substytucja glikokortykosteroidów

Substytucja glikokortykosteroidów to terapia zastępcza stosowana w przypadku niedoczynności kory nadnerczy (choroba Addisona) lub u pacjentów po adrenalektomii. Polega na podawaniu syntetycznych glikokortykosteroidów, najczęściej hydrokortyzonu, w celu zastąpienia fizjologicznego kortyzolu, którego organizm nie wytwarza w wystarczającej ilości.

Leczenie substytucyjne glikokortykosteroidami wymaga indywidualnego dostosowania dawki, która powinna naśladować naturalny rytm dobowy wydzielania kortyzolu. Typowo stosuje się większą dawkę rano (około 50-60% dawki dobowej) i mniejsze dawki w ciągu dnia, co imituje fizjologiczny rytm wydzielania kortyzolu przez nadnercza.

W sytuacjach stresowych, takich jak choroba, uraz czy zabieg operacyjny, dawki glikokortykosteroidów w leczeniu substytucyjnym muszą zostać zwiększone, aby zaspokoić zwiększone zapotrzebowanie organizmu na kortyzol. Pacjenci wymagają szczegółowej edukacji dotyczącej samodzielnego dostosowywania dawek w takich sytuacjach, co może zapobiec rozwojowi przełomu nadnerczowego.

Monitorowanie skuteczności substytucji glikokortykosteroidów opiera się głównie na ocenie klinicznej, obejmującej ustąpienie objawów niedoczynności kory nadnerczy, normalizację parametrów laboratoryjnych oraz brak objawów przedawkowania steroidów. Właściwe prowadzenie terapii substytucyjnej ma kluczowe znaczenie dla jakości życia i długoterminowego rokowania pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl