łysienie androgenowe typu męskiego
Łysienie androgenowe typu męskiego (ang. male pattern baldness, MPB) to najczęstsza postać utraty włosów u mężczyzn, spowodowana przez czynniki genetyczne i hormonalne. Proces ten dotyczy około 50% mężczyzn w wieku 50 lat, a jego częstość wzrasta wraz z wiekiem.
Kluczowym czynnikiem patogenetycznym jest nadwrażliwość mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT), który powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy. DHT powoduje miniaturyzację mieszków włosowych, skracając fazę anagenu (wzrostu) i wydłużając fazę telogenu (spoczynku), co prowadzi do zastępowania grubych włosów terminalnych cienkimi włosami meszkowym.
Charakterystyczny wzorzec łysienia rozpoczyna się od cofania linii włosów na skroniach i czole oraz przerzedzenia włosów w okolicy ciemieniowej. Zaawansowanie łysienia klasyfikuje się najczęściej według skali Hamiltona-Norwooda, która wyróżnia siedem podstawowych stadiów. W odróżnieniu od łysienia androgenowego u kobiet, u mężczyzn rzadko dochodzi do całkowitej utraty włosów w obrębie skóry głowy.
W leczeniu stosuje się głównie finasteryd (inhibitor 5α-reduktazy) oraz minoksydyl (rozszerza naczynia krwionośne i wydłuża fazę anagenu). Skuteczność terapeutyczną wykazują również zabiegi z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego (PRP), mezoterapia oraz transplantacja włosów w przypadkach zaawansowanych. Wczesne rozpoczęcie leczenia zwiększa szanse na zahamowanie postępu łysienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Działania niepożądane
Finasteryd, stosowany w dawkach 5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz 1 mg w terapii łysienia androgenowego typu męskiego, działa jako inhibitor 5α-reduktazy, obniżając stężenie dihydrotestosteronu (DHT). Terapia finasterydem wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń seksualnych takich jak impotencja (częstość ≥1/100 do <1/10), zmniejszenie libido (≥1/100 do <1/10), zaburzenia ejakulacji (≥1/1000 do <1/100) oraz zmniejszenie objętości ejakulatu (≥1/100 do <1/10). Zaburzenia te mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia. Ponadto, finasteryd może wywoływać zaburzenia psychiczne, w tym depresję i stany lękowe (częstość niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) oraz myśli samobójcze (częstość nieznana). Reakcje skórne i nadwrażliwości, takie jak wysypka (≥1/1000 do <1/100), świąd, pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, mogą mieć poważny przebieg, zwłaszcza gdy obejmują drogi oddechowe. U mężczyzn obserwuje się także zmiany w obrębie gruczołów piersiowych, w tym ginekomastię i ryzyko raka piersi (częstość nieznana).
badanie MTOPS, dihydrotestosteron, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, hematospermia, impotencja, inhibitor 5α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie androgenowe typu męskiego, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, rak prostaty, reakcje nadwrażliwości, skala Gleasona, swoisty antygen sterczowy, terapia skojarzona, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia psychiczne, zaburzenia seksualne, zmniejszenie libido - Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Finasteryd, stosowany w dawkach 5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz 1 mg w terapii łysienia androgenowego, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Dane zawarte w charakterystykach produktów leczniczych takich jak Adaster, Androster, Antiprost, Finpros, Finahit (1 mg), Nezyr (1 mg), Finaster (5 mg), Penester (5 mg) oraz Finjuve (aerozol 2,275 mg/ml) jednoznacznie wskazują na brak negatywnego wpływu finasterydu na funkcje psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane, takie jak impotencja i zmniejszenie libido, są zazwyczaj przemijające i nie wpływają na zdolności psychomotoryczne. Rzadkie działania niepożądane, w tym zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój) oraz sporadyczne przypadki senności, nie występują z częstotliwością ani nasileniem, które mogłyby istotnie zaburzać bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
aerozol na skórę, benzodiazepina, charakterystyka produktu leczniczego, depresja, finasteryd, impotencja, interakcja lekowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwhistaminowy, łysienie androgenowe typu męskiego, niepokój, opioidowy lek przeciwbólowy, senność, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie psychiczne, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolność psychomotoryczna, zmniejszenie libido - Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Przedawkowanie
Finasteryd, inhibitor 5α-reduktazy, stosowany jest w dawkach 5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz 1 mg w terapii łysienia androgenowego typu męskiego. Dane kliniczne wskazują, że zarówno jednorazowe dawki do 400 mg, jak i wielokrotne dawki do 80 mg/dobę przez okres 3 miesięcy nie wywołują objawów niepożądanych. Nie zaobserwowano zależności między dawką a występowaniem działań niepożądanych, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa finasterydu nawet przy znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych. W przypadku stosowania miejscowego (np. aerozol Finjuve o stężeniu 2,275 mg/ml) wchłanianie jest minimalne, a potencjalne przedawkowanie może skutkować obniżeniem stężenia DHT w surowicy, co jednak nie zostało powiązane z klinicznymi objawami toksyczności.
aerozol Finjuve, antydototerapia, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dihydrotestosteron, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, eliminacja leku, finasteryd miejscowy, inhibitor 5α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie objawowe, łysienie androgenowe, łysienie androgenowe typu męskiego, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Dawkowanie i sposób podawania
Finasteryd jest stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) w dawce 5 mg raz na dobę oraz łysienia androgenowego typu męskiego w dawce 1 mg raz na dobę. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków, ale należy je połykać w całości, bez dzielenia czy kruszenia. W terapii BPH zaleca się stosowanie leku przez co najmniej 6 miesięcy w celu oceny skuteczności, natomiast w łysieniu androgenowym minimalny czas stosowania to 3 miesiące, z zaleceniem kontynuacji dla utrzymania efektów, które zanikają stopniowo w ciągu 9-12 miesięcy po odstawieniu. Alternatywnie dostępny jest finasteryd w postaci aerozolu na skórę (Finjuve) o stężeniu 2,275 mg/ml, stosowany miejscowo raz dziennie w dawce 1-4 rozpylenia (50-200 μl, każde zawiera 114 μg finasterydu) przez 3-6 miesięcy, z koniecznością pozostawienia preparatu na skórze głowy przez minimum 6 godzin. W leczeniu BPH finasteryd może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z doksazosyną, której dawka jest stopniowo zwiększana od 1 mg do 4-8 mg na dobę w ciągu 4 tygodni, co zmniejsza ryzyko progresji choroby.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Finapil 1 mg
W terapii łysienia androgenowego typu męskiego preparatem Finapil (finasteryd 1 mg) zaleca się podawanie jednej tabletki doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. Minimalny czas stosowania, aby ocenić skuteczność, wynosi 3 miesiące, a leczenie powinno być kontynuowane nieprzerwanie w celu utrzymania efektów. Po odstawieniu leku obserwuje się zanikanie korzyści terapeutycznych w ciągu 9-12 miesięcy. U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki. Tabletki są powlekane, co zapobiega bezpośredniemu kontaktowi z finasterydem, pod warunkiem, że pozostają nienaruszone.