Picornaviridae
Picornaviridae to rodzina małych, bezotoczkowych wirusów RNA o pojedynczej nici o dodatniej polarności, które stanowią istotny czynnik etiologiczny wielu chorób ludzkich i zwierzęcych. Ich nazwa pochodzi od połączenia słów „pico” (mały) oraz „RNA” (rodzaj kwasu nukleinowego), co odzwierciedla ich niewielki rozmiar (około 30 nm średnicy) i materiał genetyczny.
Do rodziny Picornaviridae należą klinicznie ważne rodzaje wirusów, takie jak enterowirusy (w tym poliovirus, Coxsackie A i B, echowirusy), rhinowirusy (główna przyczyna przeziębień), wirus zapalenia wątroby typu A oraz wirus pryszczycy. Genom tych wirusów ma długość około 7-8,8 kb i koduje pojedynczą poliproteinę, która jest następnie poddawana obróbce proteolitycznej, tworząc białka strukturalne i niestrukturalne.
Zakażenia picornawirusami mogą manifestować się w różny sposób – od łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych, przez zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, po chorobę Heinego-Medina (poliomyelitis). Drogi transmisji obejmują głównie szlak fekalno-oralny oraz drogę kropelkową, co sprawia, że w środowiskach o niskich standardach higienicznych zakażenia te mogą szybko się rozprzestrzeniać.
Diagnostyka zakażeń picornawirusami opiera się głównie na metodach molekularnych (RT-PCR), hodowli wirusów oraz testach serologicznych. Leczenie ma zwykle charakter objawowy, choć dla niektórych typów picornawirusów dostępne są szczepionki (np. przeciwko polio czy wirusowemu zapaleniu wątroby typu A). Ze względu na zdolność tych wirusów do szybkiej ewolucji, stanowią one ciągłe wyzwanie dla medycyny i zdrowia publicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Etiologia i przyczyny
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) jest ostrą, samoograniczającą się chorobą wątroby wywołaną przez wirus HAV, należący do rodzaju Hepatovirus w rodzinie Picornaviridae. HAV to bezosłonkowy wirus ikozaedralny o wielkości 27-32 nm, z genomem jednoniciowego RNA o dodatniej polarności długości 7,5 kb. Zakażenie następuje głównie drogą fekalno-oralną poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. Okres inkubacji wynosi 2-6 tygodni, a zakaźność trwa od 2 tygodni przed wystąpieniem objawów do około tygodnia po pojawieniu się żółtaczki. Objawy kliniczne obejmują fazę przedżółtaczkową trwającą 5-7 dni z objawami prodromalnymi, a następnie żółtaczkę. Piorunująca niewydolność wątroby występuje rzadko (<1%), a zakażenie nie przechodzi w formę przewlekłą. Nietypowe postaci, takie jak przetrwała cholestaza (<5%), nawracające zapalenie wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby (3%) oraz piorunujące zapalenie wątroby (<1%), stanowią rzadkie powikłania.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba wątroby, droga fekalno-oralna, droga krwiopochodna, faza przedżółtaczkowa, jednoniciowy RNA, kontakt seksualny, niewydolność wątroby, odpowiedź immunologiczna, Picornaviridae, piorunująca niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczep wątroby, stan zapalny, szczepionka przeciwko WZW A, uszkodzenie wątroby, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, zaburzenia krzepnięcia krwi, żółtaczka