rzęskowa komórka nabłonkowa
Rzęskowa komórka nabłonkowa to wyspecjalizowana komórka występująca w nabłonku dróg oddechowych, jajowodów, kanałów najądrza oraz innych przewodów organizmu. Jej główną cechą charakterystyczną jest obecność na powierzchni apikalnej licznych rzęsek – mikroskopijnych, ruchomych wypustek komórkowych o długości około 7-10 μm.
Rzęski wykonują skoordynowane ruchy, tworząc falę, która umożliwia transport substancji wzdłuż powierzchni nabłonka. W drogach oddechowych rzęskowe komórki nabłonkowe stanowią kluczowy element mechanizmu oczyszczania, zwanego kliransem śluzowo-rzęskowym, który odprowadza śluz wraz z zatrzymanymi w nim zanieczyszczeniami, patogenami i komórkami zapalnymi w kierunku gardła.
Dysfunkcja rzęskowych komórek nabłonkowych może prowadzić do rozwoju poważnych chorób, takich jak pierwotna dyskineza rzęsek (PCD), mukowiscydoza czy przewlekłe zapalenie zatok. Prawidłowe funkcjonowanie tych komórek jest szczególnie istotne w obronie przeciwinfekcyjnej dróg oddechowych oraz w procesie zapłodnienia, gdzie rzęski w jajowodach umożliwiają transport komórki jajowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grypa – Patofizjologia i mechanizm
Grypa jest ostrą infekcją wirusową układu oddechowego wywołaną przez wirusy grypy typów A, B, C i D, z patogenezą obejmującą zarówno bezpośrednie cytopatyczne działanie wirusa, jak i nasilony stan zapalny indukowany przez gospodarza. Replikacja wirusa następuje głównie w komórkach nabłonkowych górnych i dolnych dróg oddechowych, ze szczytem po około 48 godzinach od zakażenia. Kluczowe białka wirusa, hemaglutynina (HA) i neuraminidaza (NA), determinują wirulencję i są głównymi celami neutralizujących przeciwciał. Patofizjologia ciężkich postaci grypy, w tym zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wiąże się z uszkodzeniem pęcherzyków płucnych, burzą cytokinową oraz dysfunkcją krzepnięcia, prowadzącą do rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego i mikrozatorów płucnych. Determinanty wirulencji obejmują mutacje w genach kodujących kompleks polimerazy RNA (PB1, PB2, PA, NP), białko PB1-F2 oraz NS1, które modulują replikację wirusa i odpowiedź immunologiczną gospodarza.
białko hemaglutyninowe, błona szklista, burza cytokinowa, choroba zakaźna, ciałko wtrętowe, cytokiny i chemokiny, drogi oddechowe, dryf antygenowy, endocytoza, hemaglutynina, inflammasom NLRP3, inhibitor endonukleazy, inhibitor neuraminidazy, jądro komórkowe, komórki zapalne, kwas sialowy, naciek jednokomórkowy, neuraminidaza, obrzęk płuc, odpowiedź immunologiczna gospodarza, pęcherzyk płucny, przesunięcie antygenowe, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rzęskowa komórka nabłonkowa, wirus grypy, wirusowe zapalenie płuc, zapalenie górnych dróg oddechowych, zespół niewydolności wielonarządowej, zespół ostrej niewydolności oddechowej