wtórna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Wtórna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE) to stan chorobowy, w którym dochodzi do powstawania zakrzepów w układzie żylnym na skutek innych, pierwotnych czynników ryzyka lub chorób współistniejących. W odróżnieniu od pierwotnej VTE, wtórna postać ma określoną przyczynę, którą można zidentyfikować.
Najczęstsze czynniki ryzyka wtórnej VTE obejmują zabiegi chirurgiczne (zwłaszcza ortopedyczne), unieruchomienie, choroby nowotworowe, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, hormonalną terapię zastępczą, ciążę i połóg, otyłość, hospitalizację z powodu ostrej choroby oraz wrodzone i nabyte trombofilie. Szczególnie wysoki wskaźnik występowania obserwuje się u pacjentów onkologicznych, gdzie ryzyko VTE jest 4-7 razy wyższe niż w populacji ogólnej.
Diagnostyka wtórnej VTE obejmuje ocenę kliniczną, oznaczenie D-dimerów oraz badania obrazowe (USG dopplerowskie żył kończyn dolnych, angiografia CT tętnic płucnych). Po potwierdzeniu rozpoznania kluczowe jest zidentyfikowanie czynnika wywołującego, co wpływa na strategię leczenia i profilaktyki nawrotów.
Leczenie wtórnej VTE opiera się na antykoagulacji, przy czym jej czas trwania zależy od charakteru czynnika wywołującego. W przypadku przejściowych czynników ryzyka (np. zabieg chirurgiczny) zaleca się zwykle 3-miesięczną terapię przeciwkrzepliwą. Natomiast w przypadku utrzymujących się czynników ryzyka (np. aktywna choroba nowotworowa) leczenie może być przedłużone, a niekiedy nawet bezterminowe. Coraz częściej w leczeniu wtórnej VTE stosuje się doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (NOAC), choć w niektórych grupach pacjentów, np. z chorobą nowotworową, preferowane mogą być heparyny drobnocząsteczkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mantreda 15 mg
Produkt leczniczy Mantreda, zawierający rywaroksaban w dawkach 15 mg i 20 mg, jest stosowany w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). W profilaktyce udaru zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę, podawana długoterminowo, z uwzględnieniem bilansu korzyści i ryzyka krwawienia. W leczeniu ostrej fazy ZŻG lub ZP stosuje się dwufazowy schemat: 15 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 3 tygodnie, następnie 20 mg raz na dobę w fazie podtrzymującej. Czas terapii jest indywidualizowany, z minimalnym okresem 3 miesięcy w przypadku czynników ryzyka przejściowego oraz dłuższym u pacjentów z idiopatyczną lub nawrotową chorobą.
choroba współistniejąca, działanie niepożądane, idiopatyczna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, krwawienie, leczenie przeciwkrzepliwe, nawrotowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, profilaktyka udaru, przedłużona profilaktyka, rywaroksaban, tabletka powlekana, wtórna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa