lipogeneza de novo

Lipogeneza de novo to proces metaboliczny, w którym organizm przekształca nadmiar węglowodanów w kwasy tłuszczowe. Zachodzi głównie w wątrobie i tkance tłuszczowej, gdzie substraty niewęglowodanowe, takie jak glukoza, fruktoza czy aminokwasy, są wykorzystywane do syntezy kwasów tłuszczowych.

Proces ten jest regulowany hormonalnie, głównie przez insulinę, która aktywuje enzymy lipogenezy, oraz przez glukagon i adrenalina, które ją hamują. Nadmierna lipogeneza de novo może prowadzić do stłuszczenia wątroby, insulinooporności i jest powiązana z rozwojem niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD).

W kontekście klinicznym, wzmożona lipogeneza de novo obserwowana jest w stanach hiperinsulinemii, przy nadmiernym spożyciu węglowodanów (szczególnie fruktozy) oraz w niektórych schorzeniach metabolicznych. Modulacja tego procesu staje się celem terapeutycznym w leczeniu zaburzeń metabolicznych i otyłości.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – Etiologia i przyczyny

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), obecnie określana jako metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby (MASLD), jest najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby w krajach rozwiniętych, dotykającą 17-30% populacji. Etiologia NAFLD jest wieloczynnikowa, z kluczową rolą zespołu metabolicznego, obejmującego otyłość brzuszną (obwód talii >102 cm u mężczyzn, >88 cm u kobiet), insulinooporność, cukrzycę typu 2 (33-70% pacjentów z cukrzycą rozwija NAFLD, 40% NASH, 15% włóknienie), dyslipidemię i nadciśnienie tętnicze. Predyspozycje genetyczne, zwłaszcza warianty genów PNPLA3 (rs738409) i TM6SF2, oraz czynniki środowiskowe i dietetyczne (nadmierna konsumpcja fruktozy, nasycone kwasy tłuszczowe, wysokokaloryczna dieta) również wpływają na rozwój i progresję choroby. Patofizjologia obejmuje insulinooporność, zwiększoną lipogenezę de novo, stres oksydacyjny i stan zapalny, prowadząc do progresji od prostego stłuszczenia do NASH, włóknienia i marskości. Występuje także postać „lean NAFLD” u osób ze szczupłą sylwetką, szczególnie w populacjach azjatyckich.
adipokiny, bezdech senny, biopsja wątroby, celiakia, choroba spichrzeniowa glikogenu, choroba Wilsona, cukrzyca typu 2, cytokiny prozapalne, dieta śródziemnomorska, dyslipidemia, gen PNPLA3, insulinooporność, lipogeneza de novo, lipotoksyczność, marskość wątroby, metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby, mikrobiota jelitowa, nadciśnienie tętnicze, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedoczynność tarczycy, otyłość brzuszna, peroksydacja lipidów, rak wątrobowokomórkowy, sarkopenia, siedzący tryb życia, steatoza wątroby, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, włóknienie wątroby, zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby – Patofizjologia i mechanizm

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) dotyka około 25% populacji światowej i obejmuje spektrum od prostego stłuszczenia (NAFL) do niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH), które może prowadzić do włóknienia, marskości i raka wątrobowokomórkowego. Patogeneza NAFLD jest wieloczynnikowa i obejmuje insulinooporność, dysfunkcję mitochondriów, stres oksydacyjny, zaburzenia mikrobioty jelitowej, przewlekły stan zapalny oraz czynniki genetyczne, takie jak mutacje w genach PNPLA3, TM6SF2 i GCKR. Insulinooporność powoduje zwiększoną lipogenezę wątrobową i nadmierny napływ wolnych kwasów tłuszczowych (FFA) do wątroby, co prowadzi do akumulacji lipidów i lipotoksyczności. Stres oksydacyjny i dysfunkcja mitochondriów nasilają produkcję reaktywnych form tlenu (ROS), co sprzyja peroksydacji lipidów, zapaleniu i włóknieniu. Aktywacja komórek odpornościowych i cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-1β, IL-6) odgrywa kluczową rolę w progresji choroby.
adipokiny, aterogenna dyslipidemia, białko regulatorowe glukokinazy, ceramidy, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dysbioza mikrobioty jelitowej, dysfunkcja mitochondriów, gen PNPLA3, gen TM6SF2, inflamasomy, insulinooporność, komórki gwiaździste wątroby, komórki Kupffera, lipogeneza de novo, lipogeneza wątrobowa, lipopolisacharyd, lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości, lipotoksyczność, macierz pozakomórkowa, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, nieprawidłowo sfałdowane białka, peroksydacja lipidów, polimorfizm genu, proste stłuszczenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, reaktywne formy tlenu, receptory toll-podobne, stres oksydacyjny, stres retikulum endoplazmatycznego, wolne kwasy tłuszczowe, wzorce molekularne związane z patogenami

lipogeneza de novo

Powiązane wpisy

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – Etiologia i przyczyny

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby – Patofizjologia i mechanizm