Interakcje leku
Olanzapine Lekam 5 mg
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami i czynnikami indukującymi lub hamującymi ten enzym. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, zwiększają klirens olanzapiny, obniżając jej stężenie w osoczu, co może wymagać monitorowania stanu klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, powodują znaczące zwiększenie stężenia olanzapiny (Cmax wzrost o 54-77%, AUC o 52-108%), co wymaga rozważenia redukcji dawki. Węgiel aktywny zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po olanzapinie. Nie obserwowano istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Badania interakcji produktu leczniczego Olanzapine Lekam przeprowadzono wyłącznie w populacji osób dorosłych. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe mechanizmy interakcji wynikające z metabolizmu leku oraz jego wpływu na inne substancje lecznicze.1
Interakcje farmakologiczne wpływające na olanzapinę
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, dlatego substancje, które selektywnie indukują lub hamują ten izoenzym, mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę leku.2
Induktory CYP1A2 mogą przyspieszać metabolizm olanzapiny, powodując obniżenie jej stężenia w osoczu. Do najważniejszych induktorów należą:
- Palenie tytoniu – przyspiesza metabolizm olanzapiny
- Karbamazepina – zwiększa klirens olanzapiny
Chociaż obserwowane zwiększenie klirensu olanzapiny pod wpływem tych czynników jest zazwyczaj nieznaczne do średniego, może mieć istotność kliniczną. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.3
Inhibitory CYP1A2 mogą znacząco zwiększać stężenie olanzapiny w osoczu:
- Fluwoksamina – specyficzny inhibitor CYP1A2, istotnie hamuje metabolizm olanzapiny. Po podaniu fluwoksaminy obserwowano zwiększenie Cmax olanzapiny średnio o 54% u niepalących kobiet i o 77% u palących mężczyzn. AUC olanzapiny zwiększało się odpowiednio o 52% i 108%.
- Cyprofloksacyna i inne inhibitory CYP1A2 – mogą wymagać redukcji dawki olanzapiny.
U pacjentów stosujących jednocześnie fluwoksaminę lub inne inhibitory CYP1A2 należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej olanzapiny. W przypadku rozpoczęcia leczenia inhibitorem CYP1A2 u pacjenta już przyjmującego olanzapinę, należy rozważyć zmniejszenie dawki tego leku.4
Węgiel aktywny zmniejsza biodostępność doustnie podanej olanzapiny o 50-60%. Powinien być przyjmowany co najmniej 2 godziny przed olanzapiną lub 2 godziny po jej zażyciu.5
Nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny następujących substancji:
- Fluoksetyna (inhibitor CYP2D6)
- Pojedyncze dawki leków zobojętniających sok żołądkowy (glin, magnez)
- Cymetydyna
6
Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze
Olanzapina może wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co może mieć konsekwencje kliniczne przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.7
Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4), co zostało potwierdzone w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji czynnych:8
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (metabolizowane głównie przez CYP2D6)
- Warfaryna (CYP2C9)
- Teofilina (CYP1A2)
- Diazepam (CYP3A4 i CYP2C19)
Nie stwierdzono również istotnych interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem.9
Monitorowanie stężeń terapeutycznych walproinianu w osoczu nie wskazywało na konieczność dostosowania jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny.10
Interakcje z ośrodkowym układem nerwowym
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących olanzapinę jednocześnie z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy.11
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny z produktami leczniczymi stosowanymi w leczeniu choroby Parkinsona (leki przeciwparkinsonowskie) u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz otępieniem ze względu na możliwe nasilenie objawów pozapiramidowych i pogorszenie funkcji poznawczych.12
Wpływ na odstęp QTc
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z produktami leczniczymi mogącymi wydłużać odstęp QTc, ze względu na potencjalne ryzyko addytywnego wpływu na repolaryzację mięśnia sercowego.13
Interakcje olanzapiny z alkoholem
Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu etylowego zasługuje na szczególną uwagę ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol może nasilać sedację wywoływaną przez olanzapinę oraz prowadzić do zwiększonego ryzyka zaburzeń świadomości, koordynacji ruchowej i funkcji poznawczych.
Mechanizm interakcji opiera się na addytywnym działaniu hamującym na receptory GABA-ergiczne i inne struktury ośrodkowego układu nerwowego. U pacjentów leczonych olanzapiną istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia objawów takich jak:
- Nasilona sedacja i senność
- Obniżenie sprawności psychomotorycznej
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Wydłużenie czasu reakcji
- Osłabienie oceny sytuacji i podejmowania decyzji
Ze względu na powyższe ryzyko, pacjenci stosujący olanzapinę powinni bezwzględnie unikać spożywania alkoholu, a personel medyczny powinien poinformować ich o możliwych konsekwencjach takiego połączenia.14
Tabela interakcji olanzapiny
| Substancja wchodząca w interakcję | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Zalecenia | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Fluwoksamina | Hamowanie CYP1A2 | Znaczne zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu (Cmax ↑ o 54-77%, AUC ↑ o 52-108%) | Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny | Wysoki |
| Cyprofloksacyna | Hamowanie CYP1A2 | Zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu | Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny | Średni |
| Palenie tytoniu | Indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny, zwiększenie klirensu | Monitorowanie stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki | Średni |
| Karbamazepina | Indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny, zwiększenie klirensu | Monitorowanie stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki | Średni |
| Węgiel aktywny | Adsorpcja w przewodzie pokarmowym | Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% | Podawać co najmniej 2 godziny przed/po olanzapinie | Wysoki |
| Leki przeciwparkinsonowskie | Antagonistyczny wpływ na receptory dopaminergiczne | Osłabienie działania leków przeciwparkinsonowskich | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania u pacjentów z chorobą Parkinsona | Wysoki |
| Leki wydłużające odstęp QTc | Addytywne działanie na repolaryzację mięśnia sercowego | Potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QTc | Zachować ostrożność, monitorowanie EKG | Średni |
| Alkohol etylowy | Addytywne działanie hamujące na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia psychomotoryczne | Zdecydowanie odradzać spożywanie alkoholu | Wysoki |
| Lit | Nieznany | Brak istotnych interakcji | Standardowe dawkowanie obu leków | Niski |
| Biperyden | Nieznany | Brak istotnych interakcji | Standardowe dawkowanie obu leków | Niski |
| Walproinian | Nieznany | Brak konieczności dostosowania dawki walproinianu | Standardowe dawkowanie obu leków | Niski |
| Fluoksetyna | Inhibitor CYP2D6 | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Standardowe dawkowanie obu leków | Niski |
| Leki zobojętniające sok żołądkowy (glin, magnez) | Potencjalne zmiany pH żołądka | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Standardowe dawkowanie | Niski |
| Cymetydyna | Potencjalne hamowanie enzymów wątrobowych | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Standardowe dawkowanie | Niski |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania