powinowactwo do tkanki tłuszczowej
Powinowactwo do tkanki tłuszczowej (lipofilia) to właściwość substancji chemicznych, w tym leków, polegająca na ich tendencji do kumulacji w tkance tłuszczowej organizmu. Jest to istotny parametr farmakokinetyczny, który determinuje dystrybucję substancji w organizmie oraz jej biodostępność.
Substancje o wysokim powinowactwie do tkanki tłuszczowej charakteryzują się zwykle właściwościami lipofilnymi (hydrofobnymi), co umożliwia im łatwe przenikanie przez błony komórkowe i barierę krew-mózg. W praktyce klinicznej fakt ten ma znaczenie przy ustalaniu dawkowania leków, szczególnie u pacjentów z nadwagą lub otyłością, gdyż może skutkować przedłużonym działaniem leku wynikającym z jego powolnego uwalniania z magazynu tłuszczowego.
Kumulacja substancji w tkance tłuszczowej może prowadzić do wystąpienia efektu depozytowego, czyli magazynowania leku z możliwością jego późniejszego uwalniania do krwiobiegu. Dotyczy to między innymi benzodiazepin, barbituranów, leków przeciwpsychotycznych oraz niektórych środków znieczulających. W toksykologii medycznej powinowactwo do tkanki tłuszczowej jest istotnym czynnikiem wpływającym na eliminację ksenobiotyków z organizmu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Alitretinoina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Alitretynoina, substancja czynna leku Toctino (dostępnego w dawkach 10 mg i 30 mg), jest silnie teratogenna i stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania w ciąży. Ekspozycja płodu na alitretynoinę może prowadzić do poważnych wad rozwojowych, takich jak wodogłowie, mikrocefalia, dysmorfia twarzy, rozszczep podniebienia, wady sercowo-naczyniowe (np. tetralogia Fallota, przełożenie dużych naczyń), a także nieprawidłowości ucha zewnętrznego i grasicy. Ponadto, stosowanie leku w ciąży zwiększa ryzyko samoistnych poronień. Ze względu na wysoką lipofilność alitretynoiny, lek przenika do mleka kobiecego, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią podczas terapii. Pacjentki muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia oraz przez co najmniej miesiąc po jego zakończeniu, a także o konieczności przerwania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii.
alitretynoina, antykoncepcja, dysmorfia twarzy, działanie teratogenne, małoocze, mikrocefalia, płodność męska, powinowactwo do tkanki tłuszczowej, przełożenie dużych naczyń, przenikanie do mleka kobiecego, retynoidy, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, substancja lipofilna, tetralogia Fallota, Toctino, wady grasicy, wady móżdżku, wady przegrody serca, wady przytarczyc, wady rozwojowe płodu, wodogłowie