śródnabłonkowa neoplazja pochwowa
Śródnabłonkowa neoplazja pochwowa (Vaginal Intraepithelial Neoplasia, VAIN) to przedrakowy stan nabłonka pochwy, charakteryzujący się obecnością atypowych komórek bez inwazji błony podstawnej. VAIN klasyfikuje się w skali od 1 do 3, odzwierciedlającej stopień dysplazji – od łagodnej (VAIN 1) do ciężkiej (VAIN 3), która odpowiada rakowi in situ.
Etiologia VAIN jest ściśle związana z infekcją wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie HPV 16 i 18. Czynniki ryzyka obejmują również palenie tytoniu, immunosupresję, wcześniejszą śródnabłonkową neoplazję szyjki macicy (CIN) lub historię radioterapii miednicy. Często VAIN występuje jednocześnie z CIN lub jako stan wtórny po leczeniu raka szyjki macicy.
Diagnostyka obejmuje badanie kolposkopowe z zastosowaniem kwasu octowego i roztworu Lugola, które uwidaczniają zmiany jako obszary o nieprawidłowym zabarwieniu. Potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji celowanej. W monitorowaniu zmian stosuje się również cytologię z pochwy, choć jej czułość jest niższa niż w przypadku cytologii szyjkowej.
Leczenie VAIN zależy od stopnia dysplazji, lokalizacji zmian oraz wieku pacjentki. Metody terapeutyczne obejmują obserwację (w przypadku VAIN 1), miejscowe stosowanie kwasu trójchlorooctowego, krioterapię, laseroterapię, elektrokoagulację, wycięcie chirurgiczne lub użycie leków immunomodulujących (np. imikwimod). W przypadkach nawracających lub rozległych można rozważyć częściową lub całkowitą waginektomię.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Objawy
Rak pochwy, choć rzadki, stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne ze względu na często bezobjawowy przebieg we wczesnych stadiach. Najczęściej diagnozowany jest u kobiet po 60. roku życia, ze średnim wiekiem 67 lat. Kluczowe objawy obejmują nieprawidłowe krwawienia (po menopauzie, po stosunku, międzymiesiączkowe), upławy o różnym charakterze, ból podczas stosunku, wyczuwalny guz, oraz zaburzenia mikcji i defekacji. Zaawansowane stadia manifestują się dodatkowymi symptomami, takimi jak ból przy oddawaniu moczu, obrzęk kończyn dolnych, przetoki czy utrata masy ciała. Diagnostyka opiera się na badaniu ginekologicznym, cytologii oraz biopsji, a w celu oceny zaawansowania stosuje się MRI, PET i TK. Klasyfikacja obejmuje zmiany przedrakowe (VAIN 1-3) oraz inwazyjne stadia I-IV, z podziałem na podstadia IVA i IVB w stadium IV.
badanie cytologiczne, badanie ginekologiczne, badanie obrazowe, biopsja, ból miednicy, cytologia, częstomocz, dyspareunia, dysuria, infekcja pochwy, inwazyjny rak pochwy, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z odbytu, krwawienie z pochwy, krwiomocz, obrzęk kończyn dolnych, przetoka, przewlekły ból miednicy, rak płaskonabłonkowy pochwy, rak pochwy, śródnabłonkowa neoplazja pochwowa, tomografia komputerowa, upławy, utrata masy ciała, zaburzenia mikcji, zaparcie, zespół przewlekłego zmęczenia, zmiana nowotworowa, zmiana przedrakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Zapobieganie i profilaktyka
Rak pochwy stanowi 1-2% wszystkich nowotworów ginekologicznych, a jego głównym czynnikiem ryzyka jest zakażenie wirusem HPV, zwłaszcza typami wysokiego ryzyka onkogennego HPV 16 i 18, odpowiedzialnymi za około 75% przypadków. Profilaktyka obejmuje szczepienia przeciwko HPV (Gardasil, Gardasil 9), rekomendowane głównie dla dzieci w wieku 9-14 lat oraz młodych dorosłych do 26 roku życia, z możliwością rozważenia szczepienia do 45 roku życia. Szczepionki zapobiegają nowym zakażeniom, nie leczą istniejących. Regularne badania przesiewowe, takie jak cytologia co 3 lata (wiek 21-29 lat) oraz test HPV co 5 lat (wiek 30-64 lat), umożliwiają wykrycie zmian przedrakowych (VAIN), które można skutecznie leczyć metodami takimi jak laseroterapia, krioterapia czy elektrokoagulacja, zapobiegając progresji do raka inwazyjnego.
badanie cytologiczne, choroba przenoszona drogą płciową, dietylostilbestrol, elektrokoagulacja, Gardasil, HPV 16 i 18, inwazyjny rak, krioterapia, laseroterapia, nowotwór głowy i szyi, radioterapia miednicy, rak odbytu, rak płaskonabłonkowy pochwy, rak pochwy, rak sromu, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja pochwowa, śródnabłonkowa neoplazja pochwy, szczepionka przeciwko HPV, terapia fotodynamiczna, test HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiana przedrakowa