leki SSRI i SNRI
Leki SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) oraz SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) to dwie główne grupy nowoczesnych leków przeciwdepresyjnych. Mechanizm ich działania opiera się na zwiększeniu stężenia neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej poprzez blokowanie ich wychwytu zwrotnego.
SSRI (np. fluoksetyna, sertralina, escitalopram) selektywnie blokują wychwyt zwrotny serotoniny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w synapsie. Charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa, relatywnie niewielką liczbą działań niepożądanych i brakiem działania cholinolitycznego, dzięki czemu są lekami pierwszego wyboru w leczeniu zaburzeń depresyjnych.
SNRI (np. wenlafaksyna, duloksetyna) hamują wychwyt zwrotny zarówno serotoniny, jak i noradrenaliny. Dzięki podwójnemu mechanizmowi działania mogą być skuteczne u pacjentów nieodpowiadających na monoterapię SSRI. Wykazują również skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego oraz fibromialgii. Warto zauważyć, że przy niższych dawkach działają głównie serotoninergicznie, a działanie noradrenergiczne ujawnia się przy wyższych dawkach.
Obie grupy leków znajdują zastosowanie nie tylko w leczeniu zaburzeń depresyjnych, ale również zaburzeń lękowych (zespół lęku uogólnionego, zespół lęku napadowego, fobia społeczna), zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, zespołu stresu pourazowego czy zaburzeń odżywiania. Pełny efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach stosowania.
Do najczęstszych działań niepożądanych SSRI i SNRI należą: nudności, bóle głowy, bezsenność lub senność, zaburzenia funkcji seksualnych oraz objawy odstawienne przy gwałtownym przerwaniu leczenia. SNRI mogą dodatkowo powodować wzrost ciśnienia tętniczego ze względu na wpływ na układ noradrenergiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Velaxin ER 75 mg 75 mg
Velaxin ER 75 mg, zawierający 75 mg wenlafaksyny (84,84 mg chlorowodorku wenlafaksyny) w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa. Do bardzo często występujących działań niepożądanych (≥1/10) należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz pocenie się, w tym poty nocne. Często obserwuje się także zawroty głowy, senność, akatyzję, drżenie, parestezje, zaburzenia smaku, omdlenia, skurcze miokloniczne mięśni, zaburzenia równowagi, nieprawidłową koordynację oraz dyskinezę. Rzadziej występują zaburzenia metaboliczne, takie jak zmniejszenie apetytu i hiponatremia, a także poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, trombocytopenia) zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. Reakcje anafilaktyczne klasyfikowane są jako często występujące, natomiast zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) i podwyższone stężenie prolaktyny – niezbyt często.
agranulocytoza, akatyzja, ból głowy, chlorowodorek wenlafaksyny, drgawka, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, leki SSRI i SNRI, myśli samobójcze, nadmierne pocenie się, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowa koordynacja, nudności, omdlenie, pancytopenia, parestezja, poty nocne, reakcja anafilaktyczna, senność, SIADH, suchość w jamie ustnej, trombocytopenia, wenlafaksyna, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie smaku, zawroty głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Elicea 10 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji. Dane kliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczne działanie na reprodukcję. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a odstawianie powinno odbywać się stopniowo, szczególnie w trzecim trymestrze, aby uniknąć objawów odstawiennych u matki i noworodka. Noworodki narażone na escytalopram w późnej ciąży wymagają monitorowania pod kątem zaburzeń oddechowych, neurologicznych, metabolicznych, termoregulacyjnych, behawioralnych i pokarmowych, które mogą pojawić się w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Epidemiologicznie, stosowanie SSRI w ciąży zwiększa ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) do około 5 na 1000 ciąż, w porównaniu do 1-2 na 1000 w populacji ogólnej, oraz nieznacznie podnosi ryzyko krwotoku poporodowego.
bezdech, cytalopram, drżączka, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, jakość nasienia, krwotok poporodowy, leki SSRI i SNRI, letarg, napad drgawkowy, objawy odstawienne, przetrwałe nadciśnienie płucne u noworodków, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, toksyczność escytalopramu, zaburzenia oddechowe, zaburzenia termoregulacji, zespół odstawienny - Leksykon substancji czynnych
Escytalopram – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, jednak jego użycie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozrodczość. Stosowanie escytalopramu w ciąży jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Nagłe odstawienie leku w ciąży jest niewskazane. Kontynuacja terapii w trzecim trymestrze wymaga szczególnej obserwacji noworodka ze względu na ryzyko wystąpienia objawów takich jak zaburzenia oddechowe, drgawki, hipoglikemia czy zmiany napięcia mięśniowego, które mogą pojawić się w ciągu 24 godzin po porodzie. Epidemiologicznie, stosowanie SSRI w trzecim trymestrze zwiększa ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) do około 5 przypadków na 1000 ciąż, w porównaniu do 1-2 przypadków w populacji ogólnej. Ponadto, obserwuje się mniej niż dwukrotnie zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem.
bezdech, cytalopram, drażliwość, drżenie, dysfagia, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, jakość nasienia, krwotok poporodowy, leki SSRI i SNRI, letarg, napad drgawkowy, objawy odstawienne, obniżone napięcie mięśniowe, płodność, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, toksyczność rozrodcza, trzeci trymestr, wahanie ciepłoty ciała, wymioty, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia depresyjne i lękowe, zaburzenie oddechowe, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sertralina Krka 100 mg
Sertralina Krka, dostępna w dawkach 50 mg i 100 mg, wymaga ostrożnego stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas karmienia piersią. Brak kontrolowanych badań u ciężarnych, jednak dane epidemiologiczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych. Stosowanie sertraliny w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, może wiązać się z ryzykiem wystąpienia u noworodków objawów odstawienia, takich jak zaburzenia oddechowe (niewydolność oddechowa, sinica, bezdech), neurologiczne (napady drgawkowe, zmiany napięcia mięśniowego), metaboliczne (hipoglikemia), żołądkowo-jelitowe (wymioty) oraz behawioralne (drażliwość, senność). Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) wzrasta do około 5 przypadków na 1000 ciąż przy stosowaniu SSRI w późnej ciąży, w porównaniu do 1-2 przypadków na 1000 w populacji ogólnej. Ponadto, istnieje nieznacznie podwyższone ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem.
bezdech, działanie farmakodynamiczne, działanie serotonergiczne, hipoglikemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, jakość nasienia, krwotok poporodowy, leki SSRI i SNRI, N-desmetylosertralina, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, objawy odstawienia, sertralina, sinica, trzeci trymestr ciąży, wady wrodzone, wiek rozrodczy, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia oddechowe, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka