zmiana zanikowa
Zmiana zanikowa (atrofia) to proces degeneracyjny polegający na zmniejszeniu objętości komórek, tkanek lub narządów, co prowadzi do upośledzenia ich funkcji. Jest to odpowiedź organizmu na różnorodne czynniki, takie jak niedokrwienie, niedożywienie, zmniejszone obciążenie funkcjonalne, denerwacja, działanie hormonów, substancji toksycznych czy przewlekłe zakażenia.
W obrazie mikroskopowym zmiana zanikowa charakteryzuje się zmniejszeniem wymiarów komórek, redukcją organelli komórkowych oraz zaburzeniem prawidłowej architektury tkanki. W przypadku narządów miąższowych obserwuje się zmniejszenie ich objętości, masy oraz zanik charakterystycznych struktur przy jednoczesnym względnym zwiększeniu ilości tkanki łącznej.
Klinicznie zmiana zanikowa może manifestować się utratą funkcji danego narządu lub tkanki. Typowymi przykładami są zanik mięśni przy ich unieruchomieniu, zanik kory mózgowej w chorobach neurodegeneracyjnych, zanik błony śluzowej żołądka w przewlekłym zanikowym zapaleniu żołądka czy zanik gruczołów wydzielniczych w przebiegu zespołu Sjögrena.
Diagnostyka zmian zanikowych obejmuje badania obrazowe (USG, TK, MRI), badania endoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego oraz badania laboratoryjne oceniające funkcję narządów. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę wywołującą zanik oraz na przywrócenie funkcji narządu poprzez rehabilitację, suplementację hormonalną lub leczenie operacyjne, w zależności od lokalizacji i nasilenia zmian.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Klobetazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klobetazol propionian, silny kortykosteroid stosowany miejscowo, wykazuje dobrą tolerancję miejscową, co potwierdzają badania na królikach, gdzie nie zaobserwowano zmian skórnych po aplikacji kremu. W badaniach in vitro nie stwierdzono działania genotoksycznego ani mutagennego. Jednakże, podskórne podawanie klobetazolu w dawkach od 6,25 do 50 μg/kg mc./dobę u szczurów wykazało zmniejszenie płodności przy najwyższej dawce, a doustne podawanie do 50 mg/kg mc./dobę nie wpływało na płodność samców, lecz u samic obserwowano zwiększoną resorpcję embrionów i zmniejszenie liczby żywych płodów. Brak jest danych dotyczących karcinogenności substancji, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
depresja szpiku kostnego, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcinogenność, klobetazol propionian, kortykosteroid, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, schorzenie dermatologiczne, stężenie cholesterolu, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa, wchłonięcie embrionu, wpływ na płodność, zmiana zanikowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Hydrocortisonum Ziaja 5 mg/g
Lek Hydrocortisonum Ziaja w postaci kremu zawiera 5 mg/g octanu hydrokortyzonu, klasyfikowanego jako kortykosteroid o słabej sile działania (klasa VII wg klasyfikacji amerykańskiej). Preparat jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę, z zalecanym dawkowaniem u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w ilości niewielkiej warstwy kremu aplikowanej 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo miejsca. Maksymalny czas stosowania bez konsultacji lekarskiej wynosi 7 dni, a w przypadku skóry twarzy jedynie 3 dni ze względu na ryzyko działań niepożądanych takich jak zmiany zanikowe, teleangiektazje i trądzik posteroidowy. U dzieci poniżej 12. roku życia stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej i indywidualnego ustalenia dawkowania ze względu na zwiększone ryzyko ogólnoustrojowej absorpcji kortykosteroidów z powodu większego stosunku powierzchni ciała do masy ciała.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, błona śluzowa, działanie niepożądane, fałd skórny, glikol propylenowy, jaskra, kortykosteroid, kortykosteroid słaby, octan hydrokortyzonu, pacjent pediatryczny, paraben, podrażnienie miejscowe, reakcja skórna miejscowa, rozpoznanie, skóra twarzy, stosowanie miejscowe, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zaćma, zmiana zanikowa