hydroksyantracen
Hydroksyantracen to związek chemiczny należący do grupy hydroksypochodnych antracenu, które znajdują się w wielu roślinach leczniczych, zwłaszcza w rodzinach Rhamnaceae (kruszyna, szakłak), Polygonaceae (rabarbar, rzewień) oraz Liliaceae (aloes). Związki te stanowią podstawę strukturalną dla glikozydów antrachinonowych, które wykazują działanie przeczyszczające.
Mechanizm działania hydroksyantracenów polega na pobudzaniu perystaltyki jelita grubego poprzez bezpośrednie działanie drażniące na błonę śluzową oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów. Działanie przeczyszczające pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania, co wiąże się z czasem potrzebnym na uwolnienie aktywnych metabolitów przez bakterie jelitowe.
W praktyce klinicznej preparaty zawierające hydroksyantraceny stosowane są w krótkotrwałym leczeniu zaparć, jednak ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, melanosis coli (przebarwienia śluzówki okrężnicy) oraz uzależnienia od środków przeczyszczających. Najnowsze badania wskazują na potencjalne ryzyko genotoksyczności i kancerogenności przy długotrwałym stosowaniu, co skłoniło Europejską Agencję Leków do wprowadzenia ograniczeń w ich stosowaniu.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Boldyna, alkaloid obecny w lekach Boldaloin i Boldovera w dawce 1 mg na tabletkę, jest składnikiem złożonych preparatów zawierających również wyciągi z Aloe ferox Miller oraz ziela dymnicy (Fumariae officinalis L. herbae). Analiza charakterystyk produktów leczniczych wykazała istotny brak danych dotyczących przedklinicznych badań bezpieczeństwa boldyny. Nie przeprowadzono ani nie udokumentowano standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozrodczość i rozwój, co stanowi istotną lukę w ocenie profilu bezpieczeństwa tej substancji.
alkaloid, Aloe ferox, aloina, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, barbaloina, Boldaloin, Boldovera, boldyna, dymnica lekarska, farmakovigilance, Fumaria officinalis, genotoksyczność, hydroksyantracen, hydroksyantrachinon, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość -
Leksykon leków
Xenna Extra Comfort zawiera suchy wyciąg z owoców senesu (150-220 mg/tabletkę), co odpowiada 20 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozyd B). Aktywne składniki preparatu to pochodne hydroksyantracenu, które są prolekami wymagającymi aktywacji metabolicznej w jelicie grubym przez enzymy bakteryjne, prowadzącej do powstania antronureiny – aktywnego metabolitu odpowiedzialnego za efekt przeczyszczający. Absorpcja antronureiny w jelicie grubym jest niska (<10%), a maksymalne stężenie reiny w osoczu po 7-dniowej terapii dawką 20 mg sennozydów wynosi około 100 ng/ml, bez obserwacji akumulacji. Metabolity te występują we krwi głównie w formie związanej (siarczany i glukuroniany).
bariera łożyskowa, flora jelitowa, glikozyd hydroksyantracenowy, glukuronian, hydroksyantracen, jelito grube, jelito ślepe, osocze krwi, polichinon, reina, sennozyd, środek przeczyszczający, tabletka dojelitowa, układ żółciowy, wyciąg z owoców senesu -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Boldaloin jest preparatem złożonym zawierającym wyciąg suchy z Aloe ferox Miller, capensis (13,4-23,6 mg na tabletkę, co odpowiada 4 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na barbaloinę) oraz boldynę (1 mg na tabletkę). Wyciąg z alony przylądkowej wykazuje działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelita grubego, mechanizm ten opiera się na pobudzaniu zakończeń nerwowych w ścianie jelita, co przyspiesza pasaż treści jelitowej. Boldyna natomiast wykazuje działanie żółciopędne (choleretyczne), zwiększając wydzielanie żółci przez wątrobę oraz poprawiając przepływ żółci przez drogi żółciowe, a także pobudza wydzielanie soku żołądkowego. Wyciąg jest otrzymywany z użyciem wody oczyszczonej, co pozwala zachować aktywne związki w naturalnej formie.
alona przylądkowa, barbaloina, boldyna, dolegliwości dyspeptyczne, drogi żółciowe, działanie choleretyczne, działanie przeczyszczające, działanie żółciopędne, hydroksyantracen, metabolizm tłuszczów, motoryka jelit, pasaż treści jelitowej, perystaltyka jelita grubego, pochodne hydroksyantracenu, procesy trawienne, ruchy perystaltyczne, sok żołądkowy, soki trawienne, wydzielanie żółci, zaparcia
