nawrotowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Nawrotowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (recurrent venous thromboembolism, VTE) to stan kliniczny charakteryzujący się ponownym wystąpieniem zakrzepicy żylnej lub zatorowości płucnej u pacjenta, który wcześniej przebył epizod VTE i otrzymał odpowiednie leczenie. Nawroty VTE stanowią istotny problem kliniczny ze względu na zwiększone ryzyko powikłań, w tym zespołu pozakrzepowego oraz przewlekłego nadciśnienia płucnego.

Ryzyko nawrotu VTE jest najwyższe w pierwszych 6-12 miesiącach po zakończeniu leczenia przeciwkrzepliwego i wynosi około 10% w pierwszym roku, a następnie 2-5% rocznie. Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu obejmują: nieprowokowany (idiopatyczny) charakter pierwszego epizodu, lokalizację proksymalną zakrzepicy, płeć męską, utrzymywanie się podwyższonego poziomu D-dimerów po zakończeniu leczenia, aktywną chorobę nowotworową oraz obecność trombofilii, szczególnie zespołu antyfosfolipidowego.

Postępowanie w nawrotowej VTE obejmuje długoterminowe, często dożywotnie leczenie przeciwkrzepliwe. Wybór leku (antagoniści witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty) powinien być zindywidualizowany w zależności od charakterystyki pacjenta, chorób współistniejących, ryzyka krwawienia oraz preferencji chorego. U pacjentów z nawrotami VTE pomimo prawidłowo prowadzonej terapii przeciwkrzepliwej należy rozważyć zwiększenie intensywności leczenia lub zastosowanie alternatywnych metod, takich jak filtry do żyły głównej dolnej.

Istotnym elementem postępowania jest regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka długoterminowej terapii przeciwkrzepliwej oraz edukacja pacjenta na temat objawów nawrotu zakrzepicy i działań niepożądanych leków przeciwkrzepliwych. Aktualnie trwają badania nad biomarkerami i modelami prognostycznymi, które mogłyby pomóc w identyfikacji pacjentów o wysokim ryzyku nawrotu VTE wymagających przedłużonej profilaktyki przeciwkrzepliwej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl