sód octan
Sód octan (łac. Natrii acetas, ang. Sodium acetate) to związek chemiczny będący solą sodową kwasu octowego. W medycynie stosowany jest głównie jako składnik płynów infuzyjnych, gdzie pełni rolę prekursora wodorowęglanów. Po podaniu dożylnym octan jest metabolizowany w wątrobie i mięśniach do dwutlenku węgla i wody, zużywając jony wodorowe i generując wodorowęglany, co czyni go przydatnym w korekcji kwasicy metabolicznej.
W praktyce klinicznej sód octan znajduje zastosowanie w płynach do hemodializy, hemofiltracji i dializy otrzewnowej. Jest również składnikiem złożonych płynów infuzyjnych, takich jak płyn Ringera z octanem, gdzie zastępuje wodorowęglany ze względu na większą stabilność w roztworach. Sód octan wykorzystywany jest także w żywieniu pozajelitowym jako źródło sodu i potencjalny bufor.
Terapeutyczne użycie sodu octanu wymaga monitorowania parametrów równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolitowej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, która jest głównym miejscem metabolizmu octanów. Nadmierne podawanie może prowadzić do hipernatremii i zasadowicy metabolicznej, dlatego dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Sterofundin ISO to przezroczysty, bezbarwny roztwór do infuzji o pH 5,1-5,9 i osmolarności 309 mOsm/l, zawierający elektrolity o całkowitej biodostępności 100% po podaniu dożylnym. Główne składniki to sód (145 mmol/l) i chlorek (127 mmol/l), które dystrybuują się głównie w przestrzeni pozakomórkowej, oraz potas (4 mmol/l), magnez (1 mmol/l) i wapń (2,5 mmol/l), które preferencyjnie lokalizują się wewnątrzkomórkowo. Roztwór zawiera także substancje buforujące: octan (24 mmol/l) i jabłczan (5 mmol/l), które po infuzji ulegają metabolizmowi tkankowemu, głównie w wątrobie i mięśniach, z dynamiczną zmianą stężeń w osoczu i szybkim spadkiem po zakończeniu podawania.
biodostępność, biotransformacja, homeostaza wodno-elektrolitowa, kation wewnątrzkomórkowy, kofaktor enzymatyczny, kompartment dystrybucji, krążenie ogólnoustrojowe, kwas jabłkowy, magnez chlorek, metabolizm tkankowy, osmolarność, pobudliwość komórek nerwowych, przestrzeń pozakomórkowa, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, roztwór do infuzji, siateczka śródplazmatyczna, sód octan, stan stacjonarny, sterofundin ISO, substancja buforująca, wapń chlorek, wodorotlenek sodu -
Leksykon substancji czynnych
Sodu octan (Natrii acetas) jest organiczną solą sodową kwasu octowego, stosowaną w infuzjach i żywieniu pozajelitowym, metabolizowaną do wodorowęglanu, co pełni funkcję bufora zasadowego. Przedawkowanie prowadzi do alkalozy metabolicznej i zaburzeń elektrolitowych, takich jak hipokaliemia, hipernatremia oraz zaburzenia stężenia wapnia, co może skutkować objawami klinicznymi: zmęczeniem, dusznością, osłabieniem mięśni, arytmiami, drgawkami i tężyczką. Szczególnie narażone są osoby z niewydolnością nerek, zaburzeniami metabolicznymi, w podeszłym wieku oraz dzieci. Diagnostyka obejmuje badania gazometryczne (pH, HCO3-), oznaczenie elektrolitów (Na+, K+, Ca2+), monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, GFR) oraz EKG.
alkaloza metaboliczna, arytmia, badanie gazometryczne, chlorek amonu, diuretyk pętlowy, furosemid, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, kwas octowy, kwas solny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, parestezja, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór fizjologiczny, sód octan, tachykardia, technika nerkozastępcza, tężyczka, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, żywienie pozajelitowe
