tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy
Tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy (myxoid/round cell liposarcoma) jest jednym z podtypów liposarcoma – złośliwego nowotworu tkanki tłuszczowej. Stanowi około 30-35% wszystkich liposarcoma i jest drugim najczęstszym typem tego nowotworu. Występuje głównie u młodych dorosłych, szczególnie w wieku 30-50 lat.
Charakterystyczną cechą genetyczną tłuszczakomięsaka śluzowatego okrągłokomórkowego jest translokacja chromosomalna t(12;16)(q13;p11), prowadząca do powstania genu fuzyjnego FUS-DDIT3 (również znanego jako TLS-CHOP), który jest wykrywany w ponad 95% przypadków. Rzadziej spotykana jest translokacja t(12;22)(q13;q12) z powstaniem genu fuzyjnego EWSR1-DDIT3.
Histologicznie nowotwór wykazuje charakterystyczny obraz złożony z dwóch komponentów: śluzowatego (myxoid) zawierającego obfity śluzowaty podścielisko z siecią naczyń kapilarnych oraz okrągłokomórkowego (round cell), który jest bardziej komórkowy i zbudowany z okrągłych komórek nowotworowych. Proporcja komponentu okrągłokomórkowego jest ważnym czynnikiem prognostycznym – wyższy odsetek wiąże się z gorszym rokowaniem.
Tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy najczęściej rozwija się w głębokich tkankach miękkich kończyn dolnych, szczególnie w okolicy uda i dołu podkolanowego. Charakterystyczną cechą tego nowotworu jest tendencja do występowania przerzutów w nietypowych lokalizacjach, takich jak przestrzeń zaotrzewnowa, jama brzuszna czy kości, często bez zajęcia płuc, co odróżnia go od innych mięsaków tkanek miękkich.
Leczenie obejmuje szerokie wycięcie chirurgiczne, często w połączeniu z radioterapią. Nowotwór ten wykazuje względną wrażliwość na chemioterapię w porównaniu z innymi podtypami liposarcoma. Rokowanie zależy głównie od odsetka komponentu okrągłokomórkowego, wielkości guza, głębokości lokalizacji oraz obecności przerzutów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trabectedin EVER PHARMA 1 mg
Trabektedyna, będąca alkaloidem roślinnym o unikalnym mechanizmie działania polegającym na wiązaniu się z małym rowkiem DNA i indukowaniu zaburzeń cyklu komórkowego, wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej, szczególnie w leczeniu mięsaków tkanek miękkich oraz nawrotowego raka jajnika. W badaniach klinicznych fazy II i III potwierdzono jej skuteczność, zwłaszcza w tłuszczakomięsakach i mięsakach gładkokomórkowych, gdzie mediana czasu do progresji (TTP) wynosiła 3,7 miesiąca przy dawce 1,5 mg/m² podawanej w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie, a mediana przeżycia całkowitego (OS) sięgała 13,9 miesiąca. W porównaniu z dakarbazyną trabektedyna znacząco wydłużała czas przeżycia bez progresji (PFS 4,2 vs 1,5 miesiąca; HR=0,55; p<0,0001) oraz wskaźnik korzyści klinicznej (34,2% vs 18,5%; p<0,0002). W leczeniu nawrotowego raka jajnika, terapia skojarzona trabektedyną (1,1 mg/m²) z pegylowaną liposomalną doksorubicyną (PLD 30 mg/m²) co 3 tygodnie wykazała 21% redukcję ryzyka progresji (PFS 7,3 vs 5,8 miesiąca; HR=0,79; p=0,019) oraz poprawę wskaźnika odpowiedzi (ORR 27,6% vs 18,8%; p=0,008) w porównaniu z monoterapią PLD. Korzyści te były szczególnie widoczne u pacjentek z okresem wolnym od podawania pochodnych platyny (PFI) ≥ 6 miesięcy.
badanie elektrokardiograficzne, całkowity odsetek odpowiedzi, chondromięsak mezenchymalny, cykl komórkowy, czas do progresji, czas trwania odpowiedzi, czynnik transkrypcyjny, działanie antyproliferacyjne, enzym wątrobowy, kwas deoksyrybonukleinowy, maziówczak, mediana przeżycia całkowitego, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięsak związany z translokacją, mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy, naprawa DNA, nawrotowy rak jajnika, odstęp QTc, przeżycie bez progresji, przeżycie całkowite, tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy, wrażliwość na platynę, wskaźnik korzyści klinicznej, zatorowość płucna - Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Właściwości farmakodynamiczne
Trabektedyna, alkaloid roślinny o kodzie ATC L01CX01, wykazuje specyficzne wiązanie z DNA w małym rowku, powodując zgięcie helisy i indukując zaburzenia cyklu komórkowego poprzez modulację czynników transkrypcyjnych oraz ścieżek naprawy DNA. W badaniach klinicznych potwierdzono jej aktywność antyproliferacyjną wobec mięsaków tkanek miękkich, raka piersi, niedrobnokomórkowego raka płuc, raka jajnika oraz czerniaka. W randomizowanym badaniu u pacjentów z mięsakami tkanek miękkich, schemat dawkowania 1,5 mg/m² w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie wykazał istotne wydłużenie mediany czasu do progresji (3,7 vs 2,3 miesiąca; HR=0,734; p=0,0302) w porównaniu do schematu 0,58 mg/m² w 3-godzinnej infuzji raz w tygodniu. Mediana całkowitego przeżycia wyniosła 13,9 miesiąca (CI 12,5-18,6) z 60,2% rocznym wskaźnikiem przeżyć. W badaniu fazy III u pacjentów z tłuszczakomięsakami i mięsakami gładkokomórkowymi, trabektedyna (1,5 mg/m² co 3 tygodnie) nie wykazała istotnej różnicy w całkowitym przeżyciu w porównaniu z dakarbazyną (13,7 vs 13,1 miesiąca; HR=0,927; p=0,4920), jednak poprawiła przeżycie bez progresji (4,2 vs 1,5 miesiąca; HR=0,55; p<0,0001) oraz wskaźnik korzyści klinicznej (34,2% vs 18,5%; p<0,0002).
całkowity odsetek odpowiedzi, chondromięsak mezenchymalny, cykl komórkowy, cytochrom P450, czas do progresji, czerniak złośliwy, działanie antyproliferacyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwas deoksyrybonukleinowy, lek przeciwnowotworowy, maziówczak, mielosupresja, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak jasnokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięsak związany z translokacją, nawrotowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuc, odstęp QT, pegylowana liposomalna doksorubicyna, przeżycie bez progresji, przeżycie całkowite, rak jajnika, rak piersi, tłuszczakomięsak, tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, zaburzenie czynności wątroby