induktor CYP1A2
Induktor CYP1A2 to substancja, która zwiększa ekspresję i aktywność enzymu cytochromu P450 1A2 (CYP1A2), jednego z kluczowych enzymów uczestniczących w metabolizmie wielu leków i ksenobiotyków. CYP1A2 stanowi około 13% całkowitej zawartości enzymów cytochromu P450 w wątrobie i odgrywa istotną rolę w biotransformacji substancji takich jak kofeina, teofilina, klozapina oraz niektórych antydepresantów.
Do najważniejszych induktorów CYP1A2 należą dym tytoniowy (zawierający wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), niektóre leki (np. omeprazol, karbamazepina, ryfampicyna), a także składniki żywności takie jak węglowodory aromatyczne powstające podczas grillowania mięsa oraz substancje zawarte w warzywach krzyżowych. Indukcja tego enzymu prowadzi do przyspieszenia metabolizmu leków będących jego substratami, co może skutkować obniżeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym zmniejszeniem efektu terapeutycznego.
Znajomość statusu indukcji CYP1A2 jest niezwykle istotna w praktyce klinicznej, szczególnie przy planowaniu farmakoterapii lekami o wąskim indeksie terapeutycznym. U pacjentów palących tytoń często konieczne jest zwiększenie dawki leków metabolizowanych przez CYP1A2, aby osiągnąć ten sam efekt terapeutyczny co u osób niepalących. W badaniach klinicznych ocena statusu indukcji CYP1A2 może być dokonywana poprzez test z kofeiną, która jest modelowym substratem tego enzymu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tizanor 4 mg
Tyzanidyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silni inhibitory CYP1A2, tacy jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, powodują znaczące zwiększenie stężenia tyzanidyny w osoczu (odpowiednio 33- i 10-krotne zwiększenie AUC), co może prowadzić do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, senności, zawrotów głowy, zaburzeń psychomotorycznych, a nawet śpiączki. Z tego względu ich jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Inne leki hamujące CYP1A2 (np. amiodaron, cymetydyna, fluorochinolony, doustne środki antykoncepcyjne) również zwiększają stężenie tyzanidyny i nasilają jej działania niepożądane, dlatego ich stosowanie z tyzanidyną jest niezalecane. Ponadto, łączenie tyzanidyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, amitryptylina, azytromycyna) zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.
agonista receptora alfa-2 adrenergicznego, amiodaron, antagonista receptora H2, AUC, baklofen, biodostępność, bradykardia, cymetydyna, CYP1A2, cyprofloksacyna, doustny środek antykoncepcyjny, enoksacyna, fluorochinolon, fluwoksamina, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, klonidyna, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający i nasenny, meksyletyna, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, pefloksacyna, propafenon, rofekoksyb, ryfampicyna, sedacja, senność, tachykardia z odbicia, tyklopidyna, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Aspartam – Interakcje
Aspartam (E 951), stosowany jako substancja pomocnicza w lekach takich jak Ayupil (z klozapiną, zawierający od 1,6 mg do 24,8 mg aspartamu na tabletkę) oraz Mirtagen (z mirtazapiną, zawierający od 3 mg do 9 mg aspartamu na tabletkę), może wpływać na farmakodynamikę i farmakokinetykę leków, zwłaszcza tych działających na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Aspartam może modyfikować metabolizm dopaminy i serotoniny, co jest istotne przy stosowaniu leków przeciwpsychotycznych i przeciwdepresyjnych. Ponadto, wpływa na próg drgawkowy u pacjentów z padaczką oraz może oddziaływać na metabolizm leków przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A2 i CYP3A4, co wymaga uwagi przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów (np. fluwoksaminy, kofeiny) lub induktorów (np. omeprazolu). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi depot, inhibitorami MAO, SSRI, benzodiazepinami, opioidami oraz lekami przeciwhistaminowymi ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego i innych poważnych interakcji.
aspartam, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, biodostępność, cytochrom P450, działanie sedatywne, erytromycyna, fenytoina, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klozapina, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, mirtazapina, noradrenalina, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Anagrelide Accord 1 mg
Anagrelid, stosowany w leczeniu nadpłytkowości samoistnej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2, co determinuje jego potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i enoksacyna, mogą zwiększać stężenie anagrelidu we krwi, co wymaga dostosowania dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Z kolei induktory CYP1A2, np. omeprazol, zmniejszają ekspozycję na anagrelid, jednocześnie zwiększając stężenie jego aktywnego metabolitu, co również wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej korekty dawki. Anagrelid wykazuje umiarkowaną aktywność hamującą CYP1A2, co może podnosić stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym, np. teofiliny. Ponadto, anagrelid jako inhibitor PDE III może nasilać działanie leków inotropowych (milrynon, enoksymon, amrynon, olprynon, cylostazol), co wymaga ostrożności szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. W badaniach klinicznych wykazano brak wpływu anagrelidu na farmakokinetykę digoksyny i warfaryny, co jest istotne dla pacjentów wymagających terapii skojarzonej.
agregacja płytek krwi, anagrelid, biodostępność, CYP1A2, digoksyna, działanie inotropowe, enoksacyna, fluwoksamina, fosfodiesteraza typu III, funkcja płytek krwi, hormonalne środki antykoncepcyjne, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, leki inotropowe, nadpłytkowość samoistna, omeprazol, PDE III, POChP, teofilina, warfaryna, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Interakcje leku – Olzapin 15 mg
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co powoduje, że jej stężenia w surowicy mogą ulegać znacznym zmianom pod wpływem inhibitorów i induktorów tego enzymu. Palenie tytoniu oraz karbamazepina indukują CYP1A2, co prowadzi do zmniejszenia stężenia olanzapiny i może wymagać zwiększenia dawki. Natomiast inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, znacząco zwiększają stężenia olanzapiny (Cmax wzrasta o 54-77%, AUC o 52-108%), co wymaga rozważenia redukcji dawki. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), leki zobojętniające kwas solny oraz cymetydyna nie wpływają istotnie na farmakokinetykę olanzapiny.
agonista dopaminy, biodostępność olanzapiny, biperyden, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, depresja oddechowa, diazepam, EKG, farmakokinetyka olanzapiny, fluoksetyna, fluwoksamina, funkcja poznawcza, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, klirens olanzapiny, lek przeciwparkinsonowski, lek psychotropowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lek wydłużający odstęp QTc, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, parkinsonizm, teofilina, walproinian, warfaryna, węgiel aktywowany, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Tizagelan 4 mg
Tyzanidyna, będąca substratem CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, zwiększają stężenie tyzanidyny w surowicy od 10 do 33-krotnie, co prowadzi do znacznego nasilenia działań niepożądanych, w tym hipotensji i sedacji, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP1A2 (np. amiodaron, werapamil, cymetydyna) również podnoszą stężenie tyzanidyny i wymagają unikania lub ścisłego monitorowania pacjenta. Złożone hormonalne leki antykoncepcyjne umiarkowanie zwiększają ekspozycję na tyzanidynę, co może nasilać działania niepożądane. Induktory CYP1A2, takie jak ryfampicyna, mogą obniżać stężenie tyzanidyny, potencjalnie osłabiając jej efekt terapeutyczny, co może wymagać korekty dawki.
antagonista receptora H2, benzodiazepina, beta-bloker, bradykardia, cyprofloksacyna, depresant OUN, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, fluorochinolon, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor COX-2, inhibitor CYP1A2, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie tętnicze, opioid, płukanie żołądka, ryfampicyna, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyzanidyna, udar naczyniowo-mózgowy, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, wymuszona diureza, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół zaburzeń oddechowych, złożony hormonalny lek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Ceurolex SR 4 mg
Ropinirol, składnik preparatu Ceurolex SR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez izoenzym CYP1A2 cytochromu P450. Inhibitory CYP1A2, takie jak cyprofloksacyna, enoksacyna i fluwoksamina, znacząco zwiększają dostępność biologiczną ropinirolu (wzrost Cmax o 60% i AUC o 84%), co wymaga dostosowania dawki w trakcie ich stosowania. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono przy jednoczesnym podawaniu ropinirolu (2 mg, 3x/dobę) z lewodopą, domperydonem oraz teofiliną. Natomiast neuroleptyki i antagoniści dopaminy (np. sulpiryd, metoklopramid) mogą obniżać skuteczność ropinirolu poprzez antagonizm receptorów dopaminergicznych, co wskazuje na konieczność unikania ich jednoczesnego stosowania.
acenokumarol, antagonista dopaminy, antagonista witaminy K, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, domperidon, fluorochinolony, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lewodopa, metoklopramid, neuroleptyki, niedociśnienie ortostatyczne, receptor dopaminergiczny, SSRI, sulpiryd, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Nironovo SR 2 mg
Ropinirol, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Antagoniści dopaminy, tacy jak neuroleptyki, sulpiryd czy metoklopramid, znacząco obniżają skuteczność terapeutyczną ropinirolu i powinny być unikane. Inhibitory CYP1A2, w tym cyprofloksacyna, enoksacyna i fluwoksamina, zwiększają stężenie ropinirolu (Cmax o 60%, AUC o 84%), co może nasilać działania niepożądane i wymagać dostosowania dawki. Hormonalna terapia zastępcza oraz doustne środki antykoncepcyjne podnoszą stężenie ropinirolu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki przy rozpoczęciu lub zakończeniu HTZ. Palenie tytoniu, jako induktor CYP1A2, obniża stężenie ropinirolu, a zmiana nawyków palenia może wymagać zmiany dawkowania.
acenokumarol, antagonista dopaminy, antagonista witaminy K, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, cytochrom P450-CYP1A2, czas protrombinowy, domperydon, działanie niepożądane, działanie sedatywne, enoksacyna, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek dopaminergiczny, lewodopa, metoklopramid, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, ropinirol, sulpiryd, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Olanzapina Stada 5 mg
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co powoduje, że jej farmakokinetyka jest istotnie modyfikowana przez inhibitory i induktory tego enzymu. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, przyspieszają metabolizm olanzapiny, prowadząc do zmniejszenia jej stężenia w osoczu, co może wymagać monitorowania stanu klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Z kolei inhibitory CYP1A2, np. fluwoksamina, powodują znaczący wzrost stężenia maksymalnego (Cmax) olanzapiny o 54-77% oraz pola pod krzywą stężenia (AUC) o 52-108%, co wskazuje na konieczność rozważenia redukcji dawki olanzapiny. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Inne substancje, takie jak fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), leki zobojętniające kwas solny, cymetydyna, lit, biperyden i walproinian, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny.
agonista dopaminy, biodostępność olanzapiny, biperiden, cymetydyna, cyprofloksacyna, diazepam, farmakokinetyka olanzapiny, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwparkinsonowski, lit, odstęp QTc, otępienie, palenie tytoniu, stężenie terapeutyczne, teofilina, walproinian, warfaryna, węgiel aktywowany, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Anagrelid – Interakcje
Anagrelid jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2, co czyni go podatnym na interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami (np. fluwoksamina, enoksacyna) i induktorami (np. omeprazol) tego enzymu. Inhibitory CYP1A2 mogą zwiększać stężenie anagrelidu w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki, natomiast induktory mogą zmniejszać ekspozycję na lek, co również wymaga nadzoru klinicznego. Anagrelid wykazuje także ograniczoną aktywność hamującą CYP1A2, co może wpływać na metabolizm innych leków, takich jak teofilina. W badaniach in vivo wykazano brak wpływu anagrelidu na farmakokinetykę digoksyny i warfaryny, co jest istotne dla pacjentów z nadpłytkowością samoistną wymagających terapii skojarzonej. Pokarm opóźnia wchłanianie anagrelidu, ale nie zmienia jego całkowitej ekspozycji, a sok grejpfrutowy, jako inhibitor CYP1A2, może opóźniać eliminację leku.
agregacja płytek krwi, amrynon, anagrelid, badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, cylostazol, digoksyna, doustny hormonalny środek antykoncepcyjny, ekspozycja ogólnoustrojowa, enoksacyna, enoksymon, enzym CYP1A2, fluwoksamina, fosfodiesteraza typu III, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor PDE III, kwas acetylosalicylowy, lek inotropowy, lek przeciwpłytkowy, milrynon, nadpłytkowość samoistna, olprynon, omeprazol, płytki krwi, sok grejpfrutowy, teofilina, warfaryna, zaburzenie jelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Olanzaran 10 mg
Olanzapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą obniżać stężenie olanzapiny, co wymaga monitorowania i ewentualnego zwiększenia dawki. Inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, znacząco podnoszą Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%) olanzapiny, co wskazuje na konieczność rozważenia redukcji dawki. Węgiel aktywny zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu czasowego między podaniem. Nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki przy jednoczesnym stosowaniu fluoksetyny, leków zobojętniających sok żołądkowy (glin, magnez) oraz cymetydyny.
agonista dopaminy, antagonista dopaminy, biodostępność olanzapiny, biperiden, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, depresja OUN, dopamina, epinefryna, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, lek przeciwparkinsonowski, lit, niedociśnienie ortostatyczne, objaw pozapiramidowy, odstęp QTc, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, sedacja, środek sympatykomimetyczny, uspokojenie polekowe, walproinian, węgiel aktywny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Anagrelide Vipharm 0,5 mg
Anagrelid, stosowany w terapii nadpłytkowości samoistnej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2, co determinuje jego potencjalne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i enoksacyna, mogą znacząco hamować metabolizm anagrelidu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w osoczu i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, co wymaga monitorowania pacjenta i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP1A2, np. omeprazol, mogą obniżać ekspozycję na lek, co sugeruje konieczność ścisłego monitorowania klinicznego i rozważenia dostosowania dawki. Anagrelid wykazuje również ograniczoną aktywność hamującą CYP1A2, co może wpływać na metabolizm teofiliny, a także działa jako inhibitor PDE III, potencjalnie nasilając działanie leków inotropowych (milrynon, enoksymon, amrynon, olprynon, cylostazol). Nie stwierdzono wpływu anagrelidu na farmakokinetykę digoksyny i warfaryny, co eliminuje potrzebę modyfikacji dawkowania tych leków.
agregacja płytek krwi, amrynon, badanie farmakokinetyczne, cylostazol, CYP1A2, cytochrom P450, digoksyna, działanie niepożądane, enoksacyna, enoksymon, fluwoksamina, fosfodiesteraza typu III, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek inotropowy, lek przeciwpłytkowy, milrynon, nadpłytkowość samoistna, niedociśnienie, olprynon, omeprazol, tachykardia, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Sental 5 mg
Melatonina (Sental) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane głównie z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A i CYP3A. Melatonina może indukować CYP3A in vitro przy stężeniach przekraczających terapeutyczne, co potencjalnie obniża stężenia innych leków metabolizowanych przez ten enzym. Metabolizm melatoniny odbywa się głównie przez CYP1A2, co powoduje ryzyko interakcji z inhibitorami (np. fluwoksaminą, chinolonami) i induktorami (np. karbamazepiną, ryfampicyną) tego enzymu. Fluwoksamina znacząco zwiększa ekspozycję na melatoninę (17-krotnie AUC, 12-krotnie Cmax), dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Estrogeny, 5- i 8-metoksypsoralen oraz palenie papierosów również wpływają na stężenia melatoniny poprzez modulację enzymów CYP1A. Pokarm może zmieniać farmakokinetykę melatoniny, zwłaszcza wartość Cmax, co wymaga stosowania leku zgodnie z zaleceniami (2 godziny po posiłku).
alkohol etylowy, benzodiazepina, chinolon, CYP1A, CYP1A2, CYP3A, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, endogenna melatonina, estrogen, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor prostaglandyn, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek niebenzodiazepinowy, lek przeciwdepresyjny, melatonina, metoksypsoralen, nikotynizm, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, rytm dobowy, tiorydazyna, tryptofan, warfaryna, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon leków
Interakcje leku – Zolaxa 20 mg
Olanzapina (Zolaxa) jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z substancjami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą zwiększać klirens olanzapiny, obniżając jej stężenie w osoczu, co wymaga monitorowania stanu klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Natomiast inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, znacząco zwiększają stężenie olanzapiny (Cmax o 54-77%, AUC o 52-108%), co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki leku. Węgiel aktywny obniża dostępność biologiczną olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi kwas solny, cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem, co pozwala na ich bezpieczne łączne stosowanie bez modyfikacji dawkowania.
antagonizm receptorowy, bezdech senny, biperyden, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cymetydyna, CYP1A2, cyprofloksacyna, diazepam, fluoksetyna, fluwoksamina, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, karbamazepina, lek trójpierścieniowy, lit, odstęp QTc, olanzapina, otępienie, palenie tytoniu, sedacja, teofilina, torsade de pointes, walproinian, warfaryna, węgiel aktywny, zaburzenie oddychania - Leksykon substancji czynnych
Ryluzol – Interakcje
Ryluzol, stosowany w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (ALS), jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, kofeina, diklofenak, diazepam, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, imipramina, klomipramina), chinolony czy teofilina, mogą spowalniać metabolizm ryluzolu, prowadząc do zwiększenia jego stężenia w surowicy i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie silna inhibicja przez fluwoksaminę wymaga rozważenia redukcji dawki ryluzolu lub zastosowania alternatywnego leku. Z kolei induktory CYP1A2, takie jak dym papierosowy, ryfampicyna, omeprazol oraz żywność pieczona na węglu, przyspieszają metabolizm ryluzolu, co może skutkować obniżeniem jego skuteczności terapeutycznej. Ryfampicyna wykazuje silną indukcję, co wymaga monitorowania efektów leczenia i ewentualnej korekty dawki.
benzodiazepina, chinolon, choroba obturacyjna płuc, cytochrom CYP1A2, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, frakcja mikrosomalna wątroby, gruźlica, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek trójpierścieniowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, przemiana oksydacyjna, ryluzol, stwardnienie zanikowe boczne, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Ayupil 200 mg
Klozapina, zawarta w produkcie leczniczym Ayupil, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z lekami mielosupresyjnymi (np. karbamazepina, chloramfenikol, sulfonamidy, pochodne pyrazolonu, penicylamina, środki cytotoksyczne) oraz długo działającymi lekami przeciwpsychotycznymi depot ze względu na ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy. Klozapina nasila działanie leków hamujących OUN (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe), co może prowadzić do zapaści krążeniowej i zatrzymania akcji serca. Współpodawanie substancji o działaniu przeciwcholinergicznym, hipotensyjnym lub hamującym układ oddechowy wymaga ostrożności z powodu efektu addycyjnego. Klozapina wykazuje właściwości alfa-adrenolityczne, co może osłabiać presyjne działanie leków adrenergicznych. Interakcje z inhibitorami CYP1A2 (fluwoksamina, kofeina, cyprofloksacyna, perazyna) prowadzą do wzrostu stężenia klozapiny w osoczu i mogą wymagać redukcji dawki. Z kolei induktory CYP1A2 (omeprazol, palenie tytoniu) obniżają stężenie leku, co może wymagać zwiększenia dawki. Nagłe zaprzestanie palenia może zwiększyć stężenie klozapiny nawet o 50%, co wymaga monitorowania pacjenta.
agranulocytoza, azolowy lek przeciwgrzybiczny, działanie antagonistyczne, działanie mielosupresyjne, działanie uspokajające, efekt addycyjny, hamowanie czynności szpiku kostnego, hipotensja ortostatyczna, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów wątrobowych, induktor CYP1A2, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor CYP 1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor izoenzymu cytochromu P450, inhibitor proteazy, interakcje lekowe, klozapina, lek hamujący czynność OUN, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny depot, lek wiążący się z białkami, lek wydłużający odstęp QTc, napad padaczkowy, neutropenia, obniżenie progu drgawkowego, receptory alfa-adrenergiczne, SSRI, substancja mielosupresyjna, substancja przeciwcholinergiczna, właściwość alfa-adrenolityczna, zaburzenie koordynacji, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Olpinat 5 mg
Olanzapina, metabolizowana głównie przez CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, obniżają stężenie olanzapiny, co może wymagać zwiększenia dawki. Inhibitory CYP1A2, w tym fluwoksamina i cyprofloksacyna, znacząco podnoszą stężenie olanzapiny (Cmax wzrost o 54-77%, AUC o 52-108%), co wskazuje na konieczność redukcji dawki. Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego należy zachować co najmniej 2-godzinny odstęp między podaniem. Substancje takie jak fluoksetyna, leki zobojętniające kwas solny oraz cymetydyna nie wpływają istotnie na farmakokinetykę olanzapiny. Olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
badanie in vitro, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, diazepam, dostępność biologiczna, działanie niepożądane, efekt sedacyjny, farmakokinetyka olanzapiny, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, karbamazepina, lek dopaminergiczny, lek zobojętniający kwas solny, neutropenia, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, parkinsonizm, pole pod krzywą AUC, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne walpronianu, teofilina, terapia przeciwpsychotyczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Tyzanidyna – Interakcje
Tyzanidyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co powoduje, że jej stężenie w osoczu jest silnie modulowane przez inhibitory i induktory tego enzymu. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, powodują odpowiednio 33- i 10-krotne zwiększenie pola pod krzywą (AUC) tyzanidyny, co może prowadzić do ciężkiego i przedłużającego się niedociśnienia tętniczego, senności, zawrotów głowy, a nawet śpiączki. Słabsze inhibitory (np. amiodaron, werapamil, cymetydyna, doustne środki antykoncepcyjne) również zwiększają stężenie tyzanidyny i ryzyko działań niepożądanych, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niezalecane lub wymaga ostrożności i monitorowania. Induktor CYP1A2, ryfampicyna, zmniejsza stężenie tyzanidyny o około 50%, co może osłabić jej efekt terapeutyczny i wymaga dostosowania dawki. Palenie papierosów (>10/dzień) również obniża ekspozycję na tyzanidynę o około 30%.
agonista receptora alfa-2 adrenergicznego, beta-adrenolityk, bloker receptora H2, bradykardia, działanie chronotropowo ujemne, działanie niepożądane, efekt hipotensyjny, fluorochinolon, hamowanie OUN, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A2, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, receptor beta-adrenergiczny, tachykardia z odbicia, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie QT, zaburzenia psychomotoryczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg
Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70–80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon i stanowią przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności kojarzenia z silnymi selektywnymi inhibitorami CYP1A2 (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowany inhibitor CYP1A2, cyprofloksacyna w dawce 750 mg 2× dziennie, zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów wielu izoenzymów CYP, np. amiodaronu z flukonazolem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, enoksacyna, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny induktor, sok grejpfrutowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy