ospa krwotoczna
Ospa krwotoczna (łac. variola haemorrhagica) to najcięższa postać kliniczna ospy prawdziwej (variola vera), charakteryzująca się wyjątkowo wysoką śmiertelnością sięgającą niemal 100%. Jest to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa ospy prawdziwej (Variola virus) należącego do rodziny Poxviridae. Dzięki intensywnym działaniom Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w 1980 roku ogłoszono całkowite wyeliminowanie ospy prawdziwej.
Ospa krwotoczna cechuje się nagłym początkiem z wysoką gorączką, silnymi bólami głowy i pleców oraz charakterystyczną wysypką z pęcherzami, które szybko przekształcają się w zmiany krwotoczne. W tej postaci dochodzi do krwawień do skóry, błon śluzowych oraz narządów wewnętrznych. U pacjentów obserwuje się rozległe wybroczyny, krwawienia z nosa, przewodu pokarmowego oraz dróg moczowych, co prowadzi do wstrząsu krwotocznego i niewydolności wielonarządowej.
Diagnoza ospy krwotocznej opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz technikach molekularnych (PCR). Obecnie, ze względu na eradykację choroby, przypadki ospy prawdziwej w jakiejkolwiek postaci mogłyby wskazywać na bioterroryzm. Placówki medyczne powinny posiadać procedury reagowania na potencjalne przypadki tej choroby, a personel medyczny musi być świadomy objawów klinicznych charakterystycznych dla różnych postaci ospy prawdziwej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Etiologia i przyczyny
Ospa prawdziwa (variola) to ostra, wysoce zakaźna choroba wirusowa wywołana przez variola virus z rodziny Poxviridae, charakteryzująca się wysoką śmiertelnością – około 30% w przypadku szczepu Variola major u osób niezaszczepionych oraz 1% dla łagodniejszego Variola minor. Wirus posiada duży, dwuniciowy genom DNA (~186 kbp) i replikację odbywa autonomicznie w cytoplazmie komórek gospodarza. Transmisja odbywa się głównie drogą kropelkową, z wysoką zakaźnością (wskaźnik ataku wtórnego do 85% wśród niezaszczepionych), a także przez kontakt z wydzielinami i skażonymi przedmiotami. Patogeneza obejmuje początkową replikację w nabłonku i węzłach chłonnych, pierwotną i wtórną wiremię, a następnie rozwój charakterystycznych zmian skórnych i owrzodzeń błon śluzowych. Mechanizmy śmiertelności wiążą się z masywną toksemią, DIC, niewydolnością krążenia oraz powikłaniami bakteryjnymi i narządowymi. Białko G1R wirusa hamuje NF-kB, co może stanowić cel terapii molekularnych.
bioterroryzm, brincidofovir, cidofovir, czynnik jądrowy kappa-B, droga kropelkowa, drogi oddechowe, eradykacja choroby, lek przeciwwirusowy, nadzór epidemiologiczny, niewydolność nerek, Orthopoxvirus, ospa krwotoczna, posocznica, poxviridae, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, szczep wirusa, tecowirimat, variola major, variola minor, variola virus, wirus DNA, wirus krowianki, wirus ospy małpiej, wirus vaccinia, zakażenie bakteryjne, zapalenie płuc, źródło zakażenia - Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ospa prawdziwa, wywołana przez wirusa variola z rodzaju orthopoxvirus, charakteryzowała się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od wariantu choroby, statusu szczepienia oraz stanu immunologicznego pacjenta. Variola major cechowała się śmiertelnością około 30% (zakres 15-50%) w populacji nieszczepionej, podczas gdy variola minor wykazywała śmiertelność około 1% lub mniej. Szczególnie ciężkie formy, takie jak ospa krwotoczna i ospa płaska, miały śmiertelność sięgającą niemal 100% i powyżej 90%, odpowiednio. W obrębie ospy zwykłej śmiertelność zależała od nasilenia wysypki: postać zlewna 50-75%, półzlewna 25-50%, a rozsiana poniżej 10%. Szczepienia znacząco obniżały śmiertelność, np. w przypadku variola major do około 3% w populacji zaszczepionej. Szczególnie wysokie ryzyko zgonu dotyczyło kobiet ciężarnych (około 70% u niezaszczepionych), noworodków i niemowląt (40-50%) oraz zakażeń wrodzonych (35% martwych urodzeń, 50% zgonów noworodków).
kompleks immunologiczny, lek przeciwwirusowy, martwe urodzenie, niewydolność serca, obrzęk płuc, odporność nabyta, odpowiedź immunologiczna, Orthopoxvirus, ospa krwotoczna, ospa prawdziwa, postać rozsiana, toksemia, trombocytopenia, układ odpornościowy, variola major, variola minor, wiremia, wirus variola, wskaźnik śmiertelności, zakażenie wrodzone