rak pochwy i sromu
Rak pochwy to złośliwy nowotwór rozwijający się w tkankach pochwy, najczęściej w jej górnej części. Występuje rzadko, stanowiąc ok. 1-2% nowotworów żeńskiego układu rozrodczego. Dominującym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (ok. 85-90% przypadków), rzadziej występują gruczolakoraki, czerniak złośliwy i mięsaki. Głównym czynnikiem ryzyka jest zakażenie wirusem HPV, zwłaszcza typami wysokiego ryzyka onkogennego (16, 18).
Rak sromu to nowotwór złośliwy zewnętrznych narządów płciowych kobiety, stanowiący około 4% nowotworów żeńskiego układu rozrodczego. Najczęstszą postacią histologiczną jest rak płaskonabłonkowy (ok. 90% przypadków). Wyróżnia się dwa główne typy etiopatogenetyczne: związany z infekcją HPV, występujący u młodszych kobiet, oraz niezwiązany z HPV, rozwijający się na podłożu dystrofii (liszaj twardzinowy), częstszy u starszych pacjentek.
Diagnostyka obu nowotworów obejmuje badanie ginekologiczne, kolposkopię, badania obrazowe (USG, MRI, CT) oraz biopsję z badaniem histopatologicznym. W ocenie zaawansowania wykorzystuje się klasyfikację FIGO. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i może obejmować zabieg chirurgiczny (wulwektomia w przypadku raka sromu, kolpektomia przy raku pochwy), radioterapię oraz chemioterapię, często w schematach skojarzonych.
Rokowanie w obu nowotworach zależy głównie od stopnia zaawansowania w momencie rozpoznania, głębokości naciekania oraz zajęcia węzłów chłonnych. Pięcioletnie przeżycia w raku pochwy wahają się od 60-70% w I stopniu do 15-30% w IV stopniu, natomiast w raku sromu od ponad 90% w I stopniu do około 20% w IV stopniu zaawansowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Epidemiologia
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z około 80% aktywnych seksualnie osób zakażonych przynajmniej raz w życiu. Prewalencja HPV w populacji USA wynosi 40,0% (41,8% u mężczyzn, 38,4% u kobiet), a typy wysokiego ryzyka, takie jak HPV16 (3,2%) i HPV18 (1,4%), odpowiadają za większość nowotworów związanych z HPV, w tym 70% przypadków raka szyjki macicy. Zakażenia są szczególnie częste u kobiet poniżej 25 roku życia (24%) oraz w regionach takich jak Afryka Subsaharyjska (24%) i Ameryka Łacińska (16%). Czynniki ryzyka obejmują płeć, wiek, liczbę partnerów seksualnych oraz stan immunologiczny, z wyższą częstością zakażeń u osób z immunosupresją i HIV. U mężczyzn, zwłaszcza MSM, obserwuje się wyższą prewalencję zakażeń HPV, a obrzezanie wiąże się z mniejszym ryzykiem zakażenia. Przetrwałe zakażenie HPV wysokiego ryzyka jest głównym czynnikiem etiologicznym raka szyjki macicy oraz innych nowotworów anogenitalnych i gardła.
brodawka anogenitalna, brodawka narządów płciowych, CIN2+, HPV DNA-pozytywny, HSIL, immunosupresja, infekcja przenoszona drogą płciową, inwazyjny rak szyjki macicy, LSIL, MSM, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, nieprawidłowy wynik testu Pap, odporność stadna, rak gardła, rak odbytu, rak pochwy i sromu, rak prącia, rak szyjki macicy, stan przedrakowy, szczepionka czterowalentna, szczepionka dwuwalentna, szczepionka dziewięciowalentna, szczepionka Gardasil, test DNA HPV, typ HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus onkogenny