gamety

Gamety to wyspecjalizowane komórki rozrodcze, które powstają w narządach płciowych (gonadach) organizmów rozmnażających się płciowo. U ludzi wyróżniamy dwa rodzaje gamet: męskie – plemniki (spermatozoidy), produkowane w jądrach oraz żeńskie – komórki jajowe (oocyty), wytwarzane w jajnikach.

Kluczową cechą gamet jest ich haploidalny charakter – zawierają one pojedynczy zestaw chromosomów (23 chromosomy u człowieka), co stanowi połowę materiału genetycznego komórek somatycznych. Dzięki temu podczas zapłodnienia, gdy plemnik łączy się z komórką jajową, powstaje zygota o diploidalnej liczbie chromosomów (46 u człowieka).

Proces powstawania gamet, zwany gametogenezą, obejmuje spermatogenezę u mężczyzn i oogenezę u kobiet. Oba procesy bazują na podziale mejotycznym, który prowadzi do redukcji liczby chromosomów oraz zapewnia różnorodność genetyczną potomstwa poprzez rekombinację genetyczną i losowy rozdział chromosomów.

Gamety wykazują wyraźny dymorfizm płciowy. Plemniki są małe, ruchliwe i produkowane w dużych ilościach (miliony dziennie), podczas gdy komórki jajowe są znacznie większe, bogate w cytoplazmatyczne składniki odżywcze i wytwarzane w ograniczonej liczbie (zwykle jedna dojrzała komórka jajowa miesięcznie u kobiet w wieku rozrodczym).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl