niewydolność zbiornika
Niewydolność zbiornika to termin najczęściej stosowany w kontekście chirurgii jelita grubego, szczególnie po zabiegu proktokolektomii z wytworzeniem zbiornika jelitowego (pouch). Zbiornik ten zastępuje usuniętą odbytnicę i umożliwia pacjentom zachowanie ciągłości przewodu pokarmowego bez konieczności wyłonienia stałej stomii.
Niewydolność zbiornika występuje, gdy wytworzony zbiornik jelitowy nie funkcjonuje prawidłowo, co objawia się częstymi wypróżnieniami (ponad 6-8 dziennie), nietrzymaniem stolca, pilnymi parciami, bólami brzucha oraz pogorszeniem jakości życia pacjenta. Stan ten może być wynikiem zapalenia zbiornika (pouchitis), zwężenia zespolenia, nieprawidłowej pojemności zbiornika lub zaburzeń jego motoryki.
Diagnostyka niewydolności zbiornika obejmuje badanie fizykalne, pouchoskopię, badania obrazowe (MRI, tomografia komputerowa) oraz ocenę funkcjonalną (manometria). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować terapię farmakologiczną (antybiotyki, probiotyki przy pouchitis), modyfikację diety, leczenie miejscowe, a w przypadkach opornych na leczenie – rewizję chirurgiczną lub nawet usunięcie zbiornika z wyłonieniem stałej ileostomii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis – Objawy
Puchitis to zapalenie zbiornika jelitowego (J-pouch) powstającego po kolektomii z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, występujące u 15-20% pacjentów w pierwszym roku po operacji, a u 45-50% w ciągu 10 lat. Objawy obejmują zwiększoną częstość wypróżnień (powyżej 4-8 dziennie), naglące parcie, ból brzucha, krwawienie, nietrzymanie stolca i tenesmus. Puchitis dzieli się na ostry (<4 tygodni) i przewlekły (≥4 tygodni), z podtypami zależnymi od odpowiedzi na antybiotyki: CADP (zależny) i CARP (oporny). Około 60% pacjentów doświadcza nawrotów, a 20% rozwija postać przewlekłą, z ryzykiem niewydolności zbiornika (5-10%) i koniecznością ileostomii. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, endoskopii (ziarnistość, kruchość, owrzodzenia) i histopatologii, z wykluczeniem innych przyczyn, takich jak cuffitis, choroba Crohna zbiornika czy zakażenia (Clostridioides difficile, CMV).
antybiotykoterapia, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, Clostridioides difficile, cuffitis, cytomegalowirus, dysbioza, dyssynergia miednicy, ileostomia, kolektomia, krew w stolcu, niedokrwistość, niepełne wypróżnienie, nietrzymanie stolca, niewydolność zbiornika, ostre puchitis, parcie naglące, powikłanie, przewlekłe puchitis, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, tenesmus, terapia biologiczna, vedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego - Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis – Epidemiologia
Puchitis jest najczęstszym powikłaniem niezwiązanym z zabiegiem chirurgicznym u pacjentów po proktokolektomii odtwórczej z zespoleniem jelitowo-odbytowym (IPAA) z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG). Skumulowana częstość występowania puchitis wynosi około 48% w ciągu pierwszych 2 lat po operacji, z wyraźnie wyższym ryzykiem u pacjentów z pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych (PSC) – do 79% po 10 latach, w porównaniu do 45,5% u pacjentów bez PSC. Inne czynniki ryzyka to wcześniejsza terapia anty-TNF alfa (aOR 1,63), pozajelitowe manifestacje choroby zapalnej jelita, rozległe zapalenie okrężnicy, status osoby niepalącej, backwash ileitis, regularne stosowanie NLPZ oraz współistniejące choroby autoimmunologiczne. Puchitis może mieć przebieg ostry lub przewlekły, z około 60% pacjentów doświadczających nawrotów, a 19% rozwijających postać oporną na antybiotyki. Ryzyko dysplazji i raka zbiornika jest niskie u pacjentów bez wcześniejszej neoplazji, ale znacząco wzrasta u osób z dysplazją okołooperacyjną (HR 3,76) lub wcześniejszym rakiem (HR 24,69). Z tego względu zaleca się regularny nadzór endoskopowy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, co 1-3 lata, a u wysokiego ryzyka co 1-2 lata.
choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, klasyfikacja chicagowska, nadzór endoskopowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność zbiornika, nowotwór złośliwy, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pouchoskopia, rodzinna polipowatość gruczolakowata, stratyfikacja ryzyka, strefa przejściowa odbytu, terapia anty-TNF alfa, ustekinumab, wedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy