beta-laktamaza AmpC
Beta-laktamaza AmpC to enzym bakteryjny, który inaktywuje antybiotyki beta-laktamowe poprzez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego. Należy do klasy C beta-laktamaz i występuje głównie u bakterii Gram-ujemnych, zwłaszcza z rodziny Enterobacteriaceae, takich jak Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Enterobacter spp., Citrobacter spp. oraz Pseudomonas aeruginosa.
W przeciwieństwie do beta-laktamaz o szerokim spektrum (ESBL), enzymy AmpC skutecznie hydrolizują cefalosporyny I i II generacji oraz cefamycyny (np. cefoksytynę). Wykazują również oporność na inhibitory beta-laktamaz, takie jak kwas klawulanowy, sulbaktam i tazobaktam, co znacząco utrudnia terapię zakażeń wywołanych przez szczepy produkujące te enzymy.
Beta-laktamazy AmpC mogą być kodowane chromosomalnie lub plazmidowo. Geny chromosomalne mogą ulegać indukcji pod wpływem niektórych antybiotyków (np. cefoksytyny, imipanemu) lub derepresji wskutek mutacji, co prowadzi do konstytutywnej nadprodukcji enzymu. Geny plazmidowe (np. CMY, FOX, ACT) są szczególnie niebezpieczne ze względu na możliwość łatwego rozprzestrzeniania się pomiędzy różnymi szczepami bakterii.
W leczeniu zakażeń wywołanych przez szczepy produkujące AmpC skuteczne pozostają karbapenemy, niektóre cefalosporyny IV generacji (np. cefepim) oraz połączenia z nowszymi inhibitorami beta-laktamaz, takimi jak awibaktam. Detekcja produkcji AmpC w laboratorium wymaga specjalistycznych testów fenotypowych lub metod molekularnych, gdyż standardowe testy wrażliwości mogą nie wykrywać tych mechanizmów oporności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefotaxime Dali Pharma 1 g
Cefotaksym, będący beta-laktamowym antybiotykiem z grupy cefalosporyn III generacji (kod ATC: J01DD01), wykazuje szerokie spektrum działania bakteriobójczego poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, głównie przez blokadę białek wiążących penicylinę (PBPs). Jego skuteczność zależy od utrzymania stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla danego patogenu, co jest kluczowe dla optymalizacji dawkowania. Oporność na cefotaksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz (ESBL, AmpC), modyfikacji PBPs, zaburzeń penetracji leku oraz aktywnego usuwania przez pompy efflux. Istotna jest krzyżowa oporność z ceftriaksonem i innymi beta-laktamami, co ma znaczenie przy planowaniu terapii zakażeń wywołanych przez szczepy oporne.
antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, beta-laktamaza AmpC, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna trzeciej generacji, cefotaksym, diagnostyka mikrobiologiczna, dwoinka zapalenia płuc, działanie bakteriobójcze, Enterobacterales, Escherichia coli, farmakodynamika, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, lek przeciwbakteryjny, lekowrażliwość, mechanizm działania, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, oporność nabyta, peptydoglikan, pompa efflux, Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae, synteza bakteryjnej ściany komórkowej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefotaxime Dali Pharma 2 g
Cefotaksym, cefalosporyna III generacji (kod ATC: J01DD01), wykazuje szerokie spektrum działania bakteriobójczego poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, blokując aktywność białek wiążących penicylinę (PBPs), zwłaszcza transpeptydaz. Skuteczność terapii zależy od utrzymania stężenia leku powyżej MIC w miejscu zakażenia. Oporność na cefotaksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz ESBL i AmpC, modyfikacji PBPs (np. u Streptococcus pneumoniae i MRSA), zmniejszonej penetracji leku oraz aktywnego usuwania przez pompy efflux. Cefotaksym wykazuje oporność krzyżową z ceftriaksonem i innymi beta-laktamami. EUCAST definiuje wartości MIC graniczne dla wrażliwości i oporności, np. dla Enterobacterales ≤ 1 mg/L (wrażliwe) i > 2 mg/L (oporne), a dla Streptococcus pneumoniae ≤ 0,5 mg/L i > 2 mg/L (inne niż ZOMR).
antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza AmpC, beta-laktamaza ESBL, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna trzeciej generacji, cefotaksym, ceftriakson, diagnostyka mikrobiologiczna, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, lek przeciwbakteryjny, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, oporność krzyżowa, pierścień beta-laktamowy, Streptococcus pneumoniae, synteza peptydoglikanu, terapia przeciwdrobnoustrojowa, zakażenie bakteryjne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefazolin Phagecon 1 g
Cefazolina, antybiotyk beta-laktamowy z grupy cefalosporyn I generacji (kod ATC: J01DB04), wykazuje bakteriobójcze działanie poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, blokując białka wiążące penicylinę (PBP), zwłaszcza enzymy transpeptydazowe. Skuteczność terapeutyczna cefazoliny jest ściśle związana z utrzymaniem stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) w miejscu zakażenia. Oporność na cefazolinę może wynikać z inaktywacji enzymatycznej przez β-laktamazy (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji PBP, ograniczonego przenikania przez ścianę komórkową bakterii Gram-ujemnych oraz aktywnego usuwania leku przez pompy efflux. Występuje również oporność krzyżowa z innymi beta-laktamami, co ma znaczenie kliniczne przy doborze terapii.
antybiotyk beta-laktamowy, bakteroid kruchy, beta-laktamaza, beta-laktamaza AmpC, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna pierwszej generacji, działanie bakteriobójcze, enzym transpeptydazowy, EUCAST, gronkowiec oporny na metycylinę, gronkowiec złocisty, minimalne stężenie hamujące, MRSA, MSSA, oporność krzyżowa, pałeczka odmieńca, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, pałeczka zapalenia płuc, pneumokok, synteza ściany komórkowej bakterii