agranulocytoza polekowa
Agranulocytoza polekowa to poważne powikłanie hematologiczne charakteryzujące się gwałtownym spadkiem liczby granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,5 × 10^9/l. Stan ten prowadzi do znacznego osłabienia odporności i zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu infekcji.
Leki najczęściej wywołujące agranulocytozę to niektóre antybiotyki (w szczególności trimetoprim-sulfametoksazol), leki przeciwtarczycowe (metimazol, propylotiouracyl), przeciwpadaczkowe (karbamazepina), przeciwpsychotyczne (klozapina, olanzapina), przeciwreumatyczne (metamizol) oraz leki stosowane w chemioterapii nowotworów.
Mechanizm rozwoju agranulocytozy polekowej może mieć podłoże immunologiczne (reakcja nadwrażliwości typu II) lub toksyczne (bezpośrednie uszkodzenie komórek prekursorowych w szpiku). Objawy kliniczne obejmują wysoką gorączkę, dreszcze, bóle gardła, owrzodzenia błon śluzowych i szybko postępujące infekcje.
Diagnostyka obejmuje wykonanie morfologii krwi z rozmazem oraz biopsji szpiku kostnego. Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu podejrzanego leku, zastosowaniu szerokospektralnej antybiotykoterapii oraz podaniu czynników wzrostu granulocytów (G-CSF). Rokowanie zależy od szybkości rozpoznania, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clozapine Aristo 25 mg
Klozapina (Clozapine Aristo) jest lekiem przeciwpsychotycznym dostępnym w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg, zawierającym laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 53 mg, 214 mg i 428 mg na tabletkę, co stanowi istotne ograniczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na klozapinę lub substancje pomocnicze, a także u osób z zaburzeniami hematologicznymi, w tym z historią agranulocytozy lub granulocytopenii, oraz u pacjentów, u których nie jest możliwe regularne monitorowanie morfologii krwi. Ponadto, klozapina nie powinna być stosowana u pacjentów z niekontrolowaną padaczką, psychozami toksycznymi, stanami śpiączkowymi, ciężkimi zaburzeniami czynności serca (np. zapaleniem mięśnia sercowego), niewydolnością nerek oraz aktywną lub postępującą chorobą wątroby, a także w przypadku porażennej niedrożności jelit ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń perystaltyki.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, badanie krwi, choroba wątroby, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, drgawki, farmakokinetyka leku, granulocytopenia, klozapina, leki przeciwpadaczkowe, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość, napad drgawkowy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, padaczka niekontrolowana, porażenna niedrożność jelit, próg drgawkowy, psychoza alkoholowa, stan śpiączkowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zatrucie lekowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clozapine Aristo 200 mg
Lek Clozapine Aristo (klozapina) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (25 mg tabletki zawierają 53 mg laktozy, 100 mg – 214 mg, 200 mg – 428 mg), co wyklucza stosowanie u osób z nietolerancją laktozy. Ze względu na ryzyko agranulocytozy, lek nie powinien być stosowany u pacjentów bez możliwości regularnego monitorowania morfologii krwi, z historią granulocytopenii lub agranulocytozy wywołanej klozapiną lub innymi czynnikami toksycznymi, a także u osób z zaburzeniami czynności szpiku kostnego. Przeciwwskazania obejmują także współistnienie leków o działaniu mielosupresyjnym, leków przeciwpsychotycznych depot oraz substancji zwiększających ryzyko agranulocytozy. Ponadto klozapina jest przeciwwskazana u pacjentów z niekontrolowaną padaczką, psychozami toksycznymi, zatruciami lekami, zapaścią krążeniową, ciężkimi zaburzeniami serca (np. zapaleniem mięśnia sercowego), ciężką niewydolnością nerek oraz czynna lub postępującą chorobą wątroby, w tym niewydolnością wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów i nasilenia działań niepożądanych.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, choroba niedokrwienna serca, CYP1A2, czynna choroba wątroby, granulocytopenia, kardiomiopatia, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny depot, nadwrażliwość na klozapinę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, padaczka niekontrolowana, porażenna niedrożność jelit, postępująca choroba wątroby, próg drgawkowy, przerost prostaty, psychoza alkoholowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie szpiku kostnego, zahamowanie OUN, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zatrucie lekami, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pramolan
Opipramol, stosowany w preparacie Pramolan, wymaga szczególnej ostrożności i jest przeciwwskazany u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego bez zalegania moczu, chorobami wątroby i nerek, zwiększoną tendencją do drgawek, niewydolnością naczyń mózgowych oraz wcześniejszymi uszkodzeniami serca, zwłaszcza z zaburzeniami przewodzenia impulsów. U pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia konieczne jest regularne monitorowanie EKG, natomiast blok wyższego stopnia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie. Terapia może prowadzić do neutropenii i agranulocytozy, dlatego wymagana jest regularna kontrola morfologii krwi, szczególnie przy objawach takich jak gorączka, infekcje grypopodobne czy ból gardła. W przypadku reakcji alergicznych, zwłaszcza skórnych, leczenie należy przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, alkoholizm, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, brak laktazy, choroba wątroby i nerek, drgawki, dysuria, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, laktoza jednowodna, monitorowanie elektrokardiograficzne, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność naczyń mózgowych, opipramol, padaczka, perfuzja mózgowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie serca, zaburzenia przewodzenia impulsów, zaburzenia rytmu serca, zaleganie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień chinolinowa, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symcloza 25 mg
Klozapina, dostępna w preparacie Symcloza w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (obecna w ilościach 48 mg, 192 mg i 384 mg odpowiednio dla dawek 25 mg, 100 mg i 200 mg). Ze względu na ryzyko mielosupresji, terapia jest przeciwwskazana u pacjentów z agranulocytozą lub granulocytopenią w wywiadzie, zaburzeniami czynności szpiku kostnego oraz u osób, które nie mogą poddawać się regularnym badaniom hematologicznym. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niekontrolowaną padaczką, stanami śpiączkowymi, psychozami toksycznymi, zapaścią krążeniową, ciężkimi zaburzeniami serca (np. zapaleniem mięśnia sercowego), ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną lub postępującą chorobą wątroby manifestującą się nudnościami, jadłowstrętem i żółtaczką.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, klozapina, laktoza jednowodna, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość na klozapinę, niewydolność nerek, niewydolność serca, padaczka, parametry hematologiczne, porażenna niedrożność jelit, psychoza alkoholowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia szpiku kostnego, zahamowanie OUN, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ayupil 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest przeciwpsychotycznym lekiem o specyficznym profilu farmakologicznym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (E951) obecny w dawkach od 1,6 mg do 24,8 mg w zależności od wielkości tabletki (12,5 mg do 200 mg). Klozapina jest przeciwwskazana u pacjentów bez możliwości regularnego monitoringu hematologicznego, z wywiadem granulocytopenii/agranulocytozy, upośledzoną czynnością szpiku kostnego oraz u osób z agranulocytozą wywołaną wcześniej klozapiną. Ponadto, nie należy rozpoczynać terapii u pacjentów przyjmujących leki zwiększające ryzyko agranulocytozy lub stosujących depotowe leki przeciwpsychotyczne. Niekontrolowana padaczka stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie ze względu na obniżenie progu drgawkowego przez klozapinę.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, aspartam, badanie funkcji wątroby, badanie krwi, choroba wątroby, interakcje lekowe, klozapina, lek przeciwpsychotyczny, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość na klozapinę, niedrożność jelit porażenna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, padaczka niekontrolowana, próg drgawkowy, psychoza alkoholowa, psychoza toksyczna, śpiączka, upośledzenie szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zatrucie lekami