szczepionka przeciwko WZW A
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A) jest preparatem immunologicznym zawierającym inaktywowany wirus HAV (Hepatitis A Virus), który po podaniu stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał chroniących przed zakażeniem. Skuteczność szczepionki sięga ponad 95%, a odporność pojawia się już po 2-4 tygodniach od podania pierwszej dawki.
Standardowy schemat szczepienia obejmuje dwie dawki w odstępie 6-12 miesięcy, co zapewnia długotrwałą ochronę, szacowaną nawet na 20-25 lat. Szczepionka jest zalecana osobom podróżującym do rejonów endemicznego występowania WZW A, pracownikom służby zdrowia, osobom z przewlekłymi chorobami wątroby oraz grupom zawodowym mającym kontakt z ściekami.
Szczepionka przeciwko WZW A charakteryzuje się bardzo dobrym profilem bezpieczeństwa. Najczęstsze działania niepożądane to łagodne i przejściowe reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie w miejscu wkłucia) oraz ogólne (zmęczenie, ból głowy). Ciężkie reakcje niepożądane występują niezwykle rzadko. Szczepionka jest przeciwwskazana u osób z nadwrażliwością na składniki preparatu oraz u pacjentów z ostrą chorobą gorączkową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Etiologia i przyczyny
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) jest ostrą, samoograniczającą się chorobą wątroby wywołaną przez wirus HAV, należący do rodzaju Hepatovirus w rodzinie Picornaviridae. HAV to bezosłonkowy wirus ikozaedralny o wielkości 27-32 nm, z genomem jednoniciowego RNA o dodatniej polarności długości 7,5 kb. Zakażenie następuje głównie drogą fekalno-oralną poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. Okres inkubacji wynosi 2-6 tygodni, a zakaźność trwa od 2 tygodni przed wystąpieniem objawów do około tygodnia po pojawieniu się żółtaczki. Objawy kliniczne obejmują fazę przedżółtaczkową trwającą 5-7 dni z objawami prodromalnymi, a następnie żółtaczkę. Piorunująca niewydolność wątroby występuje rzadko (<1%), a zakażenie nie przechodzi w formę przewlekłą. Nietypowe postaci, takie jak przetrwała cholestaza (<5%), nawracające zapalenie wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby (3%) oraz piorunujące zapalenie wątroby (<1%), stanowią rzadkie powikłania.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba wątroby, droga fekalno-oralna, droga krwiopochodna, faza przedżółtaczkowa, jednoniciowy RNA, kontakt seksualny, niewydolność wątroby, odpowiedź immunologiczna, Picornaviridae, piorunująca niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczep wątroby, stan zapalny, szczepionka przeciwko WZW A, uszkodzenie wątroby, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, zaburzenia krzepnięcia krwi, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Epidemiologia
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego, charakteryzującym się zmienną endemicznością zależną od warunków sanitarnych i społeczno-ekonomicznych. Globalnie rocznie dochodzi do około 100 milionów zakażeń HAV, z czego 1,5 miliona to przypadki objawowe, skutkujące 15 000–30 000 zgonów. Epidemiologia WZW A ulega istotnym zmianom, m.in. przesunięciu wieku zakażenia w kierunku starszych grup wiekowych, co wiąże się z cięższym przebiegiem choroby (tzw. paradoks epidemiologii). W krajach rozwiniętych obserwuje się spadek zapadalności do 1,2/100 000 mieszkańców, głównie dzięki poprawie warunków sanitarnych i wprowadzeniu szczepień, jednak wzrasta liczba ognisk w grupach wysokiego ryzyka, takich jak osoby używające substancji psychoaktywnych, osoby bezdomne, MSM oraz podróżujący do krajów o wyższej endemiczności. Nadzór epidemiologiczny opiera się na obowiązkowym zgłaszaniu przypadków, monitoringu laboratoryjnym (przeciwciała anty-HAV IgM, RNA HAV) oraz nowoczesnych metodach, takich jak nadzór ściekowy i systemy wywiadu epidemicznego, które zwiększają wykrywalność ognisk i umożliwiają szybką reakcję.
droga fekalno-oralna, endemiczność, genotypowanie wirusa, immunoglobulina, nadzór epidemiologiczny, nadzór ściekowy, odporność zbiorowiskowa, ognisko epidemiczne, ostre zapalenie wątroby, profilaktyka poekspozycyjna, program szczepień, przeciwciała anty-HAV IgG, seropozytywność, seroprewalencja, szczepienie poekspozycyjne, szczepionka przeciwko WZW A, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A