biorca przeszczepu narządu
Biorca przeszczepu narządu to pacjent, który otrzymuje narząd od dawcy (żywego lub zmarłego) w ramach procedury transplantacyjnej. Transplantacja jest zabiegiem chirurgicznym polegającym na przeniesieniu narządu, tkanki lub komórek z organizmu dawcy do organizmu biorcy w celu zastąpienia uszkodzonego lub niewydolnego narządu.
Kwalifikacja potencjalnego biorcy do przeszczepu obejmuje szczegółową ocenę stanu zdrowia, obecności chorób współistniejących, statusu immunologicznego oraz zgodności tkankowej z potencjalnymi dawcami. Istotnym elementem jest ustalenie pilności przeszczepu, co wpływa na miejsce pacjenta na liście oczekujących na narząd.
Po transplantacji biorca wymaga stosowania leków immunosupresyjnych, które zapobiegają odrzuceniu przeszczepu przez układ odpornościowy. Terapia immunosupresyjna jest zwykle prowadzona przez całe życie pacjenta i wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań infekcyjnych oraz nowotworowych.
Opieka nad biorcą przeszczepu ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje regularne monitorowanie funkcji przeszczepionego narządu, dostosowywanie dawek leków immunosupresyjnych, profilaktykę zakażeń oraz leczenie ewentualnych powikłań. Kluczowym elementem jest również edukacja pacjenta w zakresie stylu życia i samoopieki po przeszczepie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Nieczerniakowy rak skóry (NMSC) stanowi najczęstszy nowotwór złośliwy na świecie, z ponad 5,4 milionami diagnoz rocznie w USA. Dominują dwa główne typy: rak podstawnokomórkowy (BCC, 70-80%) oraz rak kolczystokomórkowy (SCC, 20-30%), z ekspozycją na promieniowanie UV jako głównym czynnikiem etiologicznym. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, biopsję i ocenę histopatologiczną, a leczenie jest wielodyscyplinarne, obejmujące chirurgię (wycięcie z marginesem 4-6 mm, chirurgia Mohsa z wskaźnikiem wyleczenia do 99%), radioterapię, leczenie miejscowe (5-fluorouracyl, imikwimod, terapia fotodynamiczna) oraz terapie systemowe (immunoterapia z inhibitorami PD-1, inhibitory szlaku Hedgehog, chemioterapia). Koszt leczenia w USA wynosi około 4,8 mld USD rocznie. Szczególną uwagę wymaga opieka nad pacjentami z immunosupresją, np. biorcami przeszczepów, u których ryzyko agresywnego SCC jest 100-krotnie wyższe.
5-fluorouracyl, badanie histopatologiczne, biopsja, biorca przeszczepu narządu, cemiplimab, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, czynnik ryzyka, dermatolog, dermatologia, imikwimod, immunomodulacja, immunosupresja, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor szlaku Hedgehog, komórka nowotworowa, krem z filtrem, krioterapia, lek immunosupresyjny, łyżeczkowanie i elektrokoagulacja, NMSC, obraz ciała, onkolog kliniczny, patolog, pembrolizumab, pielęgniarka onkologiczna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciało anty-PD-1, przewlekła białaczka limfocytowa, radioterapeuta, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry nieczerniakowy, rak z komórek Merkla, rogowacenie słoneczne, sonidegib, terapia fotodynamiczna, układ odpornościowy, wismodegib, wycięcie chirurgiczne, zespół znamion dysplastycznych, znamię dysplastyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cymevene 500 mg
Cymevene, zawierający 500 mg gancyklowiru sodowego w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do walgancyklowiru, jego prolika. Najczęstsze i najcięższe działania niepożądane obejmują reakcje hematologiczne, takie jak neutropenia, niedokrwistość i małopłytkowość. Neutropenia pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach leczenia indukcyjnego lub po skumulowanej dawce ≤ 200 mg/kg mc, z normalizacją liczby neutrofili w ciągu 2-5 dni po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki. Ciężka neutropenia występuje częściej u pacjentów z HIV (14%) niż u biorców przeszczepów (3-10%). Małopłytkowość jest szczególnie ryzykowna u pacjentów z wyjściową liczbą płytek < 100 000/μl oraz u osób z immunosupresją jatrogeniczną. Odwarstwienie siatkówki zgłaszano wyłącznie u pacjentów z HIV i cytomegalowirusowym zapaleniem siatkówki. Dożylne podawanie gancyklowiru wiąże się z mniejszym ryzykiem biegunki niż doustny walgancyklowir. Inne działania niepożądane różnią się w zależności od populacji – gorączka, zakażenia drożdżakowe, depresja i ciężka neutropenia są częstsze u pacjentów z HIV, natomiast zaburzenia czynności nerek i wątroby u biorców przeszczepów.
agranulocytoza, biorca przeszczepu narządu, ciężka neutropenia, ciężka trombocytopenia, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, cytopenia, gancyklowir sodowy, granulocytopenia, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja hematologiczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie wątroby, zakażenie drożdżakowe, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka doliny – Zapobieganie i profilaktyka
Gorączka doliny (coccidioidomycosis) jest grzybiczą chorobą wywoływaną przez Coccidioides, występującą w suchych, pustynnych regionach. Profilaktyka opiera się głównie na ograniczeniu ekspozycji na zarodniki grzyba poprzez unikanie przebywania na zewnątrz podczas burz pyłowych, stosowanie masek ochronnych typu N95 (certyfikowanych przez NIOSH) z prawidłowym dopasowaniem, nawilżanie gleby przed pracami ziemnymi oraz stosowanie filtracji powietrza z filtrami HEPA. Wskazane jest także pokrywanie otwartych powierzchni gleby roślinnością lub materiałami stabilizującymi oraz zachowanie higieny osobistej, w tym dokładne mycie ran i zmiana ubrań po ekspozycji na pył. Profilaktyczne stosowanie leków przeciwgrzybiczych, takich jak itrakonazol lub flukonazol w dawce 400 mg/dobę przez 6 tygodni, może być rozważane u osób z obniżoną odpornością lub po ekspozycji, jednak decyzja ta powinna być indywidualnie oceniana przez lekarza.
biorca przeszczepu narządu, choroba grzybicza, ciąża, coccidioides, cukrzyca, filtr HEPA, flukonazol, gorączka doliny, grupa wysokiego ryzyka, HIV/AIDS, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, leki immunosupresyjne, maska N95, obniżona odporność, oczyszczacz powietrza, osłabiony układ odpornościowy, powikłanie, profilaktyka farmakologiczna, progresja choroby, ryzyko zakażenia, zarodniki grzyba - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna, stosowana w leczeniu immunosupresyjnym, nie była przedmiotem odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, a dostępne dane pochodzą głównie z rejestrów transplantacji i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. U pacjentek po przeszczepieniu narządów, leczonych cyklosporyną, odnotowano podwyższone ryzyko przedwczesnego porodu (<37. tygodnia), z odsetkiem wynoszącym 52% dla przeszczepów nerki, 35% dla wątroby i serca. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ cyklosporyny na rozwój zarodka i płodu nawet przy dawkach poniżej maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD) obliczonej na podstawie powierzchni ciała (BSA). Produkt Sandimmun nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana. Dodatkowo, obecność etanolu w preparacie stanowi dodatkowe ryzyko w okresie ciąży.
badanie przedkliniczne, biorca przeszczepu, biorca przeszczepu narządu, ciąża, ciśnienie krwi, cyklosporyna, czynność nerek, dawkowanie leku, działanie niepożądane leku, laktacja, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie ciążowe, płodność, poród przedwczesny, powierzchnia ciała, przenikanie cyklosporyny do mleka, przeszczep narządu, stan przedrzucawkowy, stężenie leku w mleku, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada wrodzona