ostre zakażenie układu oddechowego
Ostre zakażenie układu oddechowego (OZUΟ) to grupa chorób obejmująca infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych o nagłym początku i zazwyczaj ograniczonym czasie trwania. Infekcje te mogą być wywołane przez wirusy (najczęściej), bakterie lub rzadziej grzyby. Do najczęstszych patogenów wirusowych należą: rinowirusy, wirusy grypy, wirusy paragrypy, RSV, adenowirusy oraz koronawirusy.
Klinicznie OZUΟ może manifestować się jako: zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie tchawicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. Objawy obejmują kaszel, ból gardła, nieżyt nosa, trudności w oddychaniu, a w przypadku infekcji dolnych dróg oddechowych często dołączają się duszność i hipoksemia. Objawom miejscowym często towarzyszą objawy ogólne jak gorączka, bóle mięśniowe i ogólne złe samopoczucie.
Diagnostyka OZUΟ opiera się głównie na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych (morfologia, markery stanu zapalnego) oraz badaniach obrazowych (RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa) w przypadku podejrzenia zapalenia płuc. W wybranych przypadkach wykonuje się badania mikrobiologiczne materiału z dróg oddechowych.
Leczenie zależy od etiologii, nasilenia objawów i stanu pacjenta. W większości wirusowych OZUΟ stosuje się leczenie objawowe. Antybiotykoterapię wdraża się w przypadku potwierdzonej lub wysoce prawdopodobnej etiologii bakteryjnej, zgodnie z aktualnymi rekomendacjami. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja, tlenoterapia lub wspomaganie wentylacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie układu oddechowego – Zapobieganie i profilaktyka
Zakażenia układu oddechowego (ZUO) stanowią istotny problem zdrowia publicznego, wymagający wielokierunkowej profilaktyki obejmującej higienę (mycie rąk przez co najmniej 20 sekund, stosowanie środków dezynfekujących z ≥60% alkoholu, zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu/kichania), unikanie kontaktu z osobami chorymi oraz noszenie maseczek w miejscach zatłoczonych. Kluczową rolę odgrywają szczepienia ochronne przeciw grypie (corocznie), pneumokokom, COVID-19, RSV oraz innym patogenom (Haemophilus influenzae typu b, krztuścowi, błonicy, odrze, śwince, różyczce), szczególnie u osób z grup wysokiego ryzyka (wiek >65 lat, choroby przewlekłe, immunosupresja). Zalecany jest także zdrowy styl życia: dieta bogata w witaminy C i D, umiarkowana aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu, unikanie palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu oraz utrzymanie wilgotności powietrza na poziomie 40-60%.
antybiotykooporność, astma, cytokina prozapalna, Echinacea, Haemophilus influenzae typu B, higiena dróg oddechowych, infekcja wirusowa, karmienie piersią, krztusiec, nawracające zakażenie układu oddechowego, odporność wrodzona, ostre zakażenie układu oddechowego, patogen układu oddechowego, POChP, probiotyk, profilaktyka antybiotykowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, SARS-CoV-2, środek dezynfekujący, Streptococcus pneumoniae, syncytialny wirus oddechowy, szczepionka pneumokokowa, szczepionka przeciw COVID-19, szczepionka przeciw RSV, układ odpornościowy, wentylacja mechaniczna, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nagłośni, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Ptasia grypa (grypa ptasia) – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka ptasiej grypy, wywoływanej przez wirusy grypy typu A, wymaga zastosowania specjalistycznych metod laboratoryjnych, gdyż objawy kliniczne są niespecyficzne i mogą przypominać grypę sezonową lub inne infekcje układu oddechowego. Kluczowe jest pobranie odpowiednich próbek (wymaz z nosa i gardła, wymaz ze spojówek, plwocina, materiał z dolnych dróg oddechowych) w ciągu 24-72 godzin od wystąpienia objawów, nie później niż 7-10 dni, co zapewnia wysoką czułość testów. Złotym standardem diagnostycznym jest RT-PCR w czasie rzeczywistym (rRT-PCR), umożliwiający wykrycie RNA wirusa i podtypowanie (np. H5N1). Izolacja wirusa w hodowlach komórkowych lub zarodkach jaj kurzych, choć czasochłonna i wymagająca BSL-3, pozostaje metodą referencyjną. Szybkie testy immunochromatograficzne mają ograniczoną czułość (wymagają ≥10^4 EID50/ml), a badania serologiczne (mikroneutralizacja, HI, ELISA) są użyteczne głównie w nadzorze epidemiologicznym, nie w diagnostyce ostrej fazy.
atypowe zapalenie płuc, bakteryjne zapalenie płuc, białko NS1, chemoprofilaktyka, choroba układu oddechowego, diagnostyka laboratoryjna, grypa sezonowa, hemaglutynina, hodowla komórkowa, inhibitor endonukleazy, inhibitor neuraminidazy, izolacja wirusa, kortykosteroid, odwrotna transkryptaza, oseltamiwir, ostre zakażenie układu oddechowego, peramiwir, plwocina, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, ptasia grypa, reakcja łańcuchowa polimerazy, test hamowania hemaglutynacji, test immunochromatograficzny, test immunoenzymatyczny, tlenoterapia, wirus grypy typu A, wirus ptasiej grypy, wirusowe zakażenie układu oddechowego, wymaz z nosa i gardła, zakażenie bakteryjne, zanamiwir, zapalenie spojówek, zespół ostrej niewydolności oddechowej