi 72% metabolitów w osoczu, jednak jest farmakologicznie nieaktywny. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z okresem półtrwania około 6 godzin po dawce 200 mg doustnej, jednak ze względu na nieliniowość farmakokinetyki, okres półtrwania nie jest miarodajny do przewidywania kumulacji.
bariera krew-mózg, biodostępność worykonazolu, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dawka nasycająca, dystrybucja do tkanek, ekspozycja AUC, farmakokinetyka w grupach specjalnych, hemodializa, hydroksypropylobetadeks, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, okres półtrwania, osobnik słabo metabolizujący, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, wchłanianie, właściwość grzybobójcza, worykonazol
