gen PNPLA3
Gen PNPLA3 (Patatin-like Phospholipase Domain Containing 3) to kluczowy gen związany z metabolizmem lipidów w wątrobie. Koduje on białko adiponutrin, które odgrywa istotną rolę w hydrolizie triacylogliceroli w hepatocytach i adipocytach.
Polimorfizm I148M (rs738409) w genie PNPLA3 jest najlepiej udokumentowanym czynnikiem genetycznym zwiększającym ryzyko rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) oraz alkoholowej choroby wątroby (ALD). Obecność wariantu G w rs738409 skutkuje zamianą izoleucyny na metioninę w pozycji 148 białka, co prowadzi do utraty aktywności lipolitycznej i akumulacji lipidów w wątrobie.
Badania genetyczne potwierdziły, że wariant rs738409 G jest silnym predyktorem progresji NAFLD do stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH), włóknienia, marskości oraz raka wątrobowokomórkowego. Polimorfizm ten występuje z różną częstością w różnych grupach etnicznych, co częściowo wyjaśnia zróżnicowane ryzyko NAFLD między populacjami.
Identyfikacja statusu PNPLA3 jest coraz częściej wykorzystywana w stratyfikacji ryzyka pacjentów z chorobami wątroby oraz stanowi potencjalny cel dla spersonalizowanych interwencji terapeutycznych. Badania nad lekami ukierunkowanymi na szlaki związane z PNPLA3 znajdują się w fazie rozwoju, co może w przyszłości prowadzić do powstania terapii dostosowanych do profilu genetycznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Epidemiologia
Zapalenie wątroby alkoholowe (ALD) jest poważną manifestacją alkoholowej choroby wątroby, charakteryzującą się ostrym pogorszeniem funkcji wątroby u osób z przewlekłym nadużywaniem alkoholu, często współistniejącym z zaawansowanym zwłóknieniem lub marskością. Częstość występowania ALD w populacjach z przewlekłym spożyciem alkoholu wynosi około 20-33%, z wyższą zapadalnością w krajach europejskich i wśród kobiet. Spożycie powyżej 100 g alkoholu dziennie, a u kobiet nawet 40 g, znacząco zwiększa ryzyko rozwoju zapalenia wątroby alkoholowego. Choroba dotyka głównie osoby w wieku 20-60 lat, z nasileniem w grupie 40-50 lat, a jej epidemiologia wskazuje na rosnące zachorowania, szczególnie wśród młodszych dorosłych i kobiet, co potwierdzają dane z USA i Danii. Współistniejące czynniki ryzyka to m.in. otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu oraz warianty genetyczne, np. PNPLA3. Pandemia COVID-19 przyczyniła się do wzrostu zachorowań i śmiertelności związanej z ALD, z 53% wzrostem zapaleń wątroby alkoholowego w USA w latach 2019-2020.
alkoholowa choroba wątroby, biopsja wątroby, BMI, chorobowość i śmiertelność, dekompensacja, etanol, gen PNPLA3, intensywne spożycie alkoholu, karcynogeneza, kortykosteroidy, marskość alkoholowa, marskość wątroby, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, powikłania wielonarządowe, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rak wątrobowokomórkowy, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, zapalenie jelita, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka, zwłóknienie