zespół cholinolityczny
Zespół cholinolityczny, znany również jako zespół antycholinergiczny, to stan kliniczny wywołany zablokowaniem receptorów muskarynowych przez substancje o działaniu przeciwcholinergicznym. Charakteryzuje się specyficznym zestawem objawów wynikających z hamowania działania acetylocholiny w układzie przywspółczulnym.
Do głównych objawów zespołu cholinolitycznego należą: suchość błon śluzowych, zaburzenia widzenia (rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji), tachykardia, hipertermia, zatrzymanie moczu, zmniejszona perystaltyka jelit oraz zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (pobudzenie, splątanie, halucynacje, a w ciężkich przypadkach śpiączka). Klasycznym mnemotechnicznym określeniem jest „suchy jak pieprz, czerwony jak burak, szalony jak zając, ślepy jak kret”.
Zespół cholinolityczny może być wywołany przez wiele substancji, w tym leki (np. atropina, skopolamina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe i przeciwparkinsonowskie), rośliny zawierające alkaloidy tropanowe (np. bieluń, pokrzyk wilcza jagoda) oraz substancje psychoaktywne. Diagnostyka opiera się głównie na wywiadzie i charakterystycznym obrazie klinicznym. Leczenie obejmuje odstawienie czynnika wywołującego, leczenie objawowe oraz w ciężkich przypadkach podanie fizostygminy, która jest inhibitorem acetylocholinoesterazy i może odwrócić objawy zespołu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Aviomarin 50 mg
Przedawkowanie dimenhydraminy, substancji czynnej leku Aviomarin, występuje przy dawce toksycznej około 25 mg/kg masy ciała i prowadzi do zespołu cholinolitycznego z objawami zarówno ośrodkowymi, jak i obwodowymi. Pierwsze symptomy pojawiają się w ciągu 30 minut do 2 godzin i obejmują bóle głowy, zawroty, senność oraz narastające zmęczenie. W dalszym przebiegu obserwuje się świąd skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych i źrenic (mydriasis) ze zwolnioną reakcją na światło, porażenie akomodacji, oczopląs, osłabienie siły mięśniowej i odruchów ścięgnistych oraz zatrzymanie moczu. Zaburzenia hemodynamiczne manifestują się tachykardią oraz zmiennością ciśnienia tętniczego (nadciśnienie lub hipotensja), co wymaga ciągłego monitorowania parametrów życiowych.
ataksja, Aviomarin, ciśnienie tętnicze, dawka toksyczna, dimenhydramina, dyzartria, hipotensja, leczenie objawowe, mydriasis, nadciśnienie, napad drgawkowy, nystagmus, objaw toksyczny, odruchy ścięgniste, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie akomodacji, receptory muskarynowe, śpiączka, tachykardia, wazodilatacja, zaburzenia orientacji, zaburzenia OUN, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół cholinolityczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aviorexan 50 mg + 50 mg
Przedawkowanie Aviorexanu, zawierającego 50 mg dimenhydraminy i 50 mg kofeiny, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych wynikających z działania obu składników. Toksyczna dawka dimenhydraminy wynosi około 25 mg/kg masy ciała, a objawy pojawiają się w ciągu 30 minut do 2 godzin od przyjęcia. Przedawkowanie dimenhydraminy manifestuje się zespołem cholinolitycznym, obejmującym początkowo bóle i zawroty głowy, senność, a następnie świąd skóry, rozszerzenie naczyń i źrenic, osłabienie siły mięśniowej, tachykardię, wahania ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia neurologiczne takie jak ataksja, śpiączka, napady drgawkowe i omamy. Kofeina natomiast wywołuje objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból nadbrzusza, wymioty, poliurię) oraz układu sercowo-naczyniowego i nerwowego (tachykardia, zaburzenia rytmu serca, bezsenność, pobudzenie, drżenia, napady drgawek).
antagonista receptorów beta-adrenergicznych, ataksja, dimenhydramina, halucynacja, kardiotoksyczność, kofeina, leczenie objawowe, napad drgawkowy, oczopląs, odruch ścięgnisty, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie akomodacji, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie źrenic, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wahanie ciśnienia tętniczego, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrzymanie moczu, zespół cholinolityczny, zwiększona diureza - Leksykon substancji czynnych
Dimenhydramina – Przedawkowanie
Dimenhydramina, wykazująca działanie przeciwhistaminowe i cholinolityczne, jest stosowana w terapii choroby lokomocyjnej, zawrotów głowy o etiologii obwodowej oraz objawów alergicznych. Przedawkowanie tej substancji, definiowane jako dawka ≥25 mg/kg masy ciała, manifestuje się szybko, w ciągu 30 minut do 2 godzin, początkowo niespecyficznymi objawami takimi jak bóle i zawroty głowy, senność oraz zmęczenie. W miarę progresji zatrucia rozwija się charakterystyczny zespół cholinolityczny: suchość w jamie ustnej, rozszerzenie źrenic z opóźnioną reakcją na światło, porażenie akomodacji, oczopląs, zaczerwienienie twarzy, zatrzymanie moczu oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (częstoskurcz, zmienne ciśnienie tętnicze). W zaawansowanym stadium obserwuje się objawy ośrodkowego układu nerwowego, zarówno w postaci hamowania (zaburzenia mowy, ataksja, śpiączka), jak i pobudzenia (drgawki, omamy, pobudzenie psychoruchowe). U dzieci szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie gorączki, która jest częstym powikłaniem zatrucia lekami przeciwhistaminowymi.
ataksja, choroba lokomocyjna, częstoskurcz, dawka toksyczna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, dimenhydramina, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, fizostygmina, gorączka, hemoperfuzja, hipertermia, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, objawy alergii, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, porażenie akomodacji, porażenie perystaltyki jelit, śpiączka, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia orientacji, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół cholinolityczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Efektan 25 mg/5 ml
Przedawkowanie leku Efektan, zawierającego dimenhydraminę w stężeniu 25 mg/5 mL, stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, szczególnie przy dawce toksycznej wynoszącej 25 mg/kg masy ciała. Objawy pojawiają się szybko, w ciągu 30 minut do 2 godzin od przyjęcia leku, i obejmują początkowo dolegliwości ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie i senność. W dalszym przebiegu dochodzi do objawów związanych z działaniem przeciwhistaminowym i cholinolitycznym, w tym świądu skóry, rozszerzenia naczyń krwionośnych, rozszerzenia źrenic z porażeniem akomodacji, oczopląsu, osłabienia siły mięśniowej, zatrzymania moczu oraz zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak tachykardia i zmiany ciśnienia krwi.
ataksja, dawka toksyczna, dimenhydramina, działanie cholinolityczne, intoksykacja, intubacja, napady drgawkowe, oczopląs, odruchy ścięgniste, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie akomodacji, receptory muskarynowe, rozszerzenie źrenic, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia orientacji, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół cholinolityczny