wychwyt zwrotny norepinefryny
Wychwyt zwrotny norepinefryny (reuptake) to proces, w którym norepinefryna (nazywana również noradrenaliną) jest transportowana z powrotem do zakończeń presynaptycznych neuronów noradrenergicznych po uwolnieniu do szczeliny synaptycznej. Za proces ten odpowiada specyficzny transporter norepinefryny (NET), który jest białkiem błonowym zlokalizowanym w neuronach noradrenergicznych.
Proces wychwytu zwrotnego norepinefryny odgrywa kluczową rolę w regulacji przekaźnictwa noradrenergicznego w układzie nerwowym. Poprzez usuwanie norepinefryny ze szczeliny synaptycznej, wychwyt zwrotny ogranicza czas działania tego neuroprzekaźnika na receptory postsynaptyczne, co wpływa na intensywność i czas trwania przekaźnictwa synaptycznego.
Zaburzenia wychwytu zwrotnego norepinefryny mają istotne znaczenie w patofizjologii wielu zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych, w tym depresji, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) oraz zaburzeń lękowych. Leki hamujące wychwyt zwrotny norepinefryny, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego norepinefryny (SNRI) czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), są szeroko stosowane w farmakoterapii tych zaburzeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Medikinet CR 60 mg 60 mg
Medikinet CR, zawierający metylofenidat chlorowodorek w dawkach od 5 mg do 60 mg, jest lekiem psychostymulującym stosowanym w leczeniu ADHD u dorosłych i dzieci. Mechanizm działania polega na blokowaniu zwrotnego wychwytu norepinefryny i dopaminy oraz zwiększeniu uwalniania monoamin, co prowadzi do łagodnego pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach klinicznych EMMA (363 pacjentów, dawka do 60 mg/dobę, średnio 0,55 mg/kg mc., 24 tygodnie) i QUMEA (162 pacjentów, dawka do 120 mg/dobę, średnio 0,9 mg/kg mc., 20 tygodni) wykazano istotne statystycznie zmniejszenie objawów ADHD ocenianych za pomocą Wender-Reimherr-Interview (WRI), z efektami terapeutycznymi odpowiednio o wielkości 0,39 (p=0,002) i 0,54 (p=0,0001). W badaniu COMPAS (433 pacjentów, średnia dawka 48,8 mg/dobę, 52 tygodnie) potwierdzono skuteczność Medikinet CR w połączeniu z terapią poznawczo-behawioralną, wykazując istotne zmniejszenie punktacji CAARS-O: L (p=0,003).
ADHD, aktywujący układ siatkowaty, badanie kliniczne kontrolowane placebo, enancjomery metylofenidatu, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, Medikinet CR, metylofenidatu chlorowodorek, monoaminy, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie korowe, prowadzenie kliniczne, psychoterapia poznawczo-behawioralna, skala CAARS-O, skala WRI, sympatykomimetyki, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny norepinefryny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Medikinet CR 20 mg 20 mg
Medikinet CR, będący lekiem z grupy psychoanaleptyków i sympatykomimetyków o działaniu ośrodkowym (kod ATC: N06BA04), wykazuje łagodne pobudzające działanie na OUN, głównie poprzez blokadę zwrotnego wychwytu norepinefryny i dopaminy oraz zwiększenie ich uwalniania. Preparat jest mieszaniną enancjomerów d- i l-treo metylofenidatu, z przewagą aktywności farmakologicznej enancjomeru d-. W badaniach klinicznych EMMA (n=363, 24 tygodnie, dawka 10-60 mg/dobę, średnio 0,55 mg/kg m.c.) i QUMEA (n=162, 20 tygodni, dawka 20-120 mg/dobę, średnio 0,9 mg/kg m.c.) wykazano istotne zmniejszenie punktacji w kwestionariuszu WRI (odpowiednio -18,88 vs -13,99 i -13,2 vs -6,2 dla placebo), z wielkością efektu 0,39 i 0,54 oraz wyższym odsetkiem odpowiedzi na leczenie (53% vs 37% i 49% vs 18%). W badaniu EMMA zaobserwowano różnice w odpowiedzi na leczenie zależne od płci, gdzie u mężczyzn skuteczność była widoczna przy dawkach >0,7 mg/kg, a u kobiet już przy dawkach <0,7 mg/kg.
ADHD, analiza wariancji ANOVA, badanie kontrolowane placebo, efekt terapeutyczny, enancjomer, lek nootropowy, lek psychopobudzający, metylofenidat chlorowodorek, mieszanina racemiczna, monoamina, ośrodkowy układ nerwowy, podwójna ślepa próba, prowadzenie kliniczne, przedział ufności, psychoterapia poznawczo-behawioralna, randomizowane badanie kliniczne, skala CAARS-O:L, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, WRAADS, wychwyt dopaminy, wychwyt zwrotny norepinefryny